నేపాల్ డేవిస్ ఫాల్స్ & గుప్తేశ్వర్ గుహ: చరిత్ర, భూగర్భ జల రహస్యం, దర్శన వివరాలు

ప్రకృతి ప్రసాదించిన అద్భుతాలు, ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలు కలగలిసిన అరుదైన ప్రదేశాల్లో నేపాల్‌లోని పొకరా (Pokhara) ప్రాంతం ఒకటి. అన్నపూర్ణ, ధవళగిరి పర్వత శ్రేణులు, అందమైన ఫేవా లేక్ సహజ సౌందర్యంతో అలరించే ఈ ప్రాంతంలో పర్యాటకులను అత్యంత ఆశ్చర్యపరిచే రెండు ముఖ్యమైన ప్రదేశాలు డేవిస్ ఫాల్స్ (Davis Falls) మరియు దాని సమీపంలోనే ఉన్న గుప్తేశ్వర్ మహాదేవ్ గుహ (Gupteshwor Mahadev Cave).

ఒక నది నీరు ప్రవహిస్తూ వచ్చి హఠాత్తుగా భూమిలోని లోతైన గుంటలోకి పడి మాయమైపోవడం, ఆ నీళ్లు భూమి కింద ఎక్కడికి వెళ్తాయనే సైంటిఫిక్ మిస్టరీ ఎంతోమంది పరిశోధకులను ఆకర్షించింది. మరోవైపు, ఇదే ప్రాంతంలో 16వ శతాబ్దంలో కనుగొనబడిన నాచురల్ స్వయంభూ శివలింగం మరియు భస్మాసురుడి పురాణ కథలు ఈ ప్రదేశానికి ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యతను తెచ్చిపెట్టాయి. ఈ భూగర్భ జల రహస్యం వెనుక ఉన్న నిజాలు, శతాబ్దాల నాటి చరిత్ర మరియు సందర్శకులు తెలుసుకోవాల్సిన ప్రయాణ వివరాలను ఈ వ్యాసంలో సమగ్రంగా తెలుసుకుందాం.

డేవిస్ ఫాల్స్ ప్రత్యేకత ఏమిటి?

నేపాల్‌లోని పొకరా రీజియన్‌లో ఉన్న డేవిస్ ఫాల్స్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత వింతైన భూగర్భ జలపాతాలలో ఒకటి. సాధారణంగా జలపాతాలు కొండల మీది నుంచి కిందకు పడి ప్రవహిస్తాయి, కానీ ఇక్కడ ఒక నదిగా ప్రవహిస్తూ వచ్చిన నీరు హఠాత్తుగా భూమిలోని లోతైన గుంటలోకి పడి కనిపించకుండా పోవడం దీని ప్రధాన ప్రత్యేకత. స్థానికులు మరియు పర్యాటకులు ఈ జలపాతాన్ని ‘పాతాలే చాంగో’, ‘హెల్స్ ఫాల్స్’ (Hell’s Falls), లేదా ‘అండర్‌గ్రౌండ్ వాటర్ ఫాల్’ అని రకరకాల పేర్లతో పిలుస్తుంటారు.

పొకరాలోని పాతాలే చాంగో ఎక్కడ ఉంది?

ఈ జలపాతం నేపాల్‌లోని ప్రముఖ పర్యాటక ప్రాంతమైన పొకరా (Pokhara) రీజియన్‌లో ఉంది. అన్నపూర్ణ, ధవళగిరి లాంటి మంచు పర్వతాల శ్రేణులు మరియు ప్రసిద్ధ ఫేవా లేక్ ఉన్న ప్రశాంతమైన ప్రదేశంలో ఇది ఉంది. నేపాలి భాషలో ‘పాతాలే చాంగో’ అంటే ‘పాతాళ జలపాతం’ అని అర్థం (‘పాతాళ’ అంటే భూగర్భం, ‘చాంగో’ అంటే నేపాలిలో జలపాతం).

ఫేవా సరస్సు నీరు జలపాతంలోకి ఎలా ప్రవహిస్తుంది?

ఈ జలపాతానికి నీటి ప్రధాన ఆధారం పొకరాలోని ప్రసిద్ధ ఫేవా లేక్ (Phewa Lake). ఫేవా సరస్సు నుంచి బయటకు వచ్చే నీరు ఒక వాగులా ప్రవహిస్తూ, ఒక ఇరుకైన లోయలోకి ప్రవేశిస్తుంది. అక్కడ నుంచి ఆ నీరు ఒక్కసారిగా భూమిలో ఉన్న లోతైన గుంటలోకి పడిపోతుంది. అలా భూమిలోకి వెళ్లిన నీరు భూమట్టానికి దాదాపు 100 అడుగుల లోతులో ఉన్న సహజసిద్ధమైన సొరంగం (Natural Tunnel) గుండా దాదాపు 500 అడుగుల దూరం ప్రవహిస్తుంది.

డేవిస్ ఫాల్స్ పేరు వెనుక ఉన్న చరిత్ర

ఈ జలపాతానికి డెవిల్స్ ఫాల్స్, డేవిడ్స్ ఫాల్స్, డెవిన్ ఫాల్స్, డేవిస్ ఫాల్స్ అని పలు రకాల వెస్టర్న్ పేర్లు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. స్థానికంగా ఉన్న పేరు కాకుండా విదేశీ పేర్లు ప్రాచుర్యంలోకి రావడం వెనుక ఒక విషాద సంఘటన మరియు కొన్ని ఆసక్తికరమైన కథనాలు ఉన్నాయి.

1961లో జరిగిన విషాద సంఘటన

ఈ జలపాతానికి ‘డేవిస్ ఫాల్స్’ అని పేరు రావడానికి 1961 జూలై 31న జరిగిన ఒక ట్రాజెడీ ప్రధాన కారణంగా చెప్తారు. స్విట్జర్లాండ్‌కు చెందిన ఒక మహిళ తన భర్తతో కలిసి ఫేవా లేక్ వద్ద ఉన్నప్పుడు, హఠాత్తుగా లేక్ డ్యామ్ ఓవర్‌ఫ్లో అయి ఊహించని వరద వచ్చింది. ఆ వరద ఉధృతికి భర్త చూస్తుండగానే ఆమె నీళ్లలో కొట్టుకుపోయి, జలపాతం కింద ఉన్న భూగర్భ గుహలోకి లాగబడింది.

ఈ ఘటన తర్వాత ఆ మహిళ జ్ఞాపకార్థం ఆ ప్రదేశాన్ని ఆమె పేరుతో ‘డేవిస్ ఫాల్స్’ లేదా ‘డెవిన్ ఫాల్స్’ అని పిలవడం ప్రారంభించారని ప్రచారం పొందింది. ఆమె మృతదేహం ఎప్పటికీ దొరకలేదని ఒక వెర్షన్ ప్రచారంలో ఉంటే, ప్రమాదం జరిగిన మూడు రోజుల తర్వాత కింద ఉన్న ఫుస్రే వాగులో గుర్తించారని మరొక కథనం చెబుతోంది.

Devi’s Fall, Davis Falls, Patale Chhango పేర్ల మధ్య తేడా

ఈ ఒకే జలపాతాన్ని వేర్వేరు పేర్లతో పిలవడం వెనుక ఉన్న వ్యత్యాసాలు:

• పాతాలే చాంగో (Patale Chhango): ఇది నేపాల్ స్థానికులు పిలుచుకునే అసలైన పేరు. నేపాలి భాషలో ‘పాతాళ’ అంటే భూగర్భం, ‘చాంగో’ అంటే జలపాతం — అంటే ‘పాతాళ జలపాతం’ అని దీని అర్థం.
• డేవిస్ ఫాల్స్ (Davis / Devin / Devil’s Falls): 1961 నాటి స్విస్ మహిళ ప్రమాదం ఆధారంగా విదేశీ పర్యాటకులు ప్రచారం చేసిన పేరు. 1970లో ఇక్కడికి వచ్చి రీసెర్చ్ చేసిన బ్రిటిష్ సైంటిస్టుల అఫీషియల్ లాగ్‌లో దీనిని ‘హార్పన్ రివర్ కేవ్’ అని పిలవగా, 1980లో జర్మన్ సైంటిస్ట్ హెర్బెర్ట్ గెబావార్ తన మ్యాప్‌లో ‘డెవిల్స్ ఫాల్’ అని పేర్కొన్నారు.
• దేవి ఫాల్స్ (Devi’s Fall): జలపాతం సమీపంలోనే శివలింగం ఉండటం వల్ల స్థానికులు దీనిని అమ్మవారి పేరు మీదుగా ‘దేవి వాటర్ ఫాల్స్’ అని పిలిచేవారని, ఆ ఉచ్చారణ అర్థం కాని పాశ్చాత్యులు (Westerners) దాన్ని ‘డేవిన్’ లేదా ‘డేవిస్’ ఫాల్స్‌గా మార్చేసి ఉంటారని మరొక సిద్ధాంతం కూడా ఉంది.

జలపాతంలో మాయమయ్యే నీరు ఎక్కడికి వెళ్తుంది?

డేవిస్ ఫాల్స్ వద్ద నది ప్రవాహం భూమిలోకి పడి మాయమవ్వడం శతాబ్దాలుగా స్థానికులను, శాస్త్రవేత్తలను ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది. ఈ రహస్యాన్ని ఛేదించడానికి 1970లో బ్రిటన్‌కు చెందిన ‘బ్రిటిష్ కార్స్ రీసెర్చ్ ఎక్స్‌పెడిషన్’ (British Karst Research Expedition) టీమ్ 14,000 మైళ్లు ప్రయాణించి పొకరాకు వచ్చింది. పదిమంది రీసెర్చర్ల బృందం లీడర్ టోనీ వాల్థమ్ నేతృత్వంలో ఈ సాహసోపేతమైన అండర్‌గ్రౌండ్ సర్వేను నిర్వహించింది. ఆ తర్వాత 1980లో జర్మన్ సైంటిస్ట్ హెర్బెర్ట్ డానియల్ గెబావార్ (Herbert Daniel Gebauer) ఈ గుహలను సమగ్రంగా సర్వే చేసి ఒక మ్యాప్‌ను రూపొందించారు.

భూగర్భ మార్గాలు, ఫుస్రే ఖోలా సంబంధం

శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనల ప్రకారం, ఫేవా లేక్ నుంచి వచ్చే హార్పన్ నది నీరు జలపాతం వద్ద భూమిలోని గుంటలోకి పడిన తర్వాత భూమి లోపల దాదాపు అర మైలు (4,800 అడుగులు / 800 మీటర్లు) ప్రయాణిస్తుంది.

• ఫుస్రే ఖోలా (Phusre Khola): భూమి కింద పారే ఈ నీరు చివరకు ‘ఫుస్రే ఖోలా’ అనే వాగు ద్వారా బయటకు వస్తుంది.
• సేతి గండకీ విలీనం: ఫుస్రే ఖోలా ద్వారా బయటకు వచ్చిన నీరు పొకరాకు దక్షిణాన ఉన్న ప్రసిద్ధ ‘సేతి గండకీ’ (Seti Gandaki) నదిలో కలిసిపోతుంది.
• స్విస్ మహిళ ప్రమాదవశాత్తు కొట్టుకుపోయినప్పుడు ఆమె మృతదేహం మూడు రోజుల తర్వాత ఈ ఫుస్రే ఖోలా వాగులోనే లభించిందని ఒక కథనం ప్రాచుర్యంలో ఉండటానికి ఈ భూగర్భ నీటి మార్గమే ప్రధాన కారణం.

సున్నపురాయి, నీటి ప్రవాహం వల్ల ఏర్పడే సహజ మార్గాలు

ఒక నది మొత్తం భూమిలోకి ఇంకిపోవడానికి వెనుక ఉన్న భౌగోళిక ప్రక్రియను శాస్త్రవేత్తలు ‘సింకింగ్ స్ట్రీమ్’ (Sinking Stream) అని పిలుస్తారు.

• కార్బోనిక్ యాసిడ్ చర్య: వర్షపు నీరు మట్టి గుండా భూమిలోకి ఇంకుతున్నప్పుడు వాతావరణంలోని కార్బన్ డయాక్సైడ్‌ను గ్రహించి కార్బోనిక్ యాసిడ్ (Carbonic Acid) గా మారుతుంది.
• సున్నపురాయి కరుగుట: ఈ యాసిడ్ భూమి కింద ఉన్న సున్నపురాయి (Limestone) రాళ్ల మధ్య గుండా ప్రవహిస్తూ వేల సంవత్సరాలుగా ఆ రాళ్లను కరిగిస్తూ వస్తుంది.
• దారి వైశాల్యం పెంపు: రాళ్లు కరగడం వల్ల ఏర్పడిన చిన్న గ్యాప్‌లలోకి ఎక్కువ నీరు చేరడం, నీటితో పాటు కొట్టుకొచ్చే ఇసుక, రాళ్ల రాపిడి (Friction) వల్ల ఈ మార్గాలు పెద్ద గుహలుగా మారాయి.
• ఈ గుహ మార్గం ఏడాదికి గరిష్టంగా కేవలం 1 మిల్లీమీటర్ మాత్రమే పెరుగుతుందని, కాబట్టి ఈ భూగర్భ గుహల వ్యవస్థ ఏర్పడటానికి వేలాది సంవత్సరాలు పట్టిందని శాస్త్రవేత్తలు నిర్ధారించారు.

గుప్తేశ్వర్ మహాదేవ్ గుహ చరిత్ర

డేవిస్ ఫాల్స్ జలపాతానికి సరిగ్గా రోడ్డు అవతలి వైపు భూమి కింద ఉన్న ఆధ్యాత్మిక పుణ్యక్షేత్రమే గుప్తేశ్వర్ మహాదేవ్ గుహ (Gupteshwor Mahadev Cave). ఇక్కడ భూగర్భంలో వెలిసిన పరమశివుడిని దర్శించుకోవడానికి ప్రతిరోజూ వేలాది మంది భక్తులు, పర్యాటకులు వస్తుంటారు.

గుహ కనుగొనబడిన చరిత్ర

• 16వ శతాబ్దంలో ఆవిష్కరణ: ఈ గుహ యొక్క అధికారిక వివరాల ప్రకారం, దాదాపు 16వ శతాబ్దంలో (16th Century) స్థానికులు కొండ ప్రాంతంలో గడ్డి కోస్తుండగా అనుకోకుండా ఒక గుహ ద్వారాన్ని కనుగొన్నారు.
• స్వయంభూ ఆకారం: వారు గుహ లోపలికి వెళ్లి చూడగా, ఎవరూ చెక్కకుండా నాచురల్ గా (సహజ సిద్ధంగా) ఏర్పడిన ఒక శివలింగ ఆకారం కనిపించింది.
• ఆలయ ప్రతిష్టాపన: ఆ తర్వాత స్థానిక ప్రజలు ఆ ఆకారాన్ని శివుడిగా భావించి పూజించడం ప్రారంభించారు, చివరికి 1992లో ఈ ఆలయాన్ని స్థానికులు ఫార్మల్‌గా ప్రతిష్టించి అభివృద్ధి చేశారు.

గుహలోని శివలింగం, ఆలయ ప్రాముఖ్యత

• పేరు వెనుక అర్థం: ‘గుప్తేశ్వర్’ అనే పదం గుప్త + ఈశ్వర్ అనే రెండు పదాల నుంచి వచ్చింది. అంటే “దాగి ఉన్న దేవుడు” (Hidden God) అని దీని అర్థం.
• భూగర్భ జలపాత దర్శనం: ఈ గుహలో ఒక ప్రత్యేకమైన మార్గం గుండా భూమికి దాదాపు 20 మీటర్ల కిందకు వెళ్తే, అక్కడ డేవిస్ ఫాల్స్ నుంచి పడుతున్న నది మరియు జలపాతాన్ని లోపలి వైపు (వెనుక భాగం) నుంచి చూడవచ్చు. వర్షాకాలంలో ఈ నీటి ప్రవాహం రాళ్ల మీదుగా ఉధృతంగా పడుతూ అద్భుతమైన దృశ్యాన్ని ఆవిష్కరిస్తుంది.

భస్మాసురుడి కథ — పురాణ విశ్వాసం ఏమిటి?

• శివుడు దాక్కున్న గుహ: పరమశివుని నుంచి ‘ఎవరి తల మీద చెయ్యి పెడితే వారు భస్మమైపోయే’ వరం పొందిన భస్మాసురుడు, చివరికి శివుడి తల పైనే చెయ్యి పెట్టబోయినప్పుడు.. శివుడు పారిపోయి దాక్కున్న గుహ ఇదేనని చాలా మంది భక్తులు నమ్ముతారు.
• ‘గుప్తేశ్వర్’ పేరిట ఉన్న ఇతర గుహలు: అయితే ఇదే పేరుతో నాలుగు వేర్వేరు గుహలు ప్రాచుర్యంలో ఉన్నాయి:
  1. నేపాల్ (పొకరా): స్వయంభూ శివలింగం కలిగిన ప్రస్తుతం మనం మాట్లాడుకుంటున్న గుప్తేశ్వర్ గుహ.
  2. నేపాల్ (పర్పత్ జిల్లా – కుష్మా): ఇక్కడ 20 అడుగుల ఎత్తైన శివలింగం ఉంటుంది; పార్వతీ దేవి శివుడి కోసం తపస్సు చేసి ఇక్కడే ప్రశాంతంగా సమయం గడిపిందని భావిస్తారు.
  3. ఒడిస్సా (కోరాపుట్ – గుప్త్ కేదార్): శ్రీరాముడు వనవాసంలో కనిపెట్టినట్లు నమ్మే లైమ్‌స్టోన్ గుహ.
  4. బీహార్ (రోహతాస్ జిల్లా – గుప్తధామ్): భస్మాసురుడి నుంచి శివుడు దాక్కున్న ప్రదేశంగా చాలామంది చరిత్రకారులు భావించే గుహ.
• పొకరాలోని గుప్తేశ్వర్ గుహలో ఎటువంటి మానవ ప్రమేయం లేకుండా ఏర్పడిన స్వయంభూ శివలింగం ఉండటంతో ఇది నేపాల్‌లోనే అత్యంత పవిత్రమైన గుహగా పూజలందుకుంటోంది.

డేవిస్ ఫాల్స్, గుప్తేశ్వర్ గుహ మధ్య సంబంధం

చాలామంది పర్యాటకులు డేవిస్ ఫాల్స్ మరియు గుప్తేశ్వర్ గుహలను రెండు వేర్వేరు పర్యాటక ప్రాంతాలుగా భావిస్తారు. కానీ భౌగోళికంగా, శాస్త్రీయంగా ఈ రెండూ ఒకే భూగర్భ నీటి వ్యవస్థకు (Subterranean Water System) చెందిన అనుబంధ ప్రదేశాలు.

డేవిస్ ఫాల్స్ వద్ద భూమిలోని ఇరుకైన గుంటలోకి పడే హార్పన్ నది నీరు, సరిగ్గా రోడ్డు అవతలి వైపు ఉన్న గుప్తేశ్వర్ గుహ లోపల నుంచి ప్రవహిస్తుంది. డేవిస్ ఫాల్స్ నీరు భూమిలోకి ప్రవేశించే ద్వారం అయితే, ఆ నీరు ప్రవహించే లోతైన భూగర్భ రహదారి గుప్తేశ్వర్ గుహ.

రెండు ప్రదేశాలను ఒకే ట్రిప్లో ఎలా చూడాలి?

ఈ రెండు ప్రదేశాలు పొకరాలోని ఛోరేపటాన్ (Chhorepatan) వద్ద రోడ్డుకు ఇరువైపులా ఎదురెదురుగా ఉంటాయి. కాబట్టి పర్యాటకులు చాలా సులభంగా 1 నుండి 2 గంటల వ్యవధిలో రెండింటినీ ఒకే ట్రిప్‌లో కవర్ చేయవచ్చు.

పర్యాటకుల కోసం ఉత్తమ సందర్శన ప్రణాళిక (Itinerary Flow):

1. మొదట డేవిస్ ఫాల్స్ సందర్శన: మొదట డేవిస్ ఫాల్స్ వద్దకు వెళ్తే, ఫేవా సరస్సు నుంచి ప్రవహించే నది నీరు భూమిలోని లోతైన గుంటలోకి పడి ఎలా మాయమవుతుందో పైభాగం నుంచి స్పష్టంగా చూడవచ్చు.
2. రోడ్డు దాటి గుప్తేశ్వర్ గుహలోకి ప్రవేశం: జలపాతం చూసిన తర్వాత సరిగ్గా రోడ్డు అవతలి వైపు ఉన్న గుప్తేశ్వర్ మహాదేవ్ గుహ ప్రధాన ద్వారం వద్దకు చేరుకోవచ్చు.
3. స్వయంభూ శివలింగ దర్శనం: గుహలోకి అడుగుపెట్టగానే మొదట లభించే ప్రశాంతమైన వాతావరణంలో స్వయంభూ శివలింగాన్ని దర్శించుకోవచ్చు.
4. అండర్‌గ్రౌండ్ వాటర్‌ఫాల్ వీక్షణ: ఆలయం దాటి గుహలో ఏర్పాటు చేసిన మెట్ల ద్వారా దాదాపు 20 మీటర్ల లోతుకు దిగి వెళ్తే.. కొండ రాళ్ల మధ్యలో నుంచి ప్రవహించే నీరు మరియు డేవిస్ ఫాల్స్ జలపాతాన్ని గుహ లోపలి వైపు నుంచి అత్యంత సమీపంగా చూడవచ్చు.

సందర్శకులు తెలుసుకోవాల్సిన ప్రయాణ వివరాలు

పొకరా పర్యటనలో డేవిస్ ఫాల్స్ మరియు గుప్తేశ్వర్ మహాదేవ్ గుహలను సురక్షితంగా, సౌకర్యవంతంగా సందర్శించడానికి పర్యాటకులు తెలుసుకోవాల్సిన కీలకమైన ప్రయాణ వివరాలు:

పొకరా నుంచి ఎలా చేరుకోవాలి?

• ప్రాంతం (Location): నేపాల్‌లోని ప్రసిద్ధ పర్యాటక నగరమైన పొకరా (Pokhara) రీజియన్‌లోని ఛోరేపటాన్ వద్ద ఈ రెండు ప్రదేశాలు రోడ్డుకు ఇరువైపులా ఎదురెదురుగా ఉన్నాయి.
• చేరుకునే మార్గాలు: పొకరా నగర కేంద్రం మరియు ఫేవా లేక్ (Lakeside Area) నుంచి ఇవి కేవలం 3 నుండి 4 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటాయి. పొకరాలోని ప్రధాన ప్రాంతాల నుంచి టాక్సీలు, స్థానిక బస్సులు లేదా అద్దె బైక్‌ల (Bike Rentals) ద్వారా అతి తక్కువ సమయంలో ఇక్కడికి చేరుకోవచ్చు.

ప్రవేశ రుసుము, సందర్శన సమయాలు

• సందర్శన సమయాలు (Timings): ఈ గుహ మరియు జలపాతం ప్రాంగణం ప్రతిరోజూ ఉదయం 6:00 గంటల నుండి సాయంత్రం 7:00 గంటల వరకు పర్యాటకుల సందర్శనార్థం తెరిచి ఉంటుంది.
• ప్రవేశ రుసుము (Entry Fee): స్థానిక పర్యాటకులకు మరియు విదేశీ సందర్శకులకు స్వల్ప నామమాత్రపు ప్రవేశ రుసుము (Ticket Fee) వర్తిస్తుంది.

వర్షాకాలంలో తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

• పాక్షిక ప్రవేశ పరిమితి (Partial Closure): మాన్సూన్ (వర్షాకాలం) సమయంలో ఫేవా లేక్ నుంచి నీటి ప్రవాహం గణనీయంగా పెరుగుతుంది. నీటి ఉధృతి తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు పర్యాటకుల రక్షణ దృష్ట్యా గుహ లోపలి భాగంలో దాదాపు సగానికి పైగా మార్గాన్ని అధికారులు మూసివేస్తారు.
• జారే మార్గాలు: గుహ లోపల తేమ, నీటి చుక్కల వల్ల మెట్లు మరియు రాళ్ల మార్గాలు బాగా జారే అవకాశం ఉంటుంది. కాబట్టి సరైన గ్రిప్ ఉన్న షటిల్/ట్రెక్కింగ్ షూస్ ధరించడం శ్రేయస్కరం.
• రక్షణ కంచెల అనుసరణ: జలపాతం పడే గుంట వద్ద నీటి వేగం చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది కాబట్టి, అధికారులు ఏర్పాటు చేసిన రక్షణ గ్రైండ్‌లు/కంచెల వెనుక నుంచే వీక్షించడం సురక్షితం.

Read also: Overview of muktinath temple in nepal

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

డేవిస్ ఫాల్స్ అండర్‌గ్రౌండ్ జలపాతం మరియు స్వయంభూ శివలింగం కలిగిన గుప్తేశ్వర్ మహాదేవ్ గుహ నేపాల్ పర్యటనలో తప్పక చూడాల్సిన అరుదైన ప్రకృతి వింతలు. భూగర్భ జల రహస్యాలు, శాస్త్రీయ విశేషాలు మరియు ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతతను ఒకే చోట అనుభూతి చెందడానికి పొకరాలోని ఈ ప్రదేశం పర్యాటకులకు ఒక సరికొత్త అనుభవాన్ని అందిస్తుంది.

మరిన్ని ఇటువంటి విహారి యాత్రల కోసం తెలుగు రీడర్స్ విహారి ను చుడండి.