శరీరంలో విటమిన్ B12 లోపిస్తే కనిపించే లక్షణాలు, దాన్ని పెంచే ఆహారాలు

166

మన శరీరం ఆరోగ్యంగా పనిచేయడానికి అవసరమైన పోషకాలలో విటమిన్ B12 కూడా చాలా ముఖ్యమైనది. రక్తంలో ఎర్ర రక్తకణాల తయారీ నుంచి మెదడు, నాడీ వ్యవస్థ పనితీరు వరకు ఎన్నో కీలకమైన విధుల్లో ఇది సహాయపడుతుంది. అయితే చాలామందికి శరీరంలో విటమిన్ B12 తగ్గుతున్న విషయం వెంటనే తెలియదు. మొదట్లో అలసట, నీరసం, ఆకలి తగ్గడం వంటి సాధారణ సమస్యలు కనిపించినా, క్రమంగా చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, జ్ఞాపకశక్తి తగ్గడం, నడిచేటప్పుడు తూలడం వంటి ఇబ్బందులు కూడా రావచ్చు.

ముఖ్యంగా ఆహారంలో పోషకాలు సరిగ్గా తీసుకోనివారు, పూర్తిగా శాకాహారానికి పరిమితమైనవారు, జీర్ణవ్యవస్థ సమస్యలతో బాధపడేవారిలో విటమిన్ B12 లోపం వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ఈ విటమిన్ ప్రాముఖ్యత, లోపానికి దారితీసే కారణాలు, శరీరంలో కనిపించే మార్పుల గురించి తెలుసుకోవడం అవసరం.

విటమిన్ B12 మన శరీరానికి ఎందుకు అవసరం?

విటమిన్ B12ను కోబాలమిన్ (Cobalamin) అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది నీటిలో కరిగే విటమిన్. శరీరంలోని అనేక ముఖ్యమైన జీవక్రియలు సక్రమంగా జరగడానికి ఈ పోషకం అవసరం. ముఖ్యంగా ఎర్ర రక్తకణాల తయారీ, DNA నిర్మాణం, నాడీ కణాల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

ఎర్ర రక్తకణాల తయారీకి: రక్తంలో ఆక్సిజన్‌ను శరీరంలోని అన్ని భాగాలకు చేరవేసే ఎర్ర రక్తకణాలు సక్రమంగా తయారవ్వడానికి విటమిన్ B12 అవసరం. ఇది తగినంతగా లభించకపోతే రక్తకణాల తయారీలో సమస్యలు ఏర్పడి మెగాలోబ్లాస్టిక్ అనీమియా అనే రక్తహీనతకు దారితీయవచ్చు.

మెదడు, నాడీ వ్యవస్థ ఆరోగ్యానికి: మెదడు నుంచి శరీరంలోని వివిధ భాగాలకు సంకేతాలు చేరవేసే నాడీ వ్యవస్థ సక్రమంగా పనిచేయడానికి B12 అవసరం. నాడీ కణాలను రక్షించే మైలిన్ పొర (Myelin Sheath) నిర్వహణలో కూడా ఈ విటమిన్ సహాయపడుతుంది.

జ్ఞాపకశక్తి, ఏకాగ్రతకు: మెదడు పనితీరు, ఆలోచనా సామర్థ్యం, జ్ఞాపకశక్తి వంటి అంశాలకు విటమిన్ B12 పరోక్షంగా తోడ్పడుతుంది. దీని లోపం ఏర్పడితే కొందరిలో ఏకాగ్రత తగ్గడం, మతిమరుపు, ఆలోచనల్లో స్పష్టత లేకపోవడం వంటి సమస్యలు కనిపించవచ్చు.

DNA తయారీకి: శరీరంలోని కణాలు పెరగడానికి, కొత్త కణాలు ఏర్పడటానికి అవసరమైన DNA తయారీలో కూడా విటమిన్ B12 ముఖ్యమైనది.

అందువల్ల శరీరంలో ఈ విటమిన్ తగిన స్థాయిలో ఉండటం చాలా అవసరం.

శరీరంలో విటమిన్ B12 లోపిస్తే కనిపించే లక్షణాలు

విటమిన్ B12 లోపం ఒక్కసారిగా బయటపడకపోవచ్చు. శరీరంలో ఈ విటమిన్ నిల్వలు కొంతకాలం ఉండటం వల్ల లక్షణాలు కనిపించడానికి నెలలు లేదా సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు. ఒక్కొక్కరిలో ఒక్కో విధంగా లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. కొందరిలో రక్తహీనత లేకుండానే నరాలకు సంబంధించిన సమస్యలు మొదలవుతాయి.

ఎప్పుడూ అలసటగా, నీరసంగా ఉండటం

విటమిన్ B12 లోపం ఉన్నవారిలో తరచుగా కనిపించే లక్షణాల్లో అలసట ఒకటి. తగినంత నిద్రపోయినా రోజంతా నీరసంగా అనిపించడం, చిన్న పనులు చేసినా త్వరగా అలసిపోవడం, శరీరంలో శక్తి లేనట్లు అనిపించడం వంటివి ఎదురవుతాయి. ఎర్ర రక్తకణాల తయారీ దెబ్బతినడం వల్ల రక్తం ద్వారా ఆక్సిజన్ సరఫరాపై ప్రభావం పడవచ్చు. అయితే అలసటకు ఇతర కారణాలు కూడా ఉండవచ్చు.

చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, మంటలు రావడం

విటమిన్ B12 లోపం నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపినప్పుడు చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు రావడం, సూదులతో గుచ్చినట్లు అనిపించడం, మంటలు పుట్టడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. ముఖ్యంగా రాత్రిపూట ఈ ఇబ్బంది ఎక్కువగా అనిపించవచ్చు. కొందరిలో పాదాల స్పర్శ తగ్గడం, వస్తువులను పట్టుకున్నప్పుడు సరిగ్గా తెలియకపోవడం వంటి సమస్యలు కూడా రావచ్చు.

తల తిరగడం, తలనొప్పి రావడం

B12 లోపం వల్ల రక్తహీనత ఏర్పడినప్పుడు మెదడుకు ఆక్సిజన్ సరఫరాపై ప్రభావం పడవచ్చు. దీంతో తల తిరగడం, తలనొప్పి, నిలబడినప్పుడు కళ్లు తిరిగినట్లు అనిపించడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. కొందరిలో గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, కొద్దిపాటి శ్రమకే ఆయాసం రావడం కూడా జరగవచ్చు.

నాలుక ఎర్రగా మారడం, నోటిలో పుండ్లు రావడం

విటమిన్ B12 లోపం ఉన్నవారిలో నాలుక వాపుగా, ఎర్రగా, నునుపుగా మారవచ్చు. నాలుకపై మంట, నొప్పి ఉండటంతో ఆహారం తినడానికి కూడా ఇబ్బంది కలుగుతుంది. కొందరిలో నోటిలో పుండ్లు రావడం, నోటి మూలల్లో పగుళ్లు ఏర్పడటం వంటి సమస్యలు కనిపించవచ్చు.

జ్ఞాపకశక్తి, ఏకాగ్రత తగ్గడం

B12 లోపం మెదడు, నాడీ వ్యవస్థ పనితీరును ప్రభావితం చేయవచ్చు. దీంతో ఇటీవల జరిగిన విషయాలు గుర్తుంచుకోవడం కష్టమవడం, ఏదైనా పనిపై ఎక్కువసేపు దృష్టి పెట్టలేకపోవడం, ఆలోచనల్లో స్పష్టత తగ్గడం వంటి సమస్యలు రావచ్చు. కొందరిలో చిరాకు, ఆందోళన, మానసిక స్థితిలో మార్పులు కూడా కనిపించవచ్చు.

నడిచేటప్పుడు తూలడం, కండరాల బలహీనత

నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం ఎక్కువైనప్పుడు శరీర సమతుల్యత దెబ్బతినవచ్చు. నడిచేటప్పుడు తూలడం, కాళ్లలో బలం తగ్గినట్లు అనిపించడం, మెట్లు ఎక్కేటప్పుడు ఇబ్బంది పడటం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. ఇలాంటి సమస్యలను సాధారణ వయసు సంబంధిత మార్పులుగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.

ఆకలి తగ్గడం, బరువు తగ్గడం

విటమిన్ B12 లోపం ఉన్న కొందరిలో ఆకలి తగ్గడం, ఆహారం తినాలనే ఆసక్తి లేకపోవడం, జీర్ణ సంబంధిత అసౌకర్యం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. దీని ప్రభావంతో బరువు కూడా తగ్గవచ్చు.

చర్మం పాలిపోయినట్లు లేదా పసుపు ఛాయలో కనిపించడం

B12 లోపం వల్ల ఎర్ర రక్తకణాల తయారీలో సమస్యలు ఏర్పడితే రక్తహీనత రావచ్చు. అప్పుడు చర్మం పాలిపోయినట్లు కనిపించవచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో ఎర్ర రక్తకణాలు అసాధారణంగా విచ్ఛిన్నం కావడం వల్ల చర్మానికి స్వల్ప పసుపు ఛాయ కూడా రావచ్చు.

ముఖ్యమైన విషయం: పైన చెప్పిన లక్షణాలన్నీ విటమిన్ B12 లోపం వల్లే వస్తాయని అనుకోకూడదు. ఇతర ఆరోగ్య సమస్యల్లో కూడా ఇవి కనిపించవచ్చు. ముఖ్యంగా చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, నడకలో అసమతుల్యత, జ్ఞాపకశక్తిలో మార్పులు ఉంటే వైద్యుడిని సంప్రదించి అవసరమైన పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. రక్తహీనత లేకపోయినా B12 లోపం ఉండే అవకాశం ఉంది.

విటమిన్ B12 లోపం రావడానికి ప్రధాన కారణాలు

శరీరంలో విటమిన్ B12 తగ్గడానికి కేవలం ఆహారంలో ఈ పోషకం లేకపోవడమే కారణం కాదు. మనం తీసుకున్న ఆహారం నుంచి B12ను జీర్ణవ్యవస్థ సరిగ్గా శోషించుకోలేకపోయినా లోపం ఏర్పడుతుంది.

ఆహారంలో B12 తక్కువగా ఉండటం

విటమిన్ B12 ప్రధానంగా జంతు సంబంధిత ఆహార పదార్థాల్లో లభిస్తుంది. మాంసం, చేపలు, గుడ్లు, పాలు, పాల ఉత్పత్తులు తీసుకోని వారికి ఆహారం ద్వారా తగినంత B12 అందకపోవచ్చు. ముఖ్యంగా పోషక విలువలు తక్కువగా ఉన్న ఆహారాన్ని ఎక్కువకాలం తీసుకునేవారిలో ఈ సమస్య వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.

పూర్తిగా శాకాహారానికి పరిమితం కావడం

శాకాహార ఆహారంలో సహజంగా విటమిన్ B12 లభించే పదార్థాలు చాలా పరిమితంగా ఉంటాయి. పాలు, పెరుగు, పనీర్ వంటి వాటిని తీసుకునేవారికి కొంత B12 అందుతుంది. అయితే పూర్తిగా వీగన్ ఆహారం తీసుకునేవారికి B12 లోపం వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అలాంటివారు B12 కలిపిన ఫోర్టిఫైడ్ ఆహారాలు లేదా వైద్యుల సూచనతో సప్లిమెంట్లు తీసుకోవాల్సి రావచ్చు.

జీర్ణవ్యవస్థలో విటమిన్ శోషణ సమస్యలు

మనం తీసుకునే ఆహారంలోని విటమిన్ B12 శరీరానికి అందాలంటే జీర్ణవ్యవస్థలో కొన్ని ప్రక్రియలు సక్రమంగా జరగాలి. కడుపులో తయారయ్యే ఇంట్రిన్సిక్ ఫ్యాక్టర్ (Intrinsic Factor) అనే ప్రోటీన్ B12 శోషణకు సహాయపడుతుంది. ఈ ప్రక్రియలో సమస్యలు ఏర్పడితే ఆహారంలో B12 ఉన్నప్పటికీ శరీరానికి తగినంత అందకపోవచ్చు.

సీలియాక్ వ్యాధి, ఆటో ఇమ్యూన్ గ్యాస్ట్రైటిస్, కడుపు లేదా పేగులకు సంబంధించిన కొన్ని సమస్యలు కూడా B12 శోషణను ప్రభావితం చేయవచ్చు.

కొన్ని మందులను ఎక్కువకాలం ఉపయోగించడం

కొన్ని మందులను దీర్ఘకాలం ఉపయోగించడం వల్ల శరీరంలో విటమిన్ B12 శోషణ తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా మధుమేహం చికిత్సలో ఉపయోగించే మెట్ఫార్మిన్ (Metformin), కడుపులో ఆమ్లాన్ని తగ్గించే ప్రోటాన్ పంప్ ఇన్హిబిటర్స్ (PPIs) వంటి మందులు కొందరిలో B12 స్థాయులపై ప్రభావం చూపవచ్చు. అయితే వైద్యుల సూచన లేకుండా ఈ మందులను ఆపకూడదు.

వయసు పెరిగే కొద్దీ శోషణ తగ్గడం

వయసు పెరిగేకొద్దీ కొందరిలో కడుపులో ఆమ్లం ఉత్పత్తి తగ్గడం, జీర్ణవ్యవస్థ పనితీరులో మార్పులు రావడం వల్ల ఆహారం నుంచి విటమిన్ B12 శోషణ తగ్గవచ్చు. అందువల్ల వృద్ధుల్లో ఈ లోపం వచ్చే అవకాశాన్ని గుర్తించడం ముఖ్యం.

విటమిన్ B12 పెంచే ఆహారాలు

శరీరంలో విటమిన్ B12 స్థాయులను కాపాడుకోవడానికి పోషక విలువలు ఉన్న ఆహారాన్ని తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ముఖ్యంగా మాంసాహారంలో, పాల ఉత్పత్తుల్లో ఈ విటమిన్ ఎక్కువగా లభిస్తుంది. రోజువారీ ఆహారంలో వీటిని తగిన మోతాదులో చేర్చుకోవడం ద్వారా శరీరానికి అవసరమైన B12 అందుతుంది.

గుడ్లు

గుడ్లలో విటమిన్ B12తో పాటు ప్రోటీన్లు, విటమిన్ D, సెలీనియం వంటి పోషకాలు కూడా ఉంటాయి. ముఖ్యంగా గుడ్డు పచ్చసొనలో B12 లభిస్తుంది. రోజువారీ ఆహారంలో గుడ్లను చేర్చుకోవడం ద్వారా కొంతమేర ఈ విటమిన్ అందుతుంది. అయితే గుడ్లలో లభించే B12 పరిమాణం ఇతర జంతు సంబంధిత ఆహారాలతో పోలిస్తే తక్కువగా ఉంటుంది.

పాలు, పెరుగు

పాలు, పెరుగు వంటి పాల ఉత్పత్తులు విటమిన్ B12 అందించే మంచి ఆహార పదార్థాలు. ముఖ్యంగా మాంసాహారం తీసుకోని శాకాహారులకు ఇవి ఉపయోగపడతాయి. రోజూ ఒక గ్లాసు పాలు తాగడం, ఆహారంలో పెరుగును చేర్చుకోవడం ద్వారా కొంత B12 పొందవచ్చు.

చేపలు

చేపల్లో విటమిన్ B12 సమృద్ధిగా లభిస్తుంది. సాల్మన్, ట్యూనా, సార్డిన్స్ వంటి చేపల్లో ఈ విటమిన్‌తో పాటు ఒమేగా-3 ఫ్యాటీ యాసిడ్లు, ప్రోటీన్లు కూడా ఉంటాయి. చేపలను ఆహారంలో చేర్చుకోవడం వల్ల నాడీ వ్యవస్థ ఆరోగ్యానికి అవసరమైన ఇతర పోషకాలు కూడా అందుతాయి.

చికెన్, మటన్

చికెన్, మటన్ వంటి మాంసాహార పదార్థాల్లో విటమిన్ B12 లభిస్తుంది. వీటితో పాటు ప్రోటీన్లు, ఐరన్, జింక్ వంటి పోషకాలు కూడా శరీరానికి అందుతాయి. సమతుల ఆహారంలో భాగంగా తగిన పరిమాణంలో వీటిని తీసుకోవచ్చు.

కాలేయం (లివర్)

జంతువుల కాలేయంలో విటమిన్ B12 అత్యధికంగా లభిస్తుంది. ముఖ్యంగా గొర్రె లేదా కోడి కాలేయంలో ఈ విటమిన్ సమృద్ధిగా ఉంటుంది. అయితే కాలేయంలో విటమిన్ A కూడా అధికంగా ఉండటం వల్ల తరచుగా ఎక్కువ మోతాదులో తీసుకోవడం మంచిది కాదు. గర్భిణీలు కాలేయం తీసుకునే విషయంలో వైద్యుల సలహా పాటించాలి.

పనీర్, చీజ్

పనీర్, చీజ్ వంటి పాల ఉత్పత్తుల్లో కూడా విటమిన్ B12 ఉంటుంది. మాంసాహారం తీసుకోని వారు తమ ఆహారంలో వీటిని చేర్చుకోవచ్చు. అయితే వీటిలో ఉండే B12 పరిమాణం తయారీ విధానం, ఉత్పత్తి రకాన్ని బట్టి మారుతుంది.

B12 కలిపిన ఫోర్టిఫైడ్ ఆహార పదార్థాలు

కొన్ని ఆహార పదార్థాల్లో తయారీ సమయంలో అదనంగా విటమిన్ B12 కలుపుతారు. వీటిని ఫోర్టిఫైడ్ ఫుడ్స్ అంటారు. B12 కలిపిన సోయా పాలు, కొన్ని ప్లాంట్ బేస్డ్ మిల్క్ ఉత్పత్తులు, బ్రేక్‌ఫాస్ట్ సీరియల్స్ ఇందుకు ఉదాహరణలు. వీటిని కొనుగోలు చేసేటప్పుడు ప్యాకెట్‌పై పోషక విలువలు, B12 పరిమాణం తప్పనిసరిగా పరిశీలించాలి.

శాకాహారులు విటమిన్ B12 పొందే మార్గాలు

శాకాహారులు ముఖ్యంగా దృష్టి పెట్టాల్సిన పోషకాలలో విటమిన్ B12 ఒకటి. ఎందుకంటే ఈ విటమిన్ సహజంగా ఎక్కువగా లభించే ఆహార పదార్థాలు ప్రధానంగా జంతు సంబంధిత ఆహారాలే. కాబట్టి పూర్తిగా శాకాహారం తీసుకునేవారు తమ ఆహారంలో కొన్ని ప్రత్యేక పదార్థాలను చేర్చుకోవాలి.

పాలు, పెరుగు: రోజువారీ ఆహారంలో పాలు, పెరుగు, పనీర్ వంటి పాల ఉత్పత్తులను చేర్చుకోవచ్చు. వీటి ద్వారా కొంత విటమిన్ B12 లభిస్తుంది.

ఫోర్టిఫైడ్ సోయా పాలు: సాధారణ సోయా పాలలో సహజంగా B12 ఉండదు. అయితే ప్రత్యేకంగా విటమిన్ B12 కలిపిన సోయా పాలను తీసుకోవడం ద్వారా ఈ పోషకాన్ని పొందవచ్చు.

ఫోర్టిఫైడ్ బ్రేక్‌ఫాస్ట్ సీరియల్స్: కొన్ని బ్రేక్‌ఫాస్ట్ సీరియల్స్‌లో విటమిన్ B12 కలుపుతారు. వీటిని కొనుగోలు చేసేటప్పుడు లేబుల్‌పై B12 ఉందో లేదో చూడాలి.

వైద్యుల సూచనతో సప్లిమెంట్లు: ఆహారం ద్వారా తగినంత B12 అందకపోతే వైద్యులు అవసరాన్ని బట్టి సప్లిమెంట్లు సూచించవచ్చు. ముఖ్యంగా పూర్తిగా వీగన్ ఆహారం తీసుకునేవారు ఈ విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండాలి.

ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. పుట్టగొడుగులు, కొన్ని పులియబెట్టిన ఆహార పదార్థాలు, స్పిరులినా వంటి వాటిని విటమిన్ B12కు నమ్మదగిన ప్రత్యామ్నాయాలుగా భావించకూడదు. వీటిలో క్రియాశీల B12 తగినంతగా ఉండకపోవచ్చు.

విటమిన్ B12 లోపాన్ని గుర్తించే పరీక్షలు

శరీరంలో విటమిన్ B12 తగ్గిందని కేవలం లక్షణాలను బట్టి నిర్ధారించలేం. రక్త పరీక్షల ద్వారా ఈ లోపాన్ని గుర్తించవచ్చు. ముఖ్యంగా ఎక్కువకాలంగా అలసట, నీరసం, చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు వంటి సమస్యలు ఉంటే వైద్యుడిని సంప్రదించి పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.

Serum Vitamin B12 Blood Test

శరీరంలో విటమిన్ B12 స్థాయిని తెలుసుకోవడానికి చేసే ప్రధాన పరీక్ష ఇది. రక్త నమూనా ద్వారా B12 పరిమాణాన్ని గుర్తిస్తారు. ఫలితాలను ప్రయోగశాల సూచించిన సాధారణ పరిధి, వ్యక్తి ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి వైద్యులు అంచనా వేస్తారు.

Complete Blood Count (CBC)

ఈ పరీక్ష ద్వారా రక్తంలోని ఎర్ర రక్తకణాలు, హిమోగ్లోబిన్ వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తారు. విటమిన్ B12 లోపం వల్ల రక్తకణాల పరిమాణంలో మార్పులు వచ్చాయా, రక్తహీనత ఉందా అనే విషయాలను గుర్తించడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

అవసరాన్ని బట్టి అదనపు పరీక్షలు

B12 పరీక్ష ఫలితాలు స్పష్టంగా లేకపోయినా లోపం ఉందనే అనుమానం ఉంటే వైద్యులు మిథైల్ మాలోనిక్ యాసిడ్ (MMA), హోమోసిస్టీన్ వంటి అదనపు పరీక్షలను సూచించవచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో B12 శోషణ సమస్యలకు కారణాన్ని తెలుసుకోవడానికి కూడా ఇతర పరీక్షలు అవసరమవుతాయి.

విటమిన్ B12 లోపానికి చికిత్స

విటమిన్ B12 లోపం ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయితే దాని తీవ్రత, లోపానికి కారణం, రోగి ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి చికిత్స అందిస్తారు. కొందరికి ఆహార మార్పులతో పాటు టాబ్లెట్లు సరిపోవచ్చు. మరికొందరికి ఇంజెక్షన్లు అవసరమవుతాయి.

B12 టాబ్లెట్లు: ఆహారంలో B12 తక్కువగా ఉండటం వల్ల లోపం ఏర్పడినప్పుడు వైద్యులు B12 సప్లిమెంట్లను సూచించవచ్చు. వీటిని సూచించిన మోతాదులో, నిర్ణీత కాలం వరకు తీసుకోవాలి.

విటమిన్ B12 ఇంజెక్షన్లు: శరీరంలో B12 శోషణ సమస్యలు ఉన్నవారికి, తీవ్రమైన లోపం ఉన్నవారికి లేదా నాడీ సంబంధిత లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు వైద్యులు ఇంజెక్షన్లను సూచించవచ్చు.

లోపానికి కారణాన్ని బట్టి చికిత్స: కేవలం ఆహారంలో B12 పెంచడం మాత్రమే అన్ని సందర్భాల్లో సరిపోదు. కడుపు, పేగుల సమస్యలు లేదా మందుల కారణంగా లోపం ఏర్పడితే వాటిని కూడా వైద్యులు పరిశీలిస్తారు.

చికిత్స ప్రారంభించిన తర్వాత అవసరాన్ని బట్టి రక్త పరీక్షలు చేయించి B12 స్థాయులు మెరుగుపడుతున్నాయా లేదా తెలుసుకోవాలి. లక్షణాలు తగ్గడానికి కొంత సమయం పట్టవచ్చు. ముఖ్యంగా నాడీ వ్యవస్థకు సంబంధించిన సమస్యలు ఉంటే ఆలస్యం చేయకుండా చికిత్స తీసుకోవడం అవసరం.

విటమిన్ B12 లోపాన్ని నిర్లక్ష్యం చేస్తే కలిగే సమస్యలు

శరీరంలో విటమిన్ B12 తక్కువగా ఉన్నప్పుడు మొదట్లో కనిపించే అలసట, నీరసం వంటి లక్షణాలను చాలామంది సాధారణ సమస్యలుగా భావిస్తారు. కానీ దీర్ఘకాలం ఈ లోపాన్ని గుర్తించకుండా వదిలేస్తే ఆరోగ్యంపై తీవ్రమైన ప్రభావం పడవచ్చు.

• రక్తహీనత: ఎర్ర రక్తకణాల తయారీలో సమస్యలు ఏర్పడి మెగాలోబ్లాస్టిక్ అనీమియా రావచ్చు.
• నరాల దెబ్బతినడం: చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు, స్పర్శ తగ్గడం, మంటలు వంటి సమస్యలు తీవ్రం కావచ్చు.
• జ్ఞాపకశక్తి సమస్యలు: ఏకాగ్రత తగ్గడం, ఆలోచనల్లో స్పష్టత లేకపోవడం వంటి సమస్యలు ఏర్పడవచ్చు.
• నడకలో ఇబ్బందులు: శరీర సమతుల్యత దెబ్బతిని నడిచేటప్పుడు తూలడం, కిందపడే ప్రమాదం పెరగవచ్చు.

ముఖ్యంగా నాడీ వ్యవస్థకు సంబంధించిన సమస్యలు ఎక్కువకాలం కొనసాగితే కొన్నిసార్లు శాశ్వత నష్టం కలిగే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా ముందుగానే పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.

రోజువారీ ఆహారంలో B12 ఉండేలా తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

శరీరంలో విటమిన్ B12 స్థాయులు సక్రమంగా ఉండటానికి ఆహారపు అలవాట్లపై శ్రద్ధ పెట్టాలి. ప్రతిరోజూ తీసుకునే ఆహారంలో పాలు, పెరుగు, గుడ్లు, చేపలు వంటి B12 లభించే పదార్థాలను చేర్చుకోవచ్చు. పూర్తిగా శాకాహారం తీసుకునేవారు B12 కలిపిన ఫోర్టిఫైడ్ ఆహారాలను ఎంచుకోవాలి.

వృద్ధులు, జీర్ణవ్యవస్థ సమస్యలు ఉన్నవారు, ఎక్కువకాలంగా కొన్ని మందులు ఉపయోగిస్తున్నవారు B12 స్థాయుల గురించి వైద్యులతో చర్చించాలి. ముఖ్యంగా తరచుగా అలసటగా ఉండటం, చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు రావడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే సొంతంగా మందులు వాడకుండా పరీక్షలు చేయించుకోవడం మంచిది.

విటమిన్ B12 అనేది శరీరానికి అవసరమైన ముఖ్యమైన పోషకం. సమతుల ఆహారం, అవసరమైన వైద్య పరీక్షలు, సరైన చికిత్స ద్వారా దీని లోపం వల్ల కలిగే సమస్యలను నివారించుకోవచ్చు.

Read also: విటమిన్లు: విటమిన్ల పోషకాలు, ఉపయోగాలు, ఆహార పదార్ధాలు

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

వైద్య గమనిక: ఈ వ్యాసం ఆరోగ్య అవగాహన కోసం మాత్రమే. విటమిన్ B12 లోపాన్ని రక్త పరీక్షల ద్వారా నిర్ధారించుకోవాలి. చికిత్స, సప్లిమెంట్ల మోతాదు విషయంలో వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.

ఇలాంటి మరిన్ని వాటి కొరకు తెలుగు రీడర్స్ టిప్స్ ను సందర్శించండి.