టీ లేదా కాఫీ ఎక్కువగా తాగే అలవాటు ఉందా? శరీరంలో క్యాల్షియం ఎలా తగ్గిపోతుందో చూడండి!

ఉదయం లేచింది మొదలు రాత్రి పడుకునే వరకు చాలా మందికి టీ లేదా కాఫీ తాగడం ఒక వ్యసనంగా మారిపోయింది. అలసటను దూరం చేసుకునేందుకు, రీఫ్రెష్ అవ్వడానికి రోజుకు నాలుగు ఐదు కప్పుల కంటే ఎక్కువగా టీ, కాఫీలు తాగే వారి సంఖ్య తక్కువేమీ కాదు. అయితే, ఈ అలవాటు తాత్కాలికంగా ఉపశమనాన్ని ఇచ్చినప్పటికీ, అతిగా కెఫిన్ శరీరంలోకి చేరడం వల్ల మన ఎముకల ఆరోగ్యానికి పునాది అయిన క్యాల్షియం క్రమంగా తగ్గిపోతుందని తాజా అధ్యయనాలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. ఇది భవిష్యత్తులో ఎముకలు గుల్లబారే ప్రమాదానికి దారితీస్తుంది. 

అతిగా టీ, కాఫీ తాగడం వల్ల శరీరంలో క్యాల్షియం ఎందుకు తగ్గుతుంది?

అతిగా టీ లేదా కాఫీ తాగినప్పుడు, వాటిలో ఉండే కెఫిన్ (Caffeine) మరియు టానిన్లు (Tannins) మన శరీరంలోని సహజ జీవక్రియలను దెబ్బతీస్తాయి. సాధారణంగా మనం తీసుకునే ఆహారం నుండి లభించే క్యాల్షియంను శరీరం శోషించుకుని ఎముకలకు అందిస్తుంది. కానీ, శరీరంలో కెఫిన్ మోతాదు పెరిగినప్పుడు అది క్యాల్షియం సమతుల్యతను దెబ్బతీసి, ఎముకలు బలహీనపడటానికి కారణమవుతుంది.

కెఫిన్ మన శరీరంపై చూపే ఈ ప్రతికూల ప్రభావం ప్రధానంగా రెండు రూపాల్లో జరుగుతుంది.

1. మూత్రవిసర్జన పెరగడం (Diuretic Effect)

కెఫిన్‌కు శరీరంలో ద్రవాలను త్వరగా బయటకు పంపే గుణం (Diuretic property) ఉంది. దీనివల్ల టీ లేదా కాఫీ ఎక్కువగా తాగినప్పుడు తరచూ మూత్రవిసర్జన (Urine) చేయాల్సి వస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలో కేవలం వ్యర్థాలు మాత్రమే కాకుండా, శరీరానికి అవసరమైన క్యాల్షియం కూడా మూత్రం ద్వారా బయటకు కొట్టుకుపోతుంది. మనం తాగే ప్రతి 150 మిల్లీగ్రాముల కెఫిన్‌కు (సుమారు 2-3 కప్పుల కాఫీ), దాదాపు 5 మిల్లీగ్రాముల క్యాల్షియం శరీరం నుండి వృథాగా విసర్జించబడుతుందని వైద్య నిపుణులు చెప్తున్నారు.

2. క్యాల్షియం శోషణను అడ్డుకోవడం (Inhibited Calcium Absorption)

మనం తినే ఆహారంలో ఎంత క్యాల్షియం ఉన్నప్పటికీ, దానిని మన ప్రేగులు సరిగ్గా గ్రహించినప్పుడే ఎముకలు బలంగా ఉంటాయి. అయితే, టీ మరియు కాఫీలలో ఉండే కెఫిన్, టానిన్లు మరియు ఆక్సలేట్లు క్యాల్షియం శోషణ ప్రక్రియను తీవ్రంగా అడ్డుకుంటాయి. ఇవి క్యాల్షియంతో కలిసి ఒక విడదీయరాని బంధాన్ని ఏర్పరుస్తాయి, దీనివల్ల ప్రేగులు ఆ క్యాల్షియంను రక్తంలోకి శోషించుకోలేవు (Inhibited Absorption). ఫలితంగా మనం మంచి పౌష్టికాహారం తింటున్నప్పటికీ, అతిగా టీ/కాఫీ తాగడం వల్ల ఆ క్యాల్షియం ఎముకలకు చేరదు.

రోజుకు ఎంత కెఫిన్ తీసుకుంటే క్యాల్షియం లోపం వస్తుంది?

సాధారణంగా ఒక ఆరోగ్యవంతమైన వ్యక్తి రోజుకు 400 మిల్లీగ్రాముల (mg) వరకు కెఫిన్ తీసుకోవడం సురక్షితమని వైద్య నిపుణులు చెబుతారు. అయితే, క్యాల్షియం లోపం మరియు ఎముకల ఆరోగ్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, రోజుకు 300 mg కంటే ఎక్కువ కెఫిన్ శరీరంలోకి చేరినప్పుడు క్యాల్షియం తగ్గుదల ప్రక్రియ వేగవంతం అవుతుంది.

మనం రోజూ తాగే పానీయాలలో ఉండే కెఫిన్ అంచనా బరువులు ఇలా ఉంటాయి:

• ఒక కప్పు కాఫీ (Filter/Instant): సుమారు 60 mg నుండి 100 mg కెఫిన్ ఉంటుంది.
• ఒక కప్పు టీ (Black/Milk tea): సుమారు 30 mg నుండి 50 mg కెఫిన్ ఉంటుంది.

రోజుకు 3-4 కప్పుల కంటే ఎక్కువగా టీ లేదా కాఫీ తాగితే జరిగే నష్టాలు:

• క్యాల్షియం నష్టం స్థిరంగా పెరుగుతుంది: ప్రతి అదనపు కప్పు కాఫీ లేదా టీ శరీరం నుండి క్యాల్షియం విసర్జనను పెంచి, ఎముకల సాంద్రతను తగ్గిస్తుంది.
• విటమిన్ డి శోషణ దెబ్బతింటుంది: అధిక కెఫిన్ క్యాల్షియంనే కాకుండా, శరీరానికి క్యాల్షియం అందడానికి సహాయపడే విటమిన్ డి (Vitamin D) రిసెప్టర్లను కూడా బలహీనపరుస్తుంది.
• ఎముకల పునరుత్పత్తి మందగిస్తుంది: మన శరీరంలో పాత ఎముక కణాలు పోయి కొత్త ఎముక కణాలు ఏర్పడే ప్రక్రియను (Bone remodeling) అధిక కెఫిన్ నెమ్మదింపజేస్తుంది.
• వయసు పైబడిన వారిలో అధిక ముప్పు: ముఖ్యంగా మెనోపాజ్ (రజోనివృత్తి) దాటిన మహిళల్లో రోజుకు 4 కప్పుల కంటే ఎక్కువ కాఫీ తాగడం వల్ల ఎముకలు విరిగే ప్రమాదం (Fracture risk) రెట్టింపు అవుతుందని పరిశోధనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

శరీరంలో క్యాల్షియం తగ్గిపోతే కనిపించే ముఖ్య లక్షణాలు

శరీరంలో క్యాల్షియం స్థాయిలు పడిపోయినప్పుడు (Hypocalcemia), శరీరం మనకు కొన్ని స్పష్టమైన సంకేతాల ద్వారా హెచ్చరిస్తుంది. ఈ లక్షణాలను సకాలంలో గుర్తించకపోతే సమస్య మరింత తీవ్రమవుతుంది.

క్యాల్షియం లోపం ఉన్నప్పుడు కనిపించే ముఖ్య లక్షణాలు:

• తీవ్రమైన ఎముకలు మరియు కీళ్ల నొప్పులు: ఎముకల్లో సాంద్రత తగ్గడం వల్ల వెన్నుపూస, నడుము, మోకాళ్లలో నిరంతరం నొప్పి వేధిస్తుంది.
• కండరాల పట్టేయడం (Muscle Cramps): ముఖ్యంగా రాత్రి వేళల్లో పిక్కలు, చేతులు మరియు కాళ్ల కండరాలు గట్టిగా పట్టేయడం లేదా లాగడం జరుగుతుంది.
• గోళ్లు విరిగిపోవడం (Brittle Nails): క్యాల్షియం తగ్గడం వల్ల గోళ్లు జీవం కోల్పోయి, పొడిబారిపోయి చాలా సులభంగా విరిగిపోతాయి.
• అధికంగా జుట్టు రాలడం (Hair Loss): జుట్టు వేర్లకు క్యాల్షియం అందకపోవడంతో జుట్టు విపరీతంగా రాలిపోవడం మరియు జుట్టు పలచబడటం జరుగుతుంది.
• పళ్ల బలహీనత (Dental Issues): దంతాల పైపొర (Enamel) దెబ్బతిని, పళ్ళు లూజ్ అవ్వడం, చిగుళ్ల నొప్పులు మరియు పిప్పి పళ్లు త్వరగా రావడం జరుగుతుంది.
• తీవ్రమైన అలసట మరియు నిద్రలేమి: శరీరం ఎప్పుడూ అలసిపోయినట్లు ఉండటంతో పాటు, క్యాల్షియం లోపం వల్ల మెదడు హార్మోన్ల సమతుల్యత దెబ్బతిని నిద్ర సరిగ్గా పట్టదు.

క్యాల్షియం లోపం వల్ల వచ్చే దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యలు

అతిగా టీ, కాఫీలు తాగుతూ శరీరంలో క్యాల్షియం తగ్గుతున్నా పట్టించుకోకపోతే, అది కేవలం తాత్కాలిక నొప్పులతో ఆగదు. కాలక్రమేణా ఇది శరీర అస్థిపంజర వ్యవస్థను పూర్తిగా బలహీనపరిచి, కింద పేర్కొన్న తీవ్రమైన దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీస్తుంది.

ఆస్టియోపోరోసిస్ (Osteoporosis) – గుల్లబారే ఎముకలు

శరీరానికి అవసరమైన క్యాల్షియం రక్తంలో అందనప్పుడు, మన శరీరం ఎముకల్లో దాగి ఉన్న క్యాల్షియంను లాగేసుకోవడం ప్రారంభిస్తుంది. ఈ ప్రక్రియ చాలా కాలం పాటు సాగితే ఎముకలు లోపల స్పంజ్ లాగా గుల్లబారిపోతాయి (Osteoporosis). ఈ వ్యాధి బారిన పడిన వారికి ఎముకల సాంద్రత పూర్తిగా తగ్గిపోతుంది. ఫలితంగా, చిన్న దెబ్బ తగిలినా లేదా కాస్త గట్టిగా తుమ్మినా, దగ్గినా కూడా నడుము, చేతులు లేదా తుంటి ఎముకలు (Hip Fractures) చాలా సులభంగా విరిగిపోయే ప్రమాదం ఉంది.

కీళ్ల నొప్పులు మరియు పళ్లు బలహీనపడటం

• దీర్ఘకాలిక కీళ్ల నొప్పులు: క్యాల్షియం లోపం వల్ల కీళ్ల మధ్య ఉండే ఎముకల నిర్మాణం బలహీనపడుతుంది. ఇది నడుస్తున్నప్పుడు, కూర్చుని లేస్తున్నప్పుడు తీవ్రమైన నొప్పులను (Chronic Joint Pain) కలిగిస్తుంది. నడివయసులోనే మోకాళ్ల నొప్పులు రావడానికి ఇది ఒక ముఖ్య కారణం.
• దంతాల క్షీణత (Tooth Decay): మన దంతాల నిర్మాణంలో కూడా క్యాల్షియం ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది. శరీరంలో క్యాల్షియం పడిపోయినప్పుడు పళ్లపై ఉండే రక్షణ పొర (Enamel) అరిగిపోతుంది. దీనివల్ల పళ్లు పుచ్చిపోవడం, గట్టి వస్తువులను కొరికినప్పుడు పళ్లు విరగడం మరియు దంతాలు త్వరగా ఊడిపోవడం వంటి సమస్యలు వస్తాయి.

టీ, కాఫీ అలవాటును వదులుకోలేకపోతే.. క్యాల్షియం తగ్గకుండా తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

చాలా మందికి ఉదయాన్నే వేడివేడిగా టీ లేదా కాఫీ తాగనిదే రోజు గడవదు. ఈ అలవాటును పూర్తిగా మానుకోవడం కష్టమే అయినప్పటికీ, కొన్ని చిన్నపాటి జీవనశైలి మార్పుల ద్వారా కెఫిన్ వల్ల శరీరంలో క్యాల్షియం తగ్గిపోకుండా సులభంగా కాపాడుకోవచ్చు.

ఎముకల ఆరోగ్యం దెబ్బతినకుండా ఉండేందుకు పాటించాల్సిన ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు:

• లిమిట్ సెట్ చేసుకోవడం (పరిమితంగా తాగడం): రోజుకు మూడు, నాలుగు కప్పుల టీ లేదా కాఫీలు తాగే అలవాటు ఉంటే, దానిని వెంటనే రోజుకు 1 లేదా 2 కప్పులకు పరిమితం చేసుకోండి. దీనివల్ల శరీరంలోకి కెఫిన్ మోతాదు మించకుండా ఉంటుంది.
• టీ/కాఫీ తాగిన వెంటనే నీళ్లు తాగడం: కెఫిన్‌కు శరీరాన్ని డీహైడ్రేట్ చేసే గుణం ఉంటుంది. కాబట్టి టీ లేదా కాఫీ తాగిన 10-15 నిమిషాల తర్వాత ఒక గ్లాసు మంచి నీళ్లు తాగడం అలవాటు చేసుకోండి. ఇది శరీరంలోని ద్రవాల సమతుల్యతను కాపాడి, క్యాల్షియం మూత్రం ద్వారా వృథాగా పోకుండా నిరోధిస్తుంది.
• భోజనానికి, టీ/కాఫీకి మధ్య 1 గంట గ్యాప్ ఉంచడం: మనం తిన్న ఆహారం నుండి క్యాల్షియం, ఐరన్ వంటి పోషకాలను శరీరం సరిగ్గా గ్రహించాలంటే.. టిఫిన్ లేదా భోజనం చేసిన వెంటనే టీ, కాఫీలు తాగకూడదు. భోజనానికి కనీసం ఒక గంట ముందు లేదా ఒక గంట తర్వాత మాత్రమే వీటిని తీసుకోవాలి.
• ఆహారంలో క్యాల్షియం రిచ్ ఫుడ్స్ పెంచడం: కెఫిన్ వల్ల జరిగే క్యాల్షియం నష్టాన్ని పూడ్చడానికి రోజూవారీ ఆహారంలో క్యాల్షియం ఎక్కువగా ఉండే పదార్థాలను చేర్చాలి. పాలు, పెరుగు, మజ్జిగ, తోటకూర, పాలకూర వంటి ఆకుకూరలు, రాగులు, బాదం పప్పులు, మరియు నువ్వులను రెగ్యులర్‌గా తీసుకోవడం ద్వారా శరీరానికి తగినంత క్యాల్షియం అందుతుంది.

టీ లేదా కాఫీలు మన దైనందిన జీవితంలో భాగమైనప్పటికీ, పరిమితికి మించితే అవి అమృతం కాస్తా విషంగా మారి ఎముకల ఆరోగ్యాన్ని గుల్లబరుస్తాయి. కాబట్టి, ఆరోగ్యకరమైన మరియు చురుకైన జీవితం కోసం టీ/కాఫీలను రోజుకు ఒకటి లేదా రెండు కప్పులకే పరిమితం చేస్తూ, సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడమే ఉత్తమమైన మార్గం.

Read also: Taj Mahal 22 rooms mystery

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ ఫ్యాక్ట్స్ ను చూడండి.