మైసూర్ ప్యాలెస్: అంబా విలాస్ రాజవైభవం మరియు చారిత్రక నేపథ్యం

Mysore palace history architecture:

మైసూర్ నగరం అనగానే అందరికీ ముందుగా గుర్తుకు వచ్చేది అద్భుతమైన మైసూర్ ప్యాలెస్, దీని అధికారిక నామం అంబా విలాస్ ప్యాలెస్. కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని మైసూర్ రాజ్యాన్ని వడయార్ రాజవంశం 1399 నుండి పరిపాలిస్తోంది. “మైసూర్” అనే పేరు వెనుక ఒక పురాణ గాథ ఉంది; హిందూ పురాణాల ప్రకారం, ఈ ప్రాంతాన్ని మహిషాసురుడు అనే రాక్షసుడు పాలించేవాడు. ప్రజలను హింసించే ఆ రాక్షసుడిని చాముండీ దేవి సంహరించిన తర్వాత, ఆ రాక్షసుడి పేరు మీదనే ఈ ప్రాంతానికి ‘మహిషూరు’, కాలక్రమేణా ‘మైసూర్’ అనే పేరు స్థిరపడింది. ఈ ప్యాలెస్ భారతదేశంలో తాజ్ మహల్ తర్వాత అత్యధికంగా, అంటే ఏడాదికి సుమారు 60 లక్షల (6 మిలియన్ల) కంటే ఎక్కువ మంది పర్యాటకులు సందర్శించే రెండో ప్రదేశంగా గుర్తింపు పొందింది. ప్రస్తుతం మనం చూస్తున్న ఈ ప్యాలెస్ 72 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉండగా, ప్రధాన భవనం మాత్రం నాలుగు ఎకరాల్లో నిర్మించబడింది.

అగ్నిప్రమాదం మరియు ప్యాలెస్ పునర్నిర్మాణ చరిత్ర:

ఈ ప్యాలెస్ చరిత్రలో అనేక మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. మొట్టమొదటిసారిగా 14వ శతాబ్దంలో ఎదురాయ వడయార్ అనే రాజు ఒక ప్యాలెస్‌ను నిర్మించారు. అయితే, ఆ పాత ప్యాలెస్ 1638లో మెరుపుల వల్ల దెబ్బతినగా, ఆ తర్వాత దానిని పునర్నిర్మించారు. కానీ 1897లో రాజకుమారి జయలక్ష్మి ముమ్మడి వివాహ వేడుకలు జరుగుతున్న సమయంలో ఒక భారీ అగ్నిప్రమాదం సంభవించి, కలపతో నిర్మించిన ఆ పాత ప్యాలెస్ పూర్తిగా కాలిపోయింది. అప్పుడు మహారాణి వాణి విలాస్ సన్నధాన మరియు రాజు కృష్ణరాజ వడయార్ IV కొత్త ప్యాలెస్‌ను నిర్మించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. దీని నిర్మాణం కోసం బ్రిటిష్ ఆర్కిటెక్ట్ హెన్రీ ఇర్విన్ ను ఎంపిక చేశారు. 1897లో ప్రారంభమైన ఈ నిర్మాణ పనులు 1912లో పూర్తయ్యాయి, అంటే ఈ కళాఖండం పూర్తి కావడానికి 15 సంవత్సరాల సమయం పట్టింది. ఈ ప్యాలెస్ నిర్మాణానికి అప్పట్లోనే సుమారు 41,47,913 రూపాయల ఖర్చు అయింది.

తెలుగు ఇంజనీర్ బి.పి. రాఘవులు నాయుడు గారి విశేష కృషి:

మైసూర్ ప్యాలెస్ నిర్మాణంలో బ్రిటిష్ ఆర్కిటెక్ట్ హెన్రీ ఇర్విన్ ప్రధాన పర్యవేక్షకుడైనప్పటికీ, ప్యాలెస్ లోపలి అలంకరణ మరియు అత్యున్నత సాంకేతిక నైపుణ్యంలో మన తెలుగు ఇంజనీర్ బి.పి. రాఘవులు నాయుడు (Raghavulu Naidu) పాత్ర వెలకట్టలేనిది. ప్యాలెస్ లోపల ఎటువంటి ఏసీ (AC) లేకపోయినా, సహజంగా చల్లని గాలి వచ్చేలా ఆయన చేసిన వెంటలేషన్ ప్లాన్ అద్భుతమైనది. ఆగ్నేయ దిశ నుండి వచ్చే గాలి భవనం మొత్తం చల్లగా ఉండేలా ఆయన డిజైన్ చేశారు. ఒక ఆసక్తికరమైన కథ ప్రకారం, ప్యాలెస్ డిజైన్ గురించి రాజుతో చర్చిస్తున్నప్పుడు, రాఘవులు నాయుడు గారు తన భోజనంలోని పెరుగుతో కంచంలోనే ప్లాన్ గీసి చూపించారని, ఆ కళాభిరుచికి ముగ్ధుడైన రాజు ఆయనకు పూర్తి స్వేచ్ఛనిచ్చారని చెబుతారు. అలాగే, దర్బార్ హాల్‌లోని భారీ తోరణాలు (Arches) ఎటువంటి ఐరన్ బీమ్స్ లేకుండా కేవలం 29 కీ స్టోన్స్ (Key Stones) సాయంతో నిర్మించబడ్డాయి, ఇది అప్పట్లోనే ఒక గొప్ప ఇంజనీరింగ్ అద్భుతం.

లోపలి కళాఖండాలు మరియు 3D పెయింటింగ్స్:

ప్యాలెస్ లోపలి భాగాలు పర్యాటకులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తాయి. ఇక్కడ ఉన్న కళ్యాణ మండపం అష్టభుజి ఆకారంలో ఉండి, ఐర్లాండ్ నుండి తెచ్చిన కాస్ట్ ఐరన్ పిల్లర్లతో మరియు బెల్జియం గ్లాసులతో నిర్మించబడింది. ప్యాలెస్ గోడలపై ఉన్న 3D పెయింటింగ్స్ ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందినవి. కేశవయ్య మరియు నాగరాజు వంటి ఆరుగురు కళాకారులు 13 సంవత్సరాల పాటు కష్టపడి వేసిన ఈ చిత్రాలను ఏ కోణం నుండి చూసినా, ఆ బొమ్మల కళ్లు, కాళ్లు మరియు గుర్రపు బండ్లు మన వైపే తిరుగుతున్నట్లు భ్రమ కలిగిస్తాయి. ప్యాలెస్ పైభాగంలో ఉన్న జెండా మరియు కలశాలు 2.7 కిలోల స్వచ్ఛమైన బంగారంతో చేయబడ్డాయి. అలాగే, ప్రపంచ ప్రసిద్ధ చిత్రకారుడు రాజా రవివర్మ గీసిన ‘సీతా స్వయంవరం’ అనే చివరి పెయింటింగ్ (1906) కూడా ఈ ప్యాలెస్ లోనే భద్రపరచబడింది.

దసరా వైభవం మరియు విద్యుత్ దీపాల అలంకరణ:

మైసూర్ దసరా ఉత్సవాలు 500 ఏళ్లకు పైగా చరిత్ర కలిగినవి మరియు ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందినవి. విజయదశమి రోజున జరిగే జంబో సవారిలో భాగంగా, కులదైవమైన చాముండేశ్వరి అమ్మవారిని 750 కిలోల బరువు గల బంగారు అంబారీలో ఉంచి ఏనుగుపై ఊరేగిస్తారు; ఈ అంబారీలో 80 కిలోల స్వచ్ఛమైన బంగారం ఉంటుంది. దసరా సమయంలో మరియు ప్రభుత్వ సెలవు దినాల్లో ప్యాలెస్ మొత్తం 97,200 విద్యుత్ దీపాలతో అలంకరించబడుతుంది. రాత్రి వేళ ఈ లైటింగ్ దృశ్యం ప్యాలెస్‌ను దేదీప్యమానంగా మారుస్తుంది. మైసూర్ రాజులు ప్రజల సంక్షేమం కోసం 1908లోనే నగరానికి విద్యుత్ సౌకర్యాన్ని కల్పించారు.

సందర్శకులకు ముఖ్యమైన సూచనలు:

ప్యాలెస్ సందర్శించాలనుకునే పర్యాటకులు కొన్ని విషయాలు గమనించాలి. ప్యాలెస్ ప్రతిరోజూ ఉదయం 10:00 నుండి సాయంత్రం 5:00 వరకు తెరిచి ఉంటుంది, కానీ దసరా ప్రధాన రోజున మాత్రం మూసివేస్తారు. ప్రవేశ రుసుము పెద్దలకు రూ. 70, పిల్లలకు రూ. 30 మరియు ఎడ్యుకేషనల్ టూర్ స్టూడెంట్లకు రూ. 10 గా ఉంది. పర్యాటకులు కేవలం నార్త్ (ఉత్తర) మరియు సౌత్ (దక్షిణ) గేట్ల ద్వారా మాత్రమే లోపలికి ప్రవేశించాలి; మెయిన్ గేట్ (జయ మార్తండ) రాజకుటుంబీకుల కోసం మాత్రమే కేటాయించబడింది. ప్యాలెస్ లోపల ఉన్న లైసెన్స్ పొందిన గైడ్లను మాత్రమే సంప్రదించాలి, ఎందుకంటే బయట ఉండే కొందరు వ్యక్తులు ప్యాలెస్ మూసి ఉందని అబద్ధాలు చెప్పి పర్యాటకులను మోసం చేసే అవకాశం ఉందని అధికారులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్యాలెస్ లోపల ఉన్న ఇటాలియన్ టైల్స్ మరియు చిత్రాలను సంరక్షించడం కోసం పాదరక్షలను లోపలికి అనుమతించరు.

See Also plz click on this: mahabalipuram-temple-history-and-places

మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ చరిత్ర ను చూడండి.