సింహాద్రి అప్పన్న పుణ్యక్షేత్రం: చందనోత్సవం, గిరి ప్రదక్షిణ మరియు చారిత్రక రహస్యాలు

సింహాచలం దేవాలయం పూర్తి చరిత్ర | సింహాద్రి అప్పన్న క్షేత్ర విశేషాలు

విశాఖపట్నం నగరానికి సమీపంలో, సముద్ర మట్టానికి సుమారు 300 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న సింహగిరి పర్వతంపై శ్రీ వరాహ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి కొలువై ఉన్నారు. సంస్కృతంలో ‘సింహం’ అంటే సింహమని, ‘అచలం’ అంటే కొండ అని అర్థం, అందుకే ఈ క్షేత్రానికి సింహాచలం అనే పేరు వచ్చింది. ఈ ఆలయంలో స్వామి వారు వరాహ ముఖం, మానవ శరీరం మరియు సింహ తోకతో కూడిన విలక్షణ రూపంలో దర్శనమిస్తారు. పురాణాల ప్రకారం, భక్త ప్రహ్లాదుడిని రక్షించడానికి విష్ణుమూర్తి ఈ రూపాన్ని ధరించారని, ప్రహ్లాదుడే స్వయంగా ఇక్కడ తొలి ఆలయాన్ని నిర్మించాడని చెబుతారు. హిరణ్యకశిపుడు ప్రహ్లాదుడిని కొండపై నుండి లోయలోకి నెట్టించినప్పుడు, స్వామి వారు వేగంగా వచ్చి అతడిని రక్షించారని, ఆ సమయంలో స్వామి పాదాలు పాతాళంలోకి కూరుకుపోయాయని స్థల పురాణం వివరిస్తోంది. ఈ క్షేత్రం 108 వైష్ణవ క్షేత్రాలలో అత్యంత ముఖ్యమైనది మరియు తిరుపతి తర్వాత అత్యధిక ఆదాయం కలిగిన దేవాలయంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

చందనోత్సవం – నిజరూప దర్శన వైభవం:

సింహాచల స్వామి వారి ఉగ్ర రూపాన్ని శాంతింపజేయడానికి నిరంతరం విగ్రహాన్ని చందనంతో కప్పి ఉంచుతారు. ఏటా వైశాఖ శుద్ధ తదియ (అక్షయ తృతీయ) రోజున మాత్రమే స్వామి వారిపై ఉన్న చందనాన్ని తొలగించి, కేవలం 12 గంటల పాటు భక్తులకు నిజరూప దర్శనం కల్పిస్తారు. దీనినే చందనోత్సవం లేదా చందన యాత్ర అని పిలుస్తారు. పురూరవ చక్రవర్తి కాలం నుండి ఈ చందన సమర్పణ సంప్రదాయం కొనసాగుతోంది. స్వామి వారి నిజరూపం కురచగా ఉండి, వరాహ నరసింహ అవతారాల సమ్మిళిత రూపంగా కనిపిస్తుంది. మిగిలిన 364 రోజులు స్వామి వారు చందనపు పూతలతో ఒక లింగం ఆకారాన్ని పోలి ఉంటారు. ఏటా సుమారు 500 కిలోల గంధాన్ని నాలుగు విడతలుగా స్వామి వారికి సమర్పిస్తారు. ఈ చందన ప్రసాదాన్ని స్వీకరిస్తే దీర్ఘకాలిక వ్యాధులు తగ్గుతాయని భక్తుల విశ్వాసం.

చందన తయారీ ప్రక్రియ మరియు విశేష ఉత్సవాలు:

స్వామి వారికి సమర్పించే చందనాన్ని సిద్ధం చేయడం వెనుక ఒక పెద్ద ప్రక్రియ ఉంటుంది. ఏటా తమిళనాడు నుండి సేకరించిన మంచి గంధపు చెక్కలను సుమారు 150 కిలోల వరకు కొనుగోలు చేస్తారు. నరసింహ స్వామికి 32 సంఖ్యతో ఉన్న అవినాభావ సంబంధం వల్ల (32 అక్షరాల మూల మంత్రం), తొలి విడతలో 32 కిలోల చెక్కలను అరగదీసి 125 కిలోల గంధాన్ని తయారు చేస్తారు. మొత్తం నాలుగు విడతలుగా కలిపి సుమారు 500 కిలోల (12 మణుగుల) శ్రీగంధాన్ని స్వామి విగ్రహంపై పూస్తారు. ఆలయంలో కేవలం చందనోత్సవమే కాకుండా, చైత్ర మాసంలో జరిగే కళ్యాణోత్సవం, భోగినాడు జరిగే గోదా కళ్యాణం మరియు కనుమ రోజున నిర్వహించే గజేంద్ర మోక్ష ఉత్సవం వంటివి ఎంతో వైభవంగా జరుగుతాయి. అలాగే, భక్తులు తమ కోరికలు తీరినందుకు గుర్తుగా ఆలయానికి గోవులను లేదా కోడె దూడలను సమర్పించే ‘వృషభో సర్జనం’ అనే సంప్రదాయం కూడా ఇక్కడ విశిష్టమైనది.

చందన తయారీలో విశిష్ట సంఖ్య ’32’ మరియు ఉత్సవ రీతులు:

సింహాచల స్వామికి, 32 సంఖ్యకు అద్భుతమైన సంబంధం ఉంది. నరసింహ స్వామి మూల మంత్రం 32 అక్షరాలను కలిగి ఉంటుంది, అలాగే ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని 32 ముఖ్యమైన నరసింహ క్షేత్రాలలో సింహాచలం ఒకటి. ఏటా చందనోత్సవం కోసం సేకరించే గంధపు చెక్కలను అరగదీసేటప్పుడు కూడా ఇదే ప్రామాణికాన్ని పాటిస్తారు. తొలి విడతగా 32 కిలోల గంధపు చెక్కలను అరగదీసి సుమారు 125 కిలోల గంధాన్ని సిద్ధం చేస్తారు. ఏటా మొత్తం నాలుగు విడతలుగా (వైశాఖ, జ్యేష్ట, ఆషాడ మరియు శ్రావణ పౌర్ణమి రోజుల్లో) సుమారు 500 కిలోల (12 మణుగుల) శ్రీగంధాన్ని స్వామికి సమర్పిస్తారు. చందనోత్సవం రోజున స్వామి నుంచి తీసిన ఈ చందన ప్రసాదాన్ని తీర్థంగా స్వీకరిస్తే దీర్ఘకాలిక రోగాలు నయమవుతాయని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం.

రామానుజాచార్యుల సంస్కరణలు:

సింహాచలం ఆలయ చరిత్రలో 11వ శతాబ్దానికి చెందిన వైష్ణవ తత్వవేత్త శ్రీ రామానుజాచార్యుల సందర్శన అత్యంత కీలకమైనది. ఆ కాలంలో ఈ ఆలయ విగ్రహం శివలింగం ఆకారంలో ఉండటంతో చాలామంది దీనిని శైవాలయంగా భావించేవారు. అయితే రామానుజాచార్యులు తన ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానంతో, పాంచరాత్ర ఆగమ నియమాల ప్రకారం ఇది వరాహ నరసింహ స్వామి విగ్రహమని నిరూపించారు. ఆయన ఆదేశం మేరకు అర్చకులు విగ్రహంపై ఉన్న చందనాన్ని తొలగించగా, విగ్రహం నుండి రక్తం స్రవించడం ప్రారంభమైందని, అది దైవ ఆగ్రహంగా భావించి వెంటనే తిరిగి చందనం పూశారని చరిత్ర చెబుతోంది. ఈ సంఘటన తర్వాత, రామానుజాచార్యులు ఇక్కడ వైష్ణవ సంప్రదాయాలను మరియు పూజా పద్ధతులను స్థిరపరిచారు, ఇవి నేటికీ కొనసాగుతున్నాయి.

సింహాచల గిరి ప్రదక్షిణ విశిష్టత:

ఆషాఢ మాసంలో ప్రతి సంవత్సరం నిర్వహించే గిరి ప్రదక్షిణ సింహాచలం క్షేత్రంలోని అత్యంత విశిష్టమైన ఆధ్యాత్మిక ఘట్టంగా భావించబడుతుంది. సుమారు 32 కిలోమీటర్ల మేర సాగించే ఈ పవిత్ర పాదయాత్ర కొండ దిగువనున్న ముఖద్వారం వద్ద కొబ్బరికాయ కొట్టి భక్తిశ్రద్ధలతో ప్రారంభమవుతుంది. గిరి ప్రదక్షిణ చేయడం భూప్రదక్షిణ చేసినంత పుణ్యఫలాన్ని ఇస్తుందని భక్తుల గట్టి నమ్మకం. ప్రతి ఏడాది సుమారు 5 నుండి 10 లక్షల మంది భక్తులు ఈ యాత్రలో పాల్గొంటూ “ఉగ్రం వీరం మహావిష్ణుం జ్వలంతం సర్వతోముఖం…” అనే నరసింహ మంత్రాన్ని జపిస్తూ అడవివరం, హనుమంతవాక, ఇసుకతోట, ఎంవీపీ కాలనీ ప్రాంతాల మీదుగా భక్తి భావంతో నడుస్తారు. యాత్రికుల సౌకర్యార్థం మార్గమంతా స్వచ్ఛంద సంస్థలు అన్నప్రసాదం, మంచినీరు, పండ్లు అందిస్తూ సేవచేయడం ఈ గిరి ప్రదక్షిణకు ప్రత్యేకమైన సామూహిక సేవా సంప్రదాయంగా నిలుస్తోంది. యాత్రను పూర్తి చేసిన అనంతరం చాలామంది భక్తులు మెట్ల మార్గం ద్వారా కొండపైకి చేరుకొని స్వామివారి దర్శనం చేసుకుంటారు.

ఆషాఢ గిరి ప్రదక్షిణ భక్తులకు ఒక గొప్ప ఆధ్యాత్మిక సాధనగా, శారీరక-మానసిక పరీక్షగా భావించబడుతుంది. యాత్ర అంతటా “ఉగ్రం వీరం మహావిష్ణుం…” మంత్రాన్ని నిరంతరం జపించడం భయాలను తొలగించి ధైర్యాన్ని ప్రసాదిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం. అయితే లక్షలాది మంది పాల్గొనే ఈ యాత్రలో కొన్ని సవాళ్లు కూడా ఎదురవుతాయి. వేడెక్కిన తారు రోడ్డుపై నడవడం వల్ల భక్తుల పాదాలకు నీటి బుడగలు రావడం, నడక కష్టంగా మారడం వంటి సమస్యలు తరచూ కనిపిస్తాయి. కనీసం కొన్ని కిలోమీటర్ల మేర గ్రీన్ మ్యాట్లు ఏర్పాటు చేస్తే యాత్రికులకు ఉపశమనం కలుగుతుందని భక్తులు కోరుతున్నారు. ఇటీవలి కాలంలో చాగంటి కోటేశ్వరరావు, గరికిపాటి నరసింహారావు, నండూరి శ్రీనివాస్ వంటి ఆధ్యాత్మిక వక్తల ప్రసంగాల ప్రభావంతో యువతలో భక్తి భావం పెరిగి, గిరి ప్రదక్షిణలో యువతీ యువకుల పాల్గొనడం గణనీయంగా పెరగడం ఈ యాత్రకు కొత్త ఉత్సాహాన్ని తీసుకువచ్చింది.

తుమ్మెదల మెట్ట వృత్తాంతం:

సింహాచల ఆలయ చరిత్రలో 18వ శతాబ్దానికి చెందిన ఒక అద్భుతమైన సంఘటన ఉంది. జఫర్ అలీ ఖాన్ అనే వ్యక్తి ఆలయాన్ని ధ్వంసం చేయడానికి తన సైనికులతో వచ్చినప్పుడు, గొప్ప కవి మరియు భక్తుడైన గొగులపాటి కూర్మనాథ కవి స్వామి వారిని రక్షించమని ప్రార్థించారు. ఆయన “నరసింహ శతకం” పద్యాలను ఆవేదనతో చదువుతుండగా, ఒక గుహ నుండి అసంఖ్యాకమైన తుమ్మెదలు వచ్చి సైనికులపై దాడి చేశాయి. ఆ తుమ్మెదలు సైనికులను సుమారు 20 కిలోమీటర్ల దూరం వరకు తరిమికొట్టాయి, ఆ ప్రదేశాన్నే ప్రస్తుతం తుమ్మెదల మెట్ట అని పిలుస్తారు. ఈ సంఘటన స్వామి వారి అపారమైన కరుణకు మరియు తన భక్తులను రక్షించుకుంటారనే నమ్మకానికి నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది.

అద్భుత వాస్తు శిల్పం మరియు చారిత్రక శాసనాలు:

సింహాచలం ఆలయం కళింగ మరియు ద్రావిడ వాస్తు శైలుల అరుదైన సమ్మేళనంతో నిర్మించబడింది. ఈ ఆలయం ఒక కోట వలె మూడు ప్రాకారాలు మరియు ఐదు గోపురాలను కలిగి ఉంటుంది. 13వ శతాబ్దంలో ఒరిస్సాకు చెందిన తూర్పు గంగా వంశపు రాజు నరసింహదేవ ఆధ్వర్యంలో ఈ ఆలయ పునర్నిర్మాణం జరిగింది. ఆలయ ప్రాంగణంలో సుమారు 525 పురాతన శాసనాలు ఉన్నాయని ఎపిగ్రఫిస్టులు గుర్తించారు, ఇవి తెలుగు, సంస్కృతం, ఒడియా మరియు తమిళ భాషలలో ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా విజయనగర సామ్రాజ్య చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ఈ క్షేత్రాన్ని రెండుసార్లు సందర్శించి, స్వామి వారికి విలువైన ముత్యాల హారాలు, వజ్రాల కంకణాలు మరియు బంగారు పళ్ళాలను సమర్పించినట్లు ఇక్కడి శాసనాలు సాక్ష్యమిస్తున్నాయి. ఆలయం పశ్చిమ ముఖంగా ఉండటం ఒక ప్రత్యేకత, ఇది విజయానికి సంకేతమని భక్తుల విశ్వాసం.

కప్ప స్తంభం మరియు పవిత్ర జలధారలు:

ఆలయ అంతరాలయంలో గర్భగుడికి ఎదురుగా ఉన్న కప్ప స్తంభం అత్యంత మహిమాన్వితమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. సంతానం లేని వారు లేదా కోరికలు తీరాలని కోరుకునే భక్తులు ఈ స్తంభాన్ని కౌగిలించుకోవడం ఒక ఆచారంగా వస్తోంది. ఈ స్తంభంపై సంతాన వేణుగోపాల స్వామి ప్రతిష్టించబడి ఉన్నారు. అలాగే, సింహాచల కొండ జల సమృద్ధికి నిలయం. ఇక్కడ గంగధార, ఆకాశధార, చక్రధార మరియు మాధవధార వంటి సహజ సిద్ధమైన జలధారలు ఉన్నాయి. భక్తులు ముఖ్యంగా గంగధారలో స్నానం చేసి, తమ పాపాలను పోగొట్టుకుని స్వామి వారి దర్శనానికి వెళ్తారు.

దర్శన వేళలు మరియు భక్తుల సౌకర్యాలు:

భక్తుల సౌకర్యార్థం ఆలయ దర్శన వేళలు ఉదయం 7:00 నుండి రాత్రి 9:00 వరకు (మధ్యలో విరామ సమయాలు మినహా) అందుబాటులో ఉంటాయి. సాధారణ రోజుల్లో దర్శనానికి 1 నుండి 2 గంటల సమయం పడుతుంది, కానీ విశేష దినాల్లో 3 నుండి 6 గంటల పైన సమయం పట్టవచ్చు. కొండపైకి చేరుకోవడానికి సుమారు 1000 మెట్ల మార్గం లేదా ఘాట్ రోడ్డు ద్వారా వెళ్లే వాహన మార్గం అందుబాటులో ఉన్నాయి. దేవస్థానం వారు మరియు ఆర్టీసీ వారు నిరంతరం బస్సు సర్వీసులను నిర్వహిస్తున్నారు. ఆలయంలో ప్రతిరోజూ ఉదయం 11:00 నుండి మధ్యాహ్నం 2:30 వరకు నిత్యాన్నదానం జరుగుతుంది. ప్రసాదం కౌంటర్లలో లడ్డు మరియు పులిహోర భక్తులకు అందుబాటులో ఉంటాయి. వసతి కోసం ఆన్‌లైన్ మరియు ఆఫ్‌లైన్ ద్వారా గదులను బుక్ చేసుకునే సౌకర్యం కలదు.

See Also plz click on this: arunachalam-giri-pradakshina-route-map-and-detailed-overview-in-telugu

మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ చరిత్ర ను చూడండి.