1. తిరుచానూరు క్షేత్ర ప్రాముఖ్యత మరియు దర్శన విశిష్టత
Tiruchanur Padmavathi temple history in telugu: కలియుగంలో శ్రీ మహాలక్ష్మి అమ్మవారు పద్మ సరోవరంలో స్వయంగా ఆవిర్భవించిన మహిమాన్విత పుణ్యక్షేత్రం తిరుచానూరు. ఈ క్షేత్రంలో అమ్మవారు అలిమేలు మంగమ్మగా కొలువై భక్తులపై కరుణాకటాక్షాలను కురిపిస్తున్నారు. తిరుమల క్షేత్రానికి వెళ్లే భక్తులకు ఒక ముఖ్యమైన నియమం ఉంది; అదేమిటంటే తిరుమలలో శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామిని దర్శించుకున్న తర్వాత, తిరుచానూరులో కొలువై ఉన్న శ్రీ పద్మావతి అమ్మవారిని దర్శించుకోకపోతే ఆ యాత్రకు పరిపూర్ణత దక్కదని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం.
తిరుమల యాత్ర ఎప్పుడు సంపూర్ణమవుతుంది?
శ్రీనివాసుడు మరియు లక్ష్మీదేవిల ఈ దివ్య క్షేత్ర చరిత్ర ద్వాపర యుగానికి మరియు కలియుగానికి సంధికాలం నడుస్తున్న సమయంలో ప్రారంభమైంది. తిరుమల యాత్ర ముగించుకుని తిరుచానూరు వచ్చే భక్తులకు అమ్మవారి దర్శనం అత్యంత ముఖ్యమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఇక్కడ అమ్మవారి ఆవిర్భావం వెనుక ఎన్నో వేల సంవత్సరాల పురాణ గాథలు మరియు రహస్యాలు దాగి ఉన్నాయి.
కలియుగ వైకుంఠంలో అమ్మవారి ప్రాధాన్యత
‘అలమేలు మంగాపురం’ అనే పేరుకు ఒక విశిష్టమైన గూఢార్థం ఉంది. ‘అలర్’ అనగా తామర పువ్వు, ‘మెల్’ అనగా పైన, మరియు ‘మంగ’ అనగా దేవత అని అర్థం; అనగా తామర పువ్వు పైన ఉద్భవించిన దేవత కాబట్టి ఈ ప్రాంతానికి ఆ పేరు వచ్చింది. తిరుచానూరు ఆలయంలో అమ్మవారు సర్వ స్వతంత్ర వీరలక్ష్మిగా చతుర్భుజాలతో కొలువుదీరి ఉన్నారు. ఆమె తన రెండు చేతులలో పద్మాలను ధరించి, మరో రెండు చేతులతో భక్తులకు వరదా, అభయ ముద్రలను చూపిస్తూ కటాక్షిస్తారు. ఈ మహిమాన్విత ఆలయం తిరుపతి పట్టణానికి కేవలం 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది మరియు ఇక్కడికి చేరుకోవడానికి ప్రతి 10 నిమిషాలకు బస్సు సౌకర్యాలు అందుబాటులో ఉంటాయి.
2. వైకుంఠం నుండి మహాలక్ష్మి నిష్క్రమణకు గల కారణం
ద్వాపర యుగానికి మరియు కలియుగానికి మధ్య ఉన్న సంధికాలంలో జరిగిన ఒక విశిష్టమైన ఘట్టం తిరుచానూరు అమ్మవారి ఆవిర్భావానికి నాంది పలికింది. ఆ సమయంలో ముక్కోటి దేవతలు మరియు మహర్షులలో ఒక సందేహం కలిగింది; త్రిమూర్తులైన బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులలో అసలు సాత్విక గుణం కలిగిన గొప్ప దైవం ఎవరు? ఈ విషయాన్ని స్వయంగా పరీక్షించడానికి భృగు మహర్షిని ఎన్నుకున్నారు. భృగు మహర్షి తొలుత సత్యలోకానికి వెళ్లి బ్రహ్మదేవుడిని, అనంతరం కైలాసానికి వెళ్లి పరమశివుడిని దర్శించుకున్నాడు. అయితే, బ్రహ్మదేవుడు సరస్వతీ దేవి వీణానాదంలో మునిగిపోవడం వల్ల, శివపార్వతులు నాట్యంలో నిమగ్నమవ్వడం వల్ల తన రాకను వారు గుర్తించలేదని ఆగ్రహించిన మహర్షి వారిద్దరినీ శపించాడు. చివరగా ఆయన విష్ణుమూర్తిని పరీక్షించడానికి వైకుంఠానికి చేరుకున్నాడు.
త్రిమూర్తులను పరీక్షించిన భృగు మహర్షి
వైకుంఠానికి వెళ్లిన భృగు మహర్షికి అక్కడ కూడా అదే అనుభవం ఎదురైంది. శ్రీ మహావిష్ణువు శేషతల్పంపై పవళించి, లక్ష్మీదేవితో ఏకాంతంగా సంభాషిస్తూ మహర్షి రాకను గమనించలేదు. వైకుంఠంలో కూడా తనను ఎవరూ పట్టించుకోలేదన్న ఆవేదనతో, కోపంతో విచక్షణ కోల్పోయిన భృగువు నేరుగా విష్ణుమూర్తి వద్దకు వెళ్లి ఆయన వక్షస్థలంపై తన కాలితో తన్నాడు. ఈ హఠాత్పరిణామానికి లక్ష్మీదేవి దిగ్భ్రాంతి చెంది పక్కకు తప్పుకోగా, విష్ణుమూర్తి మాత్రం ఏమాత్రం కోపగించుకోకుండా మహర్షికి వినయంతో నమస్కరించి, ఆయనను శేషతల్పంపై కూర్చోబెట్టి పాదాలను ఒత్తుతూ సపర్యలు చేశాడు.
విష్ణుమూర్తి వక్షస్థలంపై తన్నిన మహర్షి – అమ్మవారి ఆగ్రహం
విష్ణుమూర్తి చేసిన ఈ పని శ్రీ మహాలక్ష్మికి తీవ్ర మనస్తాపాన్ని కలిగించింది. తన నివాస స్థానమైన భర్త వక్షస్థలాన్ని ఒక సామాన్య మహర్షి అవమానించినప్పుడు, అతడిని శపించకుండా సపర్యలు చేయడం అమ్మవారు అగౌరవంగా భావించింది. “తన నివాసానికే గౌరవం లేని చోట తాను ఉండలేనని” విలపిస్తూ, విష్ణుమూర్తి ఎంత బ్రతిమిలాడినా వినకుండా ఆమె వైకుంఠాన్ని వీడి భూలోకానికి పయనమైంది. అలా భూలోకానికి చేరుకున్న అమ్మవారు పాతాళ లోకంలోని కపిల మహర్షి ఆశ్రమం ఉన్న ప్రదేశంలో తపస్సు చేసుకోవడం ప్రారంభించింది. అమ్మవారి ఈ నిష్క్రమణే కలియుగ వైకుంఠం తిరుమల మరియు తిరుచానూరు పుణ్యక్షేత్రాల ఆవిర్భావానికి ప్రధాన కారణమైంది.
3. కొల్హాపుర క్షేత్ర పురాణం – రాక్షస సంహార వృత్తాంతం
శ్రీ మహాలక్ష్మి అమ్మవారు వైకుంఠాన్ని వీడి పాతాళ లోకంలో తపస్సు చేసుకుంటున్న సమయంలో, భూలోకంలోని సహ్యాద్రి పర్వత ప్రాంతంలో ‘పద్మావతీపురం’ అనే అత్యంత పవిత్రమైన ప్రదేశం ఉండేది. పురాణాల ప్రకారం, ఈ ప్రదేశంలోనే సతీదేవి నేత్రాలు పడ్డాయని, అందుకే ఇది ఎంతో శక్తివంతమైన క్షేత్రంగా వెలుగొందిందని చెబుతారు. ఇక్కడ ఎందరో మహర్షులు ప్రశాంతంగా కుటీరాలను ఏర్పాటు చేసుకుని తపస్సులో మునిగిపోయేవారు.
కోలాసురుడు మరియు కరవీరుడి పీడన
బ్రహ్మ మానస పుత్రుడైన కోలాసురుడు మరియు అతని కుమారుడైన కరవీరుడు అనే రాక్షసుల కన్ను ఈ పద్మావతీపురంపై పడింది. వారు ఆ ప్రాంతంలోని ప్రశాంతతను భగ్నం చేస్తూ, తపస్సు చేసుకుంటున్న ఋషులను నానా బాధలకు గురిచేయడమే కాకుండా, ఆ పవిత్ర ప్రాంతాన్ని ధ్వంసం చేయడం ప్రారంభించారు. వీరి ఆగడాలను తట్టుకోలేకపోయిన మహర్షులందరూ పాతాళ లోకానికి వెళ్లి, అక్కడ తపస్సులో ఉన్న లక్ష్మీదేవికి తమ పరిస్థితిని వివరించి, ఆ రాక్షసుల నుండి తమను కాపాడమని వేడుకున్నారు.
కొల్హాపురంలో అమ్మవారి దివ్య ఆలయ నిర్మాణం
ఋషుల మొరను ఆలకించిన లక్ష్మీదేవి వెంటనే పద్మావతీపురానికి చేరుకుని, రాక్షసులతో ఘోర యుద్ధం చేసింది. అమ్మవారి శక్తి ముందు తాము నిలబడలేమని గ్రహించిన కోలాసురుడు మరియు కరవీరుడు ఆమె పాదాలపై పడి క్షమించమని ప్రార్థించారు. తాము మరణించిన తర్వాత కూడా ఆ ప్రాంతం తమ పేరుతో పిలువబడాలని, అలాగే అమ్మవారు అక్కడే కొలువుదీరి భక్తులను కటాక్షించాలని వారు వరం కోరారు. దయార్ద్ర హృదయంతో అమ్మవారు వారి కోరికను మన్నించడంతో, ఆ ప్రాంతానికి ఆ రాక్షసుల పేర్ల మీదుగా ‘కొల్హాపురము’ అనే పేరు వచ్చింది. అనంతరం దేవశిల్పి విశ్వకర్మ అక్కడ అమ్మవారి కోసం ఒక దివ్యమైన ఆలయాన్ని నిర్మించాడు. మరోవైపు, తన ప్రియసతిని వెతుక్కుంటూ శ్రీమహావిష్ణువు మానవ రూపంలో శ్రీనివాసుడిగా భూలోకానికి చేరుకున్నాడు.
4. ఆకాశరాజు పుత్రికగా పద్మావతి ఆవిర్భావం
శ్రీ మహాలక్ష్మి అమ్మవారు వైకుంఠాన్ని వీడి భూలోకానికి వెళ్లిన తర్వాత, ఆమె అంశతో మరొక దివ్యమైన ఘట్టం ప్రారంభమైంది. త్రేతాయుగ కాలంలో లక్ష్మీ స్వరూపంగా జన్మించిన వేదవతి, కలియుగంలో శ్రీనివాసుడిని వివాహం చేసుకోవాలనే సంకల్పంతో భూమిపైకి వచ్చి, తన అంశను ఒక పేటికలో ప్రవేశపెట్టి దానిని భూమిలో నిక్షిప్తం చేసింది. ఇదే సమయంలో ఆ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించే ఆకాశరాజు సంతానం లేని కారణంతో ఎంతో బాధపడుతుండేవాడు. మహర్షుల సూచన మేరకు ఆయన పుత్రకామేష్టి యాగాన్ని నిర్వహించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
భూమిలో దొరికిన బంగారు పద్మ పేటిక
యాగంలో భాగంగా ఆకాశరాజు తన హలంతో (నాగలితో) భూమిని దున్నుతుండగా, నాగలి కర్రకు భూమిలో ఏదో తగిలినట్లు శబ్దం వచ్చింది. అక్కడ తవ్వి చూడగా పద్మాకారంలో ఉన్న ఒక బంగారు పేటిక బయటపడింది. ఆకాశరాజు ఆ పేటికను తెరిచి చూడగా, అందులో ముద్దులొలికే ఒక చిన్నారి కనిపించింది. పద్మ పేటికలో లభించినందున ఆ పాపకు ‘పద్మావతి’ అని నామకరణం చేసి, రాజు ఆమెను ఎంతో అల్లారుముద్దుగా పెంచుకున్నాడు. ఈ విధంగా లక్ష్మీదేవి అంశతో పద్మావతి భూమిపై ఆవిర్భవించింది.
శ్రీనివాసుడు మరియు పద్మావతి దేవి వివాహం
పద్మావతి పెరిగి పెద్దదై యుక్త వయసులోకి వచ్చిన తర్వాత, ఒకనాడు వన విహారానికి వెళ్ళింది. అక్కడ శ్రీనివాసుడు పద్మావతిని చూసి మనసుపడి, పెద్దల సమక్షంలో ఆమెను వివాహం చేసుకున్నాడు. వివాహం అనంతరం శ్రీనివాసుడు పద్మావతితో కలిసి వకుళామాత ఆశ్రమంలో కొన్ని నెలల పాటు గడిపాడు. ఆ తర్వాత తనపై అలిగి వైకుంఠాన్ని వీడి భూలోకానికి వచ్చేసిన లక్ష్మీదేవి గురించి పద్మావతికి వివరించి, ఆమె అనుమతితో లక్ష్మీదేవిని వెతుకుతూ శ్రీనివాసుడు కొల్హాపురానికి పయనమయ్యాడు.
5. పద్మ సరోవరం మరియు శ్రీనివాసుని 12 ఏళ్ల కఠోర తపస్సు
శ్రీనివాసుడు తన ప్రియసతి లక్ష్మీదేవిని వెతుక్కుంటూ కొల్హాపుర క్షేత్రానికి చేరుకున్నాడు. అయితే అక్కడ అమ్మవారు రాక్షస సంహారం కోసం రజోగుణంతో ఆవిర్భవించినందున, ఆమె కేవలం ఆలయంలో విగ్రహ రూపంలోనే ఉంది తప్ప సశరీరంగా ఆయనకు కనిపించలేదు. తనపై అలిగి వెళ్ళిపోయిన భార్య ప్రసన్నం కోసం శ్రీనివాసుడు అక్కడే పది సంవత్సరాల పాటు నిద్రాహారాలు మాని ఘోర తపస్సు చేశాడు. అయినప్పటికీ అమ్మవారు ఆయనకు కనిపించలేదు.
అశరీరవాణి సూచన – సుఖమహర్షి ఆశ్రమానికి పయనం
శ్రీనివాసుడు తపస్సులో ఉండగా ఆకాశం నుండి ఒక అశరీరవాణి ఇలా పలికింది: “స్వామి, కొల్హాపురంలో అమ్మవారు రజోగుణంతో ఉన్నందున ఇక్కడ నీకు ప్రసన్నం కాదు. నీవు శేషాచల పర్వత సానువుల్లో, స్వర్ణముఖి నదీ తీరంలో ఉన్న సుఖమహర్షి ఆశ్రమానికి వెళ్ళి అక్కడ తపస్సు చేయి. అక్కడ నీకు అమ్మవారు శుద్ధ సత్వ స్వరూపంలో కనిపిస్తుంది” అని సూచించింది. అంతేకాకుండా, అక్కడ తన స్వహస్తాలతో ఒక పద్మ సరోవరాన్ని తవ్వి, దేవలోకం నుండి తెచ్చిన బంగారు కమలాలను అందులో ఉంచి 12 సంవత్సరాల పాటు తపస్సు చేయమని ఆ అశరీరవాణి తెలిపింది.
స్వర్ణ కమలాల రక్షణ కోసం సూర్యనారాయణ మూర్తి ప్రతిష్ఠ
అశరీరవాణి చెప్పినట్లుగానే శ్రీనివాసుడు ‘శ్రీ సుఖపురం’ (ప్రస్తుత తిరుచానూరు) చేరుకుని తన స్వహస్తాలతో పద్మ సరోవరాన్ని తవ్వాడు. వాయుదేవుని ద్వారా దేవలోకం నుండి స్వర్ణ కమలాలను తెప్పించి ఆ సరోవరంలో ఉంచాడు. ఆ బంగారు పద్మాలు వాడిపోకుండా ఉండటం కోసం సరోవరానికి తూర్పు భాగంలో స్వయంగా శ్రీ సూర్యనారాయణ మూర్తిని ప్రతిష్ఠించాడు. అనంతరం తన భార్య లక్ష్మీదేవిని ధ్యానిస్తూ అక్కడే 12 సంవత్సరాల పాటు కఠోర తపస్సును కొనసాగించాడు. నేటికీ తిరుచానూరు ఆలయ ప్రాంగణంలోని పద్మ సరోవరం ఎదురుగానే శ్రీనివాసుడు ప్రతిష్ఠించిన సూర్యనారాయణ స్వామి ఆలయం ఉండటం విశేషం.
6. అలిమేలు మంగమ్మ ఆవిర్భావం మరియు ఆలయ సమాచారం
శ్రీనివాసుడు చేసిన 12 సంవత్సరాల కఠోర తపస్సు ఫలించి, కార్తీక శుద్ధ పంచమి, ఉత్తరాషాఢ నక్షత్రం రోజున ఒక అద్భుతం జరిగింది. శ్రీ మహాలక్ష్మి అమ్మవారు శుద్ధ సత్వ స్వరూపంతో, పద్మ సరోవరం మధ్యలో ఉన్న ఒక సువర్ణ కమలంలో 16 ఏళ్ల లావణ్యవతియైన యువతిగా ఆవిర్భవించింది. ఎన్నో ఏళ్ల విరహం తర్వాత తన భార్యను తిరిగి చూసిన శ్రీనివాసుడు అమితానందంతో ఆమెను ఆలింగనం చేసుకుని, దేవతలందరి సమక్షంలో అక్కడే ఆమెను తిరిగి వివాహం చేసుకున్నాడు.
‘అలిమేలు మంగాపురం’ పేరు వెనుక గల గూఢార్థం
అమ్మవారి దివ్య మంగళ స్వరూపాన్ని చూసి పరవశించిపోయిన సుఖ మహర్షి, ఆమెను అనేక విధాలుగా స్తుతించి, భక్తులను కటాక్షించడానికి అక్కడే కొలువుదీరమని ప్రార్థించాడు. ‘అలర్’ అనగా తామర పువ్వు, ‘మెల్’ అనగా పైన, ‘మంగ’ అనగా దేవత అని అర్థం. తామర పువ్వు పైన అమ్మవారు ఆవిర్భవించిన కారణంగా ఈ పుణ్యక్షేత్రానికి ‘అలిమేలు మంగాపురం’ అనే పేరు వచ్చింది.
చతుర్భుజాలతో అమ్మవారి దివ్య మంగళ స్వరూపం
తిరుచానూరు ఆలయంలో అమ్మవారు సర్వ స్వతంత్ర వీరలక్ష్మిగా భక్తులకు దర్శనమిస్తారు. ఆమె చతుర్భుజాలతో (నాలుగు చేతులతో) కొలువై, పై రెండు చేతులలో పద్మాలను ధరించి ఉంటారు. మిగిలిన రెండు చేతులు వరదా మరియు అభయ ముద్రలతో ఉండి, భక్తుల కోర్కెలను తీరుస్తూ వారికి అభయాన్ని ప్రసాదిస్తాయి. ఇదే సమయంలో అమ్మవారి నుండి ఉద్భవించిన ‘వ్యూహలక్ష్మిని’ శ్రీనివాసుడు తన వక్షస్థలంలో నింపుకుని తిరుమల కొండకు చేరుకున్నాడు.
కార్తీక బ్రహ్మోత్సవాలు మరియు ఆలయ విశేషాలు
తిరుచానూరు ఆలయంలో నిత్య కైంకర్యాలతో పాటు శ్రావణ శుక్రవార పూజలు మరియు కార్తీక బ్రహ్మోత్సవాలు అత్యంత వైభవంగా జరుగుతాయి. అమ్మవారు కార్తీక శుద్ధ పంచమి నాడు ఆవిర్భవించినందున, ఆ రోజున ‘పంచమి తీర్థం’తో ఈ బ్రహ్మోత్సవాలు ముగుస్తాయి. పద్మ సరోవరం ఎదురుగానే శ్రీనివాసుడు స్వయంగా ప్రతిష్టించిన సూర్యనారాయణ స్వామి ఆలయం కూడా భక్తులు దర్శించుకోవచ్చు.
ప్రయాణ సౌకర్యాలు
ఈ పుణ్యక్షేత్రం తిరుపతి పట్టణం నుండి కేవలం 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. తిరుపతి బస్ స్టేషన్ నుండి ప్రతి 10 నిమిషాలకు ఒక బస్సు సౌకర్యం అందుబాటులో ఉంటుంది, అలాగే ప్రైవేట్ వాహనాల ద్వారా కూడా సులభంగా చేరుకోవచ్చు.
Read also: Govindaraja Swamy Temple History in Telugu
మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ చరిత్ర ను చూడండి.
