శారదా దేవిని మంత్రాలతో బంధించి శృంగేరిలో ఎలా ప్రతిష్ఠించారు?
కర్ణాటకలోని చిక్కమగళూరు జిల్లాలో, తుంగానది తీరాన సహ్యాద్రి పర్వత శ్రేణులలో అత్యంత ప్రశాంతమైన వాతావరణంలో శృంగేరి శారదా పీఠం కొలువై ఉంది. 8వ శతాబ్దంలో ఆదిశంకరాచార్యులు సనాతన ధర్మ రక్షణ కోసం భారతదేశం నలుదిశలా స్థాపించిన నాలుగు ఆమ్నాయ పీఠాలలో ఇది మొదటిది. విభాండక మహర్షి కుమారుడైన ఋష్యశృంగ మహర్షి ఇక్కడ తపస్సు చేయడం వల్ల ఈ ప్రాంతానికి శృంగగిరి అనే పేరు వచ్చింది, అది కాలక్రమేణా శృంగేరిగా మారింది. ఇక్కడ గత 1200 సంవత్సరాలుగా గురు పరంపర అప్రతిహతంగా కొనసాగుతోంది.
శారదాంబ దేవాలయం: ఇక్కడ అమ్మవారి విగ్రహానికి ప్రత్యేకంగా ‘ప్రాన ప్రతిష్ఠ’ చేయరు, ఎందుకంటే అమ్మవారే స్వయంగా ఆ విగ్రహంలో కొలువై ఉంటారని నమ్ముతారు.
ఆలయ ఆవిర్భావం – పాము మరియు కప్ప అద్భుతం :
ఆదిశంకరాచార్యులు ఈ స్థలాన్ని ఎంచుకోవడానికి ఒక విశిష్టమైన కారణం ఉంది. ఆయన ఒకనాడు తుంగానది తీరాన నడుస్తుండగా, మండుటెండలో ప్రసవ వేదనతో ఉన్న ఒక కప్పకు, ఒక నాగుపాము తన పడగను గొడుగులా పట్టి నీడను ఇవ్వడం చూశారు. సహజ శత్రువులైన పాము, కప్పల మధ్య అటువంటి కరుణను చూసి శంకరాచార్యులు ఆశ్చర్యపోయారు. క్రూర జంతువులలో కూడా శాంతిని నింపే శక్తి ఆ భూమికి ఉందని గ్రహించి, అక్కడ పీఠాన్ని స్థాపించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. ఈ అద్భుత దృశ్యం జరిగిన ప్రదేశాన్ని నేటికీ ‘కప్ప శంకర లింగం’ అని పిలుస్తారు.
మండన మిశ్రునితో వాదన మరియు పరకాయ ప్రవేశం :
ఆదిశంకరాచార్యులు శృంగేరిలో పీఠాన్ని స్థాపించడానికి ముందు మహిష్మతిపురంలో గొప్ప పండితుడైన మండన మిశ్రుడితో వాదనకు దిగారు. ఈ వాదనలో ఓడిపోయిన వారు విజేతకు శిష్యులు కావాలని ఒప్పందం చేసుకున్నారు. మండన మిశ్రుడు ఓడిపోయిన తర్వాత, ఆయన భార్య ఉభయ భారతి శంకరాచార్యులను సవాల్ చేస్తూ 17 రోజుల పాటు వాదించింది. ఆమె శంకరాచార్యుల బ్రహ్మచర్యాన్ని పరీక్షించడానికి కామశాస్త్రంపై ప్రశ్నలు అడిగినప్పుడు, ఆయన ఒక నెల సమయం కోరారు. ఆ సమయంలో పరకాయ ప్రవేశ విద్య ద్వారా మరణించిన అమరుక మహారాజు శరీరంలోకి ప్రవేశించి, ఆ శాస్త్ర రహస్యాలను తెలుసుకుని తిరిగి వచ్చి సమాధానం చెప్పారు.
శారదా దేవి ప్రతిష్ఠ మరియు విగ్రహ విశేషం :
శంకరాచార్యులు గొప్ప పండితుడైన మండన మిశ్రుడిని, ఆయన భార్య ఉభయ భారతిని (సరస్వతీ దేవి అవతారం) వాదనలో ఓడించారు. ఉభయ భారతి తన అవతార సమాప్తి చేసి నిజలోకానికి వెళ్లబోతుండగా, శంకరాచార్యులు వనదుర్గ మంత్రాలతో ఆమెను బంధించి, లోక కళ్యాణం కోసం భూమిపైనే ఉండాలని కోరారు. ఆమె అంగీకారంతో మొదట ఒక రాతిపై శ్రీచక్రాన్ని గీసి, చందనపు కర్రతో శారదాంబ విగ్రహాన్ని చెక్కి ప్రతిష్ఠించారు.
చందనపు విగ్రహం నుండి బంగారు విగ్రహం వరకు:
మొదట ఆదిశంకరాచార్యులు ఒక చందనపు కర్రతో అమ్మవారి విగ్రహాన్ని తయారు చేసి ప్రతిష్ఠించారు. అయితే 14వ శతాబ్దంలో 12వ పీఠాధిపతి అయిన విద్యారణ్య స్వామి కాలంలో, ఆ చందనపు విగ్రహం అరిగిపోవడంతో అభిషేకాలు చేయడం కష్టమైంది. అందుకే ఆయన పంచలోహాలతో కూడిన బంగారు విగ్రహాన్ని చేయించి, పాత విగ్రహంలోని శక్తిని కొత్త విగ్రహంలోకి ప్రవేశపెట్టారు. ఆ అసలైన చందనపు విగ్రహం ఇప్పటికీ శృంగేరిలో అత్యంత రహస్యంగా భద్రపరచబడి ఉంది.
విద్యాశంకర దేవాలయం – ఖగోళ మరియు శిల్పకళా అద్భుతం శృంగేరిలోని విద్యాశంకర దేవాలయం అద్భుతమైన శిల్పకళా సంపదకు, ఖగోళ రహస్యాలకు నిలయం. ఇందులో 12 రాశులను సూచించే 12 స్తంభాలు ఉంటాయి. ఏ నెలకు సంబంధించిన రాశి స్తంభంపై సూర్యరశ్మి పడాలో, ఖచ్చితంగా అదే విధంగా ఈ స్తంభాలను నిర్మించడం ఒక ఖగోళ అద్భుతం. ఈ ఆలయ గోపురం మరియు గోడలపై చెక్కిన శిల్పాలు అత్యంత సుందరంగా మరియు వివరంగా ఉంటాయి.
ముఖ్య దర్శనీయ స్థలాలు మరియు రక్షక దైవాలు:
తోరణ గణపతి: భక్తులు ఆలయ ప్రదక్షిణను తోరణ గణపతి దర్శనంతో ప్రారంభిస్తారు; తమ కోరికలు నెరవేరిన భక్తులు ఈ గణపతికి 21 మోదకాలను సమర్పించడం ఒక పవిత్ర సంప్రదాయం.
మలయాళ బ్రహ్మ: ఈయన క్షేత్ర పాలకుడు. ఈయన విగ్రహం చేతిలో గదతో, కాళ్లకు పాదరక్షలతో విలక్షణంగా ఉంటుంది. మానసిక సమస్యలతో బాధపడేవారు లేదా పిల్లలకు దిష్టి తగిలిన వారు ఈయనను దర్శించుకోవడం వల్ల ఉపశమనం పొందుతారని ప్రతీతి.
మలయాళ బ్రహ్మ ఆవిర్భావ గాథ ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్న మలయాళ బ్రహ్మ దేవాలయానికి ఒక ప్రత్యేక చరిత్ర ఉంది. పూర్వం తన జ్ఞానాన్ని ఎవరికీ పంచని ఒక బ్రాహ్మణుడు శాపం వల్ల బ్రహ్మ రాక్షసుడిగా మారాడు. 12వ పీఠాధిపతి అయిన విద్యారణ్య స్వామి అతనికి విముక్తి కలిగించి, శృంగేరి క్షేత్రానికి రక్షకుడిగా (క్షేత్ర పాలకుడు) నియమించారు. ఈయన విగ్రహం చేతిలో గదతో, కాళ్లకు పాదరక్షలతో విలక్షణంగా ఉంటుంది.
జనార్దన స్వామి ఆలయం: ఇక్కడ హరిహరులకు (విష్ణువు మరియు శివుడు) సమాన గౌరవం ఉంటుంది. ఇక్కడ విష్ణుమూర్తిని జనార్దన స్వామిగా ఆరాధిస్తారు. ఇక్కడ విష్ణువును శంఖ, చక్ర, గదా, పద్మధారిగా ఆరాధిస్తారు. ఈ ఆలయంలోని మహా సుదర్శన యంత్రం భక్తుల భయాలను, మానసిక అనారోగ్యాలను తొలగిస్తుందని నమ్మకం.
చంద్రమౌళీశ్వర స్వామి – నిత్య స్పటిక లింగ పూజ శృంగేరి మఠంలో అత్యంత పవిత్రమైనది చంద్రమౌళీశ్వర స్వామి ఆరాధన. ఈ లింగం పారదర్శకమైన శుద్ధ స్పటిక లింగం, దీనిని స్వయంగా పరమేశ్వరుడే ఆదిశంకరాచార్యులకు ప్రసాదించారని చెబుతారు. ఈ లింగానికి జగద్గురువులు ప్రతిరోజూ మూడు సార్లు (ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం) పూజలు నిర్వహిస్తారు. ఈ పూజను దర్శించుకోవడం ఆత్మలింగ దర్శన భాగ్యంతో సమానమని భక్తుల నమ్మకం.
కార్తవీర్యార్జునుడు: శృంగేరి క్షేత్రంలో అమ్మవారితో పాటు ఇతర రక్షక దైవాలకు కూడా గొప్ప ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఆలయ గోపురంపై కార్తవీర్యార్జునుడి చిత్రం ఉంటుంది; ఎవరైనా విలువైన వస్తువులు లేదా ధనాన్ని పోగొట్టుకుంటే ఈయనను ప్రార్థించడం వల్ల అవి తిరిగి దొరుకుతాయని భక్తుల విశ్వాసం.
నరసింహ వనం మరియు గురు నివాసం :
తుంగానదికి అవతలి వైపున నరసింహ వనం ఉంది, ఇక్కడ జగద్గురువులు నివసిస్తారు. ఇది పనస, కొబ్బరి మరియు అంజీర తోటలతో నిండిన అత్యంత ప్రశాంతమైన ప్రదేశం. ఇక్కడ గురువుల నివాసాలు (గురు నివాసం) మరియు వారి సమాధులు (అధిష్ఠానాలు) ఉన్నాయి. భక్తులు నదిని దాటడానికి నిర్మించిన వంతెన కేవలం గురువుల దర్శనం మరియు పూజ సమయాలలో మాత్రమే తెరవబడుతుంది. నదిలోని చేపలకు భక్తులు పవిత్రతతో మేత వేస్తారు, అయితే నదిని కలుషితం చేయకుండా కేవలం అక్కడ విక్రయించే ఆహారాన్ని మాత్రమే వేయాలని సూచిస్తారు. ఆలయ ప్రాంగణంలో మరియు ఆశ్రమంలో నిశ్శబ్దాన్ని పాటించడం, పరిసరాలను శుభ్రంగా ఉంచడం ఇక్కడి ముఖ్యమైన నియమాలు.
అక్షరాభ్యాసం – అమ్మవారి ఒడిలో విద్యారంభం:
శృంగేరిని సాక్షాత్తు జ్ఞానదేవత నివాసంగా భావిస్తారు కాబట్టి, ఇక్కడ పిల్లలకు అక్షరాభ్యాసం చేయించడం అత్యంత శ్రేష్టమని పరిగణించబడుతుంది. శారదాంబ ఆలయం పక్కనే ఉన్న అక్షరాభ్యాస మండపంలో ఈ కార్యక్రమం జరుగుతుంది. ఇక్కడ అక్షరాభ్యాసం చేయించడం అంటే సాక్షాత్తు అమ్మవారి ఒడిలో బిడ్డను కూర్చోబెట్టి విద్యను ప్రారంభించడంతో సమానమని భక్తులు నమ్ముతారు. సరస్వతీ దేవి స్వయంగా ఇక్కడ కొలువై ఉండటం వల్ల, తమ పిల్లలకు లేదా మనుమలకు ఇక్కడ విద్యాభ్యాసం ప్రారంభించడం గొప్ప అదృష్టంగా భావిస్తారు.
పవిత్ర సంప్రదాయాలు మరియు ఉత్సవాలు :
శృంగేరిని సాక్షాత్తు జ్ఞానదేవత నివాసంగా భావిస్తారు కాబట్టి, ఇక్కడ పిల్లలకు అక్షరాభ్యాసం చేయించడం అత్యంత శ్రేష్టమని భావిస్తారు. ఇక్కడ నిర్వహించే శరన్నవరాత్రి ఉత్సవాలు ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గాంచాయి; ఈ సమయంలో అమ్మవారు రోజుకో అవతారంలో భక్తులకు దర్శనమిస్తారు. తుంగానదికి అవతలి వైపున నరసింహ వనం ఉంది, ఇక్కడ జగద్గురువులు నివసిస్తారు. భక్తులు తుంగా నదిలోని చేపలకు మేత వేయడం కూడా ఒక పవిత్ర కార్యంగా భావిస్తారు.
ప్రయాణం మరియు వసతి సౌకర్యాలు :
శృంగేరి బెంగళూరు నుండి సుమారు 324 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. నేరుగా రైలు సౌకర్యం లేనందున, భక్తులు బెంగళూరు నుండి బస్సు ద్వారా 9 నుండి 12 గంటల ప్రయాణం చేసి చేరుకోవచ్చు. ఆలయ యజమాన్యం ‘శ్రీ భారతీ తీర్థ కృప’ వంటి భవనాల్లో తక్కువ ధరకే వసతి సౌకర్యాలు కల్పిస్తోంది. క్షేత్రాన్ని పూర్తిగా సందర్శించడానికి కనీసం రెండు రోజులు కేటాయించడం మంచిది.
See Also plz click on this: dwaraka-lost-city-mystery
మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ చరిత్ర ను చూడండి.
