UPI Lite అంటే ఏమిటి? PIN లేకుండా చెల్లింపులు చేసే విధానం, పరిమితులు

164

ప్రస్తుతం చిన్న చిన్న అవసరాల కోసం కూడా చాలామంది Google Pay, PhonePe వంటి యాప్‌ల ద్వారా UPI చెల్లింపులు చేస్తున్నారు. టీ, టిఫిన్, కిరాణా సరుకులు, పెట్రోల్ వంటి వాటికి డబ్బులు పంపేటప్పుడు ప్రతిసారీ UPI PIN నమోదు చేయాల్సి రావడం కొంత ఇబ్బందిగా అనిపించవచ్చు. ఇలాంటి చిన్న మొత్తాల చెల్లింపులను మరింత సులభంగా చేసేందుకు అందుబాటులోకి వచ్చిన సదుపాయమే UPI Lite.

UPI Lite ద్వారా ముందుగానే కొంత మొత్తాన్ని మీ బ్యాంక్ ఖాతా నుంచి ప్రత్యేక బ్యాలెన్స్‌లో జమ చేసుకోవచ్చు. ఆ తర్వాత అర్హత కలిగిన చిన్న చెల్లింపులు చేసేటప్పుడు ప్రతిసారీ UPI PIN నమోదు చేయాల్సిన అవసరం ఉండదు. అయితే UPI Liteను ఎలా ప్రారంభించాలి? ఇందులోకి డబ్బులు ఎలా జమ చేయాలి? ఒక్కసారి ఎంత చెల్లించవచ్చు? గరిష్ఠంగా ఎంత బ్యాలెన్స్ ఉంచుకోవచ్చు? ఫోన్‌లో UPI Lite ఆప్షన్ కనిపించకపోతే ఏం చేయాలి? వంటి వివరాలను ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.

UPI Lite అంటే ఏమిటి?

UPI Lite అనేది చిన్న మొత్తాల డిజిటల్ చెల్లింపుల కోసం రూపొందించిన ప్రత్యేకమైన ఆన్-డివైస్ వాలెట్ సదుపాయం. దీన్ని NPCI (National Payments Corporation of India) UPI వ్యవస్థలో భాగంగా ప్రవేశపెట్టింది. సాధారణ UPIలో ప్రతి చెల్లింపు సమయంలో బ్యాంక్ ఖాతా నుంచి నేరుగా డబ్బులు బదిలీ అవుతాయి. కానీ UPI Liteలో ముందుగా మీ బ్యాంక్ ఖాతా నుంచి కొంత మొత్తాన్ని UPI Lite బ్యాలెన్స్‌లోకి జమ చేసుకోవాలి.

ఆ తర్వాత దుకాణాల్లో QR కోడ్ స్కాన్ చేసి లేదా అందుబాటులో ఉన్న ఇతర చెల్లింపు మార్గాల ద్వారా చిన్న మొత్తాలను పంపవచ్చు. ఈ చెల్లింపుల కోసం ప్రతిసారీ UPI PIN నమోదు చేయాల్సిన అవసరం ఉండదు. UPI Lite బ్యాలెన్స్ నుంచే డబ్బులు తగ్గుతాయి.

ఉదాహరణకు, మీరు మీ UPI Lite ఖాతాలో రూ.2,000 జమ చేసుకున్నారనుకుందాం. టీ, టిఫిన్, కిరాణా సరుకుల కోసం రూ.50, రూ.100, రూ.200 చొప్పున చెల్లింపులు చేసినప్పుడు ఆ మొత్తాలు UPI Lite బ్యాలెన్స్ నుంచి తగ్గుతాయి. ప్రతి చిన్న చెల్లింపుకూ PIN నమోదు చేయాల్సిన అవసరం ఉండదు.

గుర్తుంచుకోండి: UPI Liteలో డబ్బులు జమ చేసేటప్పుడు మాత్రం UPI PIN నమోదు చేయాలి. PIN అవసరం లేకుండా జరిగేది అర్హత కలిగిన చెల్లింపుల సమయంలో మాత్రమే.

UPI Lite ద్వారా PIN లేకుండా చెల్లింపులు ఎలా జరుగుతాయి?

సాధారణ UPI చెల్లింపులో మీరు పంపే డబ్బులు నేరుగా బ్యాంక్ ఖాతా నుంచి డెబిట్ అవుతాయి. అందుకే చెల్లింపును ధృవీకరించడానికి UPI PIN అవసరమవుతుంది. UPI Liteలో మాత్రం ముందుగానే జమ చేసుకున్న బ్యాలెన్స్ నుంచి డబ్బులు తగ్గుతాయి.

మీరు దుకాణంలో QR కోడ్ స్కాన్ చేసి చెల్లించాలనుకున్నప్పుడు, చెల్లింపు మొత్తాన్ని నమోదు చేసి UPI Liteను ఎంచుకోవచ్చు. ఆ తర్వాత అర్హత కలిగిన లావాదేవీ అయితే PIN నమోదు చేయకుండానే చెల్లింపు పూర్తవుతుంది.

ఈ విధానం వల్ల చిన్న మొత్తాల చెల్లింపులు వేగంగా పూర్తవుతాయి. అంతేకాకుండా, ప్రతి చిన్న లావాదేవీకి సంబంధించిన వివరాలు మీ బ్యాంక్ స్టేట్‌మెంట్‌లో విడివిడిగా కనిపించకుండా, యాప్‌లోని UPI Lite లావాదేవీల చరిత్రలో కనిపిస్తాయి. అయితే UPI Liteలోకి డబ్బులు జమ చేయడం, తిరిగి బ్యాంక్ ఖాతాకు తీసుకోవడం వంటి లావాదేవీలు బ్యాంక్ ఖాతాలో కనిపించవచ్చు.

Google Payలో UPI Lite ఎలా ఆన్ చేయాలి?

Google Pay ఉపయోగించే వారు తమ యాప్‌లో UPI Lite సదుపాయం అందుబాటులో ఉంటే కొన్ని సులభమైన దశల్లో ప్రారంభించవచ్చు.

1. ముందుగా మీ మొబైల్‌లో Google Pay యాప్‌ను తెరవండి.
2. కుడివైపు పైన కనిపించే మీ ప్రొఫైల్ ఫొటోపై క్లిక్ చేయండి.
3. అక్కడ కనిపించే UPI Lite ఆప్షన్‌ను ఎంచుకోండి.
4. UPI Liteలో జమ చేయాలనుకుంటున్న మొత్తాన్ని నమోదు చేయండి.
5. వివరాలను పరిశీలించి Continue లేదా సంబంధిత బటన్‌పై క్లిక్ చేయండి.
6. ఇప్పుడు మీ UPI PIN నమోదు చేయండి.

ఇలా చేస్తే మీ UPI Lite బ్యాలెన్స్ యాక్టివేట్ అవుతుంది. ఆ తర్వాత అర్హత కలిగిన చిన్న చెల్లింపులను PIN లేకుండా చేయవచ్చు. యాప్ వెర్షన్‌ను బట్టి ఆప్షన్ల పేర్లు లేదా కనిపించే విధానంలో స్వల్ప మార్పులు ఉండవచ్చు.

PhonePeలో UPI Lite ఎలా ఆన్ చేయాలి?

PhonePeలో కూడా UPI Lite సదుపాయం అందుబాటులో ఉన్న బ్యాంక్ ఖాతాదారులు దీన్ని ప్రారంభించుకోవచ్చు.

1. ముందుగా PhonePe యాప్‌ను ఓపెన్ చేయండి.
2. మీ ప్రొఫైల్ లేదా UPI చెల్లింపులకు సంబంధించిన సెక్షన్‌లో UPI Lite ఆప్షన్ కోసం చూడండి.
3. UPI Liteను ఎంచుకుని Activate లేదా Enable ఆప్షన్‌పై క్లిక్ చేయండి.
4. మీ బ్యాంక్ ఖాతాను ఎంచుకోండి.
5. UPI Liteలో జమ చేయాలనుకుంటున్న మొత్తాన్ని నమోదు చేయండి.
6. చివరగా UPI PIN నమోదు చేసి లావాదేవీని ధృవీకరించండి.

మీ బ్యాంక్ ఖాతా, యాప్ వెర్షన్, బ్యాంక్ మద్దతును బట్టి ఈ ఆప్షన్ కనిపించే స్థానం మారవచ్చు. UPI Lite ఆప్షన్ కనిపించకపోతే యాప్‌ను అప్‌డేట్ చేసి, మీ బ్యాంక్ ఈ సదుపాయానికి మద్దతు ఇస్తుందో లేదో పరిశీలించండి.

Paytm, BHIM యాప్‌లలో UPI Lite సదుపాయం

Google Pay, PhonePeతో పాటు కొన్ని ఇతర UPI యాప్‌లలో కూడా UPI Lite సదుపాయం అందుబాటులో ఉంది. Paytm లేదా BHIM ఉపయోగించే వారు యాప్‌లోని UPI Lite లేదా సంబంధిత చెల్లింపుల విభాగంలో ఈ ఆప్షన్ ఉందో లేదో చూడవచ్చు.

యాప్‌లో UPI Lite ఆప్షన్ కనిపిస్తే, అందులో చూపించే సూచనలను అనుసరించి బ్యాంక్ ఖాతాను ఎంచుకుని డబ్బులు జమ చేయాలి. ఈ సదుపాయం అన్ని బ్యాంకులు, అన్ని యాప్‌లలో ఒకే విధంగా అందుబాటులో ఉండదు. కాబట్టి మీ యాప్‌లో కనిపించే తాజా సూచనలనే అనుసరించడం మంచిది.

UPI Lite పరిమితులు ఎంత?

UPI Lite ఉపయోగించే ముందు దాని లావాదేవీ పరిమితులు తెలుసుకోవడం ముఖ్యం. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా 2024 డిసెంబర్‌లో UPI Lite పరిమితులను పెంచింది. ప్రస్తుతం RBI నిర్దేశించిన ముఖ్యమైన పరిమితులు ఇవి:

• ఒక్కో లావాదేవీ పరిమితి: గరిష్ఠంగా రూ.1,000.
• UPI Liteలో గరిష్ఠ బ్యాలెన్స్: రూ.5,000.

అంటే ఒకేసారి UPI Lite బ్యాలెన్స్‌లో రూ.5,000 కంటే ఎక్కువ ఉంచుకోలేరు. అలాగే ఒక్క లావాదేవీలో రూ.1,000 కంటే ఎక్కువ చెల్లించలేరు.

రోజువారీ మొత్తం చెల్లింపుల పరిమితి మాత్రం యాప్ లేదా బ్యాంక్ విధానాన్ని బట్టి మారవచ్చు. ఉదాహరణకు Google Pay, ICICI Bank వంటి సంస్థల సహాయ పేజీల్లో రోజువారీ వినియోగ పరిమితుల వివరాలు వేర్వేరుగా ఉన్నాయి. అందువల్ల రోజుకు అందరికీ ఒకే పరిమితి ఉంటుందని భావించకూడదు. మీ యాప్‌లో చూపించే తాజా పరిమితులను పరిశీలించండి.

UPI Liteలో డబ్బులు ఎలా జమ చేయాలి?

UPI Liteను ఉపయోగించాలంటే ముందుగా అందులో డబ్బులు జమ చేసుకోవాలి. ఇందుకోసం మీ UPI Liteకు అనుసంధానించిన బ్యాంక్ ఖాతా నుంచి మొత్తాన్ని బదిలీ చేయవచ్చు.

1. మీ UPI యాప్‌ను తెరవండి.
2. UPI Lite విభాగంలోకి వెళ్లండి.
3. Add Money లేదా Top Up ఆప్షన్‌ను ఎంచుకోండి.
4. జమ చేయాలనుకుంటున్న మొత్తాన్ని నమోదు చేయండి.
5. బ్యాంక్ ఖాతాను ఎంచుకుని UPI PIN నమోదు చేయండి.
6. లావాదేవీ పూర్తయిన తర్వాత UPI Lite బ్యాలెన్స్ పెరుగుతుంది.

మీరు UPI Liteలో ఇప్పటికే రూ.4,000 ఉంచుకుంటే, గరిష్ఠ బ్యాలెన్స్ రూ.5,000 కాబట్టి మరో రూ.1,000 మాత్రమే జమ చేయగలరు. కొన్ని యాప్‌లలో Auto Top-up సదుపాయం కూడా ఉంటుంది. దీన్ని ప్రారంభిస్తే బ్యాలెన్స్ నిర్ణయించిన స్థాయికి తగ్గినప్పుడు ఆటోమేటిక్‌గా డబ్బులు జమ అయ్యేలా ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు. ఈ సదుపాయం అందుబాటులో ఉండటం యాప్, బ్యాంక్ విధానాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

UPI Lite బ్యాలెన్స్ ఎలా చెక్ చేయాలి?

మీ UPI Liteలో ఎంత డబ్బు మిగిలి ఉందో తెలుసుకోవడానికి సంబంధిత UPI యాప్‌లోని UPI Lite విభాగాన్ని తెరవాలి. అక్కడ ప్రస్తుత బ్యాలెన్స్ కనిపిస్తుంది. Google Pay వంటి కొన్ని యాప్‌లలో హోమ్ స్క్రీన్‌పైనే UPI Lite బ్యాలెన్స్ కనిపించవచ్చు.

అలాగే యాప్‌లోని Transaction History లేదా లావాదేవీల చరిత్ర విభాగంలోకి వెళ్లి UPI Lite ద్వారా చేసిన చెల్లింపులను కూడా పరిశీలించవచ్చు.

UPI Liteలోని డబ్బులను తిరిగి బ్యాంక్ ఖాతాకు ఎలా పంపాలి?

మీకు UPI Lite అవసరం లేదనిపించినప్పుడు లేదా మొబైల్ మార్చుకోవాలనుకున్నప్పుడు అందులోని మిగిలిన బ్యాలెన్స్‌ను తిరిగి బ్యాంక్ ఖాతాకు తీసుకోవచ్చు. ఇందుకోసం యాప్‌లో UPI Liteను మూసివేయడం లేదా Deregister చేయడం వంటి ఆప్షన్‌ను ఉపయోగించాలి.

సాధారణంగా ఈ ప్రక్రియలో:

1. UPI యాప్‌లో UPI Lite విభాగాన్ని తెరవండి.
2. Settings లేదా More ఆప్షన్‌ను ఎంచుకోండి.
3. Delete UPI Lite, Close UPI Lite లేదా Deregister వంటి ఆప్షన్‌ను ఎంచుకోండి.
4. చూపించే సూచనలను చదివి ప్రక్రియను పూర్తి చేయండి.

UPI Liteలో మిగిలిన డబ్బులు అనుసంధానించిన బ్యాంక్ ఖాతాకు తిరిగి జమ అవుతాయి. యాప్‌ను బట్టి ఈ ప్రక్రియలో స్వల్ప మార్పులు ఉండవచ్చు.

UPI Lite ఉపయోగించడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు

చిన్న చెల్లింపులు వేగంగా పూర్తవుతాయి: ప్రతి చిన్న లావాదేవీకి UPI PIN నమోదు చేయాల్సిన అవసరం లేకపోవడం వల్ల చెల్లింపులు సులభంగా పూర్తవుతాయి.

బ్యాంక్ స్టేట్‌మెంట్‌లో తక్కువ లావాదేవీలు: UPI Lite ద్వారా చేసే ప్రతి చిన్న చెల్లింపు విడివిడిగా బ్యాంక్ ఖాతా నుంచి జరగదు. ముందుగా జమ చేసిన మొత్తాన్ని ఉపయోగిస్తారు. అందువల్ల బ్యాంక్ స్టేట్‌మెంట్‌లో ప్రతి చిన్న చెల్లింపు వివరాలు విడిగా కనిపించవు.

రోజువారీ అవసరాలకు అనుకూలం: టీ, టిఫిన్, కిరాణా సరుకులు, చిన్న దుకాణాల చెల్లింపులు వంటి వాటికి UPI Lite ఉపయోగపడుతుంది.

అదనపు KYC అవసరం ఉండదు: సాధారణంగా UPI Lite ప్రారంభించడానికి ప్రత్యేకంగా మరో KYC ప్రక్రియ అవసరం ఉండదు. అయితే బ్యాంక్, యాప్ అర్హత నిబంధనలు వర్తిస్తాయి.

చిన్న మొత్తాల నిర్వహణ సులభం: ముందుగానే కొంత డబ్బును UPI Liteలో ఉంచుకోవడం వల్ల రోజువారీ చిన్న ఖర్చులను ప్రత్యేకంగా నిర్వహించుకోవచ్చు.

UPI Lite, సాధారణ UPI మధ్య తేడా ఏమిటి?

UPI Lite, సాధారణ UPI రెండూ డిజిటల్ చెల్లింపుల కోసం ఉపయోగపడతాయి. అయితే వీటి పని చేసే విధానంలో కొన్ని ముఖ్యమైన తేడాలు ఉన్నాయి.

అంశం	UPI Lite	సాధారణ UPI
డబ్బులు ఎక్కడి నుంచి తగ్గుతాయి?	ముందుగా జమ చేసిన Lite బ్యాలెన్స్ నుంచి	బ్యాంక్ ఖాతా నుంచి
PIN అవసరమా?	అర్హత కలిగిన చిన్న చెల్లింపులకు అవసరం లేదు	సాధారణంగా అవసరం
ఒక్క లావాదేవీ పరిమితి	గరిష్ఠంగా రూ.1,000	బ్యాంక్, UPI నియమాల ప్రకారం మారుతుంది
గరిష్ఠ బ్యాలెన్స్	రూ.5,000	ప్రత్యేక Lite వాలెట్ బ్యాలెన్స్ ఉండదు
ఉపయోగం	చిన్న మొత్తాల చెల్లింపులు	చిన్న, పెద్ద మొత్తాల చెల్లింపులు

సాధారణ UPIలో మీ బ్యాంక్ ఖాతాలో ఉన్న మొత్తాన్ని నిబంధనలకు లోబడి చెల్లించవచ్చు. UPI Lite మాత్రం ముందుగా జమ చేసిన పరిమిత మొత్తంతో చిన్న చెల్లింపులు చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

UPI Lite సురక్షితమేనా? తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

UPI Liteలో PIN లేకుండా చెల్లింపులు చేయగలిగే సదుపాయం ఉన్నప్పటికీ, మొబైల్ భద్రత విషయంలో నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. మీ ఫోన్‌కు స్క్రీన్ లాక్ లేదా బయోమెట్రిక్ లాక్ తప్పనిసరిగా ఏర్పాటు చేసుకోండి. ఫోన్‌ను ఇతరులకు ఇచ్చేటప్పుడు జాగ్రత్తగా ఉండండి.

ఎవరైనా ఫోన్ చేసి UPI PIN, OTP లేదా ఇతర రహస్య వివరాలు అడిగితే చెప్పకండి. బ్యాంక్ లేదా UPI యాప్ ప్రతినిధులమని చెప్పినా వ్యక్తిగత వివరాలను పంచుకోవద్దు. అనుమానాస్పద లింకులను తెరవకండి.

మీ మొబైల్ పోయినట్లయితే వెంటనే బ్యాంక్‌ను సంప్రదించి UPI సేవలను బ్లాక్ చేయించే చర్యలు తీసుకోండి. అనధికారిక చెల్లింపులు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా బ్యాంక్‌కు ఫిర్యాదు చేయండి.

అలాగే చెల్లింపు చేసే ముందు స్వీకర్త పేరు, మొత్తం సరిగా ఉన్నాయో లేదో పరిశీలించండి. PIN అవసరం లేకుండా చెల్లింపు జరుగుతుందని తొందరపడి తప్పు వ్యక్తికి డబ్బులు పంపకండి.

UPI Liteతో అన్ని రకాల చెల్లింపులు చేయవచ్చా?

లేదు. UPI Lite ప్రధానంగా చిన్న మొత్తాల చెల్లింపుల కోసం రూపొందించబడింది. సాధారణ UPIలో అందుబాటులో ఉండే ప్రతి సదుపాయం UPI Liteలో ఉంటుందని భావించకూడదు.

ఉదాహరణకు Collect Requests, UPI AutoPay, అంతర్జాతీయ UPI చెల్లింపులు వంటి కొన్ని సేవలకు UPI Lite మద్దతు ఉండకపోవచ్చు. ఏ రకమైన చెల్లింపులు చేయవచ్చో అనేది మీరు ఉపయోగిస్తున్న యాప్, బ్యాంక్ నిబంధనలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

అలాగే సాధారణ UPI Liteను పూర్తిగా ఇంటర్నెట్ లేకుండా పనిచేసే సేవగా భావించకూడదు. ఇంటర్నెట్ లేదా నెట్‌వర్క్ అవసరం లేని కొన్ని చెల్లింపుల కోసం ప్రత్యేకంగా UPI Lite X అనే సదుపాయం ఉంది. ఇది సాధారణ UPI Liteకు భిన్నమైనది.

Read also: యూపీఐ (UPI) చెల్లింపుల కోసం కొత్త విధానం వివరాలు ఇవే

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

చిన్న మొత్తాల డిజిటల్ చెల్లింపులను సులభంగా చేసుకోవాలనుకునే వారికి UPI Lite ఉపయోగకరమైన సదుపాయం. ముందుగానే కొంత మొత్తాన్ని జమ చేసుకుని, అర్హత కలిగిన చెల్లింపులను ప్రతిసారీ UPI PIN నమోదు చేయకుండానే పూర్తి చేయవచ్చు. అయితే ఒక్కో లావాదేవీకి రూ.1,000, గరిష్ఠ బ్యాలెన్స్‌కు రూ.5,000 అనే పరిమితులను గుర్తుంచుకోవాలి. రోజువారీ వినియోగ పరిమితి మాత్రం యాప్ లేదా బ్యాంక్‌ను బట్టి మారవచ్చు. మీకు అవసరమైనప్పుడు మీ UPI యాప్‌లో UPI Liteను ప్రారంభించి ఉపయోగించుకోవచ్చు.

మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ టెక్నాలజీ ను చూడండి.