పంచారామాల విశిష్టత మరియు ప్రాముఖ్యత:
ఆంధ్రప్రదేశ్లో వెలిసిన అత్యంత పవిత్రమైన ఐదు శైవ క్షేత్రాలను పంచారామాలు అని పిలుస్తారు. ఉత్తర భారతదేశంలోని కేదారనాథ్ వంటి క్షేత్రాలతో సమానమైన విశిష్టతను ఈ క్షేత్రాలు కలిగి ఉన్నాయి. ఈ ఐదు ఆలయాలు కూడా మన ఆంధ్రప్రదేశ్లోనే ఉండటం విశేషం. ఇవి కేవలం భక్తి కేంద్రాలు మాత్రమే కాక, అత్యంత పురాతనమైన శిల్పకళా సంపదకు మరియు చరిత్రకు నిలయాలుగా ఉన్నాయి. సుమారు 8 నుండి 11వ శతాబ్దాల మధ్య కాలంలో తూర్పు చాళుక్య రాజులచే, ముఖ్యంగా చాళుక్య భీముడి కాలంలో ఈ ఆలయాల నిర్మాణం మరియు అభివృద్ధి జరిగినట్లు శాసనాల ద్వారా తెలుస్తోంది. పురాణాల ప్రకారం, ఈ ఐదు క్షేత్రాలలో ప్రతిష్టించబడిన శివలింగాలు ఒకే పెద్ద ఆత్మలింగం యొక్క భాగాలుగా చెప్పబడ్డాయి.
తారకాసుర సంహారం మరియు ఆత్మలింగం ముక్కలైన గాథ:
స్కంద పురాణం ప్రకారం, పూర్వం తారకాసురుడు అనే రాక్షసుడు బ్రహ్మ దేవుడిని మెప్పించి, ఒక బాలుడి చేతిలో తప్ప వేరొకరి వల్ల తనకు మరణం ఉండకూడదని, తన ప్రాణం ఒక శివలింగంలో ఉండాలని వరం పొందుతాడు. వరగర్వంతో అతను దేవతలను హింసించగా, వారు శివపార్వతులను ప్రార్థిస్తారు. అప్పుడు జన్మించిన కుమారస్వామి (కార్తికేయుడు) తారకాసురుడితో యుద్ధం చేస్తాడు. తారకాసురుడి మెడలో ఉన్న ఆత్మలింగం అజేయమైన శక్తిని ఇస్తుండటంతో, కుమారస్వామి తన బాణంతో ఆ లింగాన్ని ఛేదిస్తాడు. ఆ సమయంలో ఆ లింగం ఐదు ముక్కలుగా విడిపోయి భూమిపై ఐదు వేర్వేరు చోట్ల పడుతుంది. ఆ ముక్కలు తిరిగి కలవకుండా ఉండేందుకు, దేవతలు ఆ ఐదు భాగాలను అవి పడిన చోటే ప్రతిష్టించారు. అవే నేటి పంచారామ క్షేత్రాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.
త్రిపురాసుర వధ – మరొక పురాణ కథనం :
శ్రీనాథ కవి రచించిన భీమేశ్వర పురాణం ప్రకారం పంచారామాల ఆవిర్భావం గురించి మరొక కథ కూడా ఉంది. క్షీరసాగర మథనం సమయంలో అమృతం దేవతలకు మాత్రమే దక్కినందుకు అసంతృప్తి చెందిన రాక్షసులు త్రిపురాసురులుగా మారి శివుడి గురించి ఘోర తపస్సు చేస్తారు. శివుడు వారికి ఇచ్చిన వరాల వల్ల వారు దేవతలను హింసించడం మొదలుపెడతారు. అప్పుడు శివుడు త్రిపురాంతకుడి రూపంలో వారిని సంహరించి, వారి రాజ్యాన్ని బూడిద చేస్తాడు. ఆ సమయంలో వారు పూజించిన ఒకే ఒక పెద్ద శివలింగం మాత్రం చెక్కుచెదరదు. అప్పుడు శివుడు ఆ లింగాన్ని ఐదు ముక్కలుగా ఖండించి భూమిపై ఐదు ప్రదేశాలలో ప్రతిష్టించమని దేవతలకు ఇచ్చాడని, అలా పంచారామాలు వెలిశాయని ఈ పురాణం చెబుతోంది.
పంచారామ క్షేత్రాలు – అవి ఉన్న ప్రదేశాలు :
ఆత్మలింగం లేదా పెద్ద శివలింగం ముక్కలైన ఐదు భాగాలు ఆంధ్రదేశంలోని కింది ప్రదేశాలలో పడ్డాయని పురాణాలు వివరిస్తున్నాయి:
- అమరారామం: గుంటూరు జిల్లా అమరావతిలో ఉంది, ఇక్కడ శివుడు అమరలింగేశ్వరుడిగా కొలువై ఉన్నాడు.
- ద్రాక్షారామం: తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో ఉంది, ఇక్కడ శివుడు భీమేశ్వర స్వామిగా వెలిశాడు.
- సోమారామం: పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా భీమవరంలోని గునుపూడిలో ఉంది, ఇక్కడ శివుడు సోమేశ్వరుడిగా దర్శనమిస్తాడు.
- క్షీరారామం: పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా పాలకొల్లులో ఉంది, ఇక్కడ శివుడిని రామలింగేశ్వరుడిగా పూజిస్తారు.
- కుమారరామం (కుమార భీమారామం): తూర్పు గోదావరి జిల్లా సామర్లకోటలో ఉంది, ఇక్కడ శివుడు కుమార భీమేశ్వరుడిగా కొలువై ఉన్నాడు.
ఈ ఐదు క్షేత్రాలను సందర్శించడం వల్ల పాపాలు తొలగిపోయి, మోక్షం లభిస్తుందని భక్తుల నమ్మకం.
ద్రాక్షారామ భీమేశ్వర స్వామి – దక్షిణ కాశీ వైభవం :
పంచారామ క్షేత్రాలలో అత్యంత ప్రధానమైనదిగా భావించే ద్రాక్షారామం తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో కాకినాడకు సమీపంలో ఉంది. ఈ క్షేత్రంలో పరమశివుడు భీమేశ్వర స్వామిగా, అమ్మవారు మాణిక్యాంబా దేవిగా కొలువై ఉన్నారు. ఇది కేవలం పంచారామ క్షేత్రమే కాక, అష్టాదశ శక్తి పీఠాలలో ఒకటిగా కూడా విరాజిల్లుతోంది. పురాణాల ప్రకారం, ఇక్కడ దక్ష ప్రజాపతి యజ్ఞం నిర్వహించడం వల్ల దీనిని దక్షవాటిక అని, కాలక్రమేణా ద్రాక్షారామమని పిలుస్తున్నారు. ఇక్కడి శివలింగం సుమారు 60 అడుగుల ఎత్తు కలిగి, రెండు అంతస్తులుగా ఉంటుంది; భక్తులు రెండవ అంతస్తు నుండి స్వామివారికి అభిషేకం చేస్తారు. ఈ ఆలయాన్ని 892-922 మధ్య కాలంలో తూర్పు చాళుక్య రాజు చాళుక్య భీముడు నిర్మించారు. ఇక్కడ సప్తర్షులు గోదావరి నీటిని తీసుకురావడం వల్ల ఏర్పడిన సప్త గోదావరి పుష్కరిణి ఎంతో పవిత్రమైనది. ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించి చెరుకు రసంతో అభిషేకం చేస్తే దీర్ఘకాలిక బాధలు తొలగి మోక్షం లభిస్తుందని భక్తుల నమ్మకం.
అమరారామం – అమరేశ్వరుని పవిత్ర సన్నిధి :
రెండవ క్షేత్రమైన అమరారామం గుంటూరు జిల్లా అమరావతిలో, కృష్ణా నదీ తీరాన వెలిసింది. ఇక్కడ శివుడిని అమరలింగేశ్వరుడిగా, అమ్మవారిని బాలచాముండికా దేవిగా ఆరాధిస్తారు. తారకాసుర సంహారం తర్వాత ఆత్మలింగం ముక్కలైనప్పుడు, ఇక్కడి భాగాన్ని దేవతలకు రాజైన ఇంద్రుడు స్వయంగా ప్రతిష్టించాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఇక్కడి శివలింగం సుమారు 16 అడుగుల ఎత్తు కలిగి, స్వచ్ఛమైన తెల్లని రంగులో ఉంటుంది. ఒకప్పుడు ఈ లింగం అంతకంతకూ పెరుగుతుండటంతో, అది పెరగకుండా ఉండేందుకు దానిపై ఒక మేకును (శీల) కొట్టారని, ఆ సమయంలో లింగం పైభాగం నుండి రక్తం చిమ్మిందని స్థల పురాణం చెబుతోంది; ఆ రక్తపు చారిక ఇప్పటికీ లింగంపై కనిపిస్తుంది. ఈ ఆలయ అభివృద్ధిలో అమరావతి రాజు వాసిరెడ్డి వెంకటాద్రి నాయుడు కీలక పాత్ర పోషించారు. ఇక్కడ కృష్ణా నది కొండ చుట్టూ తిరిగి ప్రవహించడం ఒక విశేషం. మాఘమాసంలో ఈ స్వామిని దర్శించుకోవడం వల్ల 16 మహాదానాలు చేసిన ఫలితం దక్కుతుందని స్కంద పురాణం పేర్కొంటోంది.
సోమారామం – రంగులు మారే చంద్ర ప్రతిష్ఠిత లింగం:
పంచారామాలలో నాలుగవ క్షేత్రమైన సోమారామం పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా భీమవరం సమీపంలోని గునుపూడిలో ఉంది. పురాణాల ప్రకారం, చంద్రుడు (సోముడు) తన గురువైన బృహస్పతి భార్య తారను మోహించిన పాప పరిహారం కోసం ఇక్కడ శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి, తపస్సు చేసి పాప విముక్తి పొందాడని చెప్పబడింది. ఈ క్షేత్రంలోని అత్యంత అద్భుతమైన విశేషం ఏమిటంటే, ఇక్కడి శివలింగం చంద్రుని కళలకు అనుగుణంగా రంగులు మారుతుంది. సాధారణ రోజుల్లో తెలుపు లేదా నలుపు రంగులో ఉండే ఈ లింగం, అమావాస్య నాటికి పూర్తిగా గోధుమ వర్ణంలోకి మారి, తిరిగి పౌర్ణమి నాటికి తన పూర్వపు తెలుపు రంగును సంతరించుకుంటుంది. ఇక్కడ పరమశివుడు సోమేశ్వర స్వామిగా, అమ్మవారు రాజరాజేశ్వరీ దేవిగా కొలువై ఉన్నారు. ఈ ఆలయం కూడా రెండు అంతస్తులుగా నిర్మించబడింది; మొదటి అంతస్తులో సోమేశ్వరుడు ఉండగా, రెండవ అంతస్తులో అన్నపూర్ణ దేవి కొలువై ఉండి, స్వామివారి తలపై కూర్చున్నట్లుగా దర్శనమివ్వడం ఇక్కడి ప్రత్యేకత.
పంచనంది క్షేత్రం మరియు సోమారామ ఆధ్యాత్మిక ఫలితాలు:
సోమారామాన్ని ‘పంచనంది క్షేత్రం’ అని కూడా పిలుస్తారు, ఎందుకంటే ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలో ఐదు నంది విగ్రహాలు ఐదు వేర్వేరు ప్రదేశాలలో (ధ్వజస్తంభం వద్ద, పుష్కరిణి లోపల మరియు వెలుపల, ఆలయ లోపల) ప్రతిష్ఠించబడి ఉన్నాయి. ఇక్కడి చంద్ర పుష్కరిణి గట్టుపై ఉన్న నంది వద్ద నుండి చూస్తే స్వామివారు, మరొక గట్టు నుండి చూస్తే అమ్మవారు కనిపిస్తారు. ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించడం వల్ల మానసిక సమస్యలు, డిప్రెషన్ వంటివి తొలగిపోతాయని, అలాగే చర్మ వ్యాధులు నయమవుతాయని భక్తులు నమ్ముతారు. పదవ శతాబ్దంలో తూర్పు చాళుక్య రాజు చాళుక్య భీముడు ఈ ఆలయ ప్రాకారాలను, గోపురాన్ని నిర్మించినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి.
క్షీరారామం – పాలధారలు కురిసిన పుణ్యధామం :
పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా పాలకొల్లులో వెలిసిన క్షీరారామం ఐదు ఆరామాలలో ఒకటైన అత్యంత పవిత్ర క్షేత్రం. త్రేతాయుగంలో శ్రీరామచంద్రుడు స్వయంగా ఇక్కడ శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడని, అందుకే ఈ స్వామిని క్షీర రామలింగేశ్వర స్వామి అని పిలుస్తారని రామాయణ గాథలు చెబుతున్నాయి. స్థల పురాణం ప్రకారం, పూర్వం ఉపమన్యుడు అనే బాలుడు పాల కోసం శివుని ప్రార్థించగా, పరమశివుడు తన త్రిశూలంతో భూమిని గుచ్చి పాలధారలను (క్షీరం) కురిపించాడని, అందుకే ఈ ప్రాంతానికి క్షేరపురి లేదా పాలకొల్లు అనే పేరు వచ్చిందని ప్రతీతి. ఇక్కడి శివలింగం సుమారు రెండున్నర అడుగుల ఎత్తులో ఉండి, పైభాగం కొంచెం కొసతేలి ఉంటుంది; దీనిని తారకాసురుని మెడలోని ఆత్మలింగం యొక్క పైభాగం (కొప్పు) గా భావిస్తారు, అందుకే స్వామిని ‘కొప్పు రామలింగేశ్వరుడు’ అని కూడా అంటారు.
రాజగోపురం మరియు సూర్య కిరణాల విన్యాసం:
క్షీరారామ ఆలయానికి మరొక ప్రధాన ఆకర్షణ దాని 9 అంతస్తుల రాజగోపురం, ఇది సుమారు 123 నుండి 125 అడుగుల ఎత్తుతో తెలుగు రాష్ట్రాల్లోనే అతి పెద్ద గోపురాలలో ఒకటిగా నిలుస్తుంది. వాస్తు మరియు శిల్పకళా చాతుర్యానికి నిదర్శనంగా, ప్రతి ఏటా ఉత్తరాయణ మరియు దక్షిణాయన ప్రారంభ రోజులలో సూర్య కిరణాలు గోపురం గుండా నేరుగా వచ్చి శివలింగాన్ని తాకుతాయి. ఈ ఆలయ ఆవరణలో ఉన్న రుణహర గణపతిని దర్శించుకుంటే ఎలాంటి అప్పుల బాధలైనా తీరిపోతాయని భక్తుల విశ్వాసం. ఇక్కడ అమ్మవారు పార్వతీ దేవి రూపంలో కొలువై ఉన్నారు. ఈ ఆలయాన్ని కూడా మొదటి చాళుక్య భీముడు నిర్మించాడని శాసనాల ద్వారా తెలుస్తోంది. ఈ క్షేత్ర సందర్శనం వల్ల చేసిన పాపాలన్నీ ప్రక్షాళన అవుతాయని పురాణాలు వివరిస్తున్నాయి.
కుమారరామం – కుమారస్వామి ప్రతిష్ఠిత క్షేత్రం :
పంచారామ క్షేత్రాలలో ఐదవది మరియు చివరిదైన కుమారరామం (దీనిని కుమార భీమారామం అని కూడా పిలుస్తారు) తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని సామర్లకోటలో ఉంది. పురాణాల ప్రకారం, తారకాసుర సంహారం తర్వాత ఆత్మలింగం ఐదు ముక్కలుగా విడిపోయినప్పుడు, కుమారస్వామి (కార్తికేయుడు) స్వయంగా ఒక భాగాన్ని ఇక్కడ ప్రతిష్ఠించారు, అందుకే దీనికి ‘కుమారరామం’ అనే పేరు వచ్చింది. ఇక్కడ పరమశివుడు కుమార భీమేశ్వర స్వామిగా, అమ్మవారు బాలా త్రిపుర సుందరిగా భక్తుల పూజలందుకుంటున్నారు. ఇక్కడి శివలింగం సుమారు 14 నుండి 16 అడుగుల ఎత్తు కలిగి ఉంటుంది. ఈ లింగం సున్నపు రాతితో చేసినట్లుగా కనిపిస్తూ, కింద నుండి పై అంతస్తును చీల్చుకొని వెళ్లినట్లుగా దర్శనమిస్తుంది. భక్తులు పై అంతస్తు నుండి స్వామివారిని దర్శించుకుని, కింద అంతస్తులో లింగ పాదాలను దర్శిస్తారు.
చాళుక్య భీముని శిల్పకళా చాతుర్యం :
ఈ ఆలయాన్ని 892-922 మధ్య కాలంలో తూర్పు చాళుక్య రాజైన చాళుక్య భీముడు నిర్మించారు. ఈ రాజు తన పేరు మీదుగానే ఇక్కడి స్వామిని ‘భీమేశ్వరుడు’ అని పిలిచినట్లు శాసనాల ద్వారా తెలుస్తోంది. విశేషమేమిటంటే, ఈయన ద్రాక్షారామ ఆలయాన్ని కూడా నిర్మించడం వల్ల, ఆ రెండు ఆలయాల నిర్మాణ శైలి, ఉపయోగించిన రాయి మరియు శిల్పకళా విధానం ఒకే రకంగా ఉంటాయి. ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్న వంద స్తంభాల మండపం మరియు అద్భుతమైన శిల్ప సంపద 1100 ఏళ్ల నాటి ఆధునిక సాంకేతికతకు నిదర్శనంగా నిలుస్తాయి. ఇక్కడి ఒక స్తంభానికి, మరొక స్తంభానికి పోలిక ఉండకపోవడం శిల్పుల నైపుణ్యాన్ని చాటి చెబుతుంది.
సూర్య కిరణాల విన్యాసం మరియు ఏకశిలా నంది:
కుమారరామ క్షేత్రం మరో అద్భుతమైన విశేషానికి వేదిక. చైత్ర మరియు వైశాఖ మాసాల్లో, ప్రతిరోజూ ఉదయం సూర్య కిరణాలు నేరుగా గర్భాలయంలోని స్వామివారి పాదాలను తాకుతాయి, అలాగే సాయంత్రం సమయంలో అమ్మవారి పాదాలను తాకుతాయి. ఈ అద్భుత దృశ్యాన్ని చూడటానికి భక్తులు విశేషంగా తరలివస్తారు. అలాగే, ఈ ఆలయంలో ఒకే రాతితో చెక్కబడిన ఏకశిలా నందీశ్వరుడు సర్వాలంకార శోభితంగా దర్శనమిస్తాడు. ఆలయ పరిసరాలు పచ్చని పంట పొలాలతో ఉండి, భక్తులకు అమితమైన ప్రశాంతతను కలిగిస్తాయి. పూర్వం ఈ ప్రాంతాన్ని శ్యామలాంబా గుడి వల్ల ‘శ్యామలకోట’ అని పిలిచేవారని, కాలక్రమేణా అది ‘సామర్లకోట’గా మారిందని స్థల పురాణం చెబుతోంది.
వజ్ర గణపతి మరియు భక్తుల నమ్మకాలు :
ఈ ఆలయంలో మరొక ప్రత్యేకత వజ్ర గణపతి విగ్రహం. పూర్వం ఈ గణపతి పొట్ట భాగంలో ఒక పెద్ద వజ్రం ఉండేదని, అది రాత్రి సమయాల్లో దివ్యకాంతులను వెదజల్లుతూ ఆలయానికి వచ్చే భక్తులకు దారి చూపేదని ప్రతీతి. అయితే ఔరంగజేబు దండెత్తి ఆ వజ్రాన్ని ఎత్తుకుపోయాడని స్థానికులు చెబుతారు. ఇక్కడి ఆలయంలో ఉన్న రాతి ఊయలని ఊపి, కుమారస్వామిని వేడుకుంటే సంతానం లేని వారికి సంతాన ప్రాప్తి కలుగుతుందని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించడం వల్ల మోక్షం లభిస్తుందని మరియు చేసిన పాపాలన్నీ నశిస్తాయని పురాణాలు వివరిస్తున్నాయి.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత మరియు విశేష ఫలితాలు :
పంచారామ క్షేత్రాలను సందర్శించడం వల్ల అనంతమైన పుణ్యఫలం లభిస్తుందని పురాణాలు ఘోషిస్తున్నాయి. ఈ ఐదు క్షేత్రాలను దర్శించిన వారికి సకల పాపాలు నశించి (పాపక్షయం), అంతిమంగా మోక్షం లేదా కైలాస ప్రాప్తి కలుగుతుందని స్కంద పురాణం వివరిస్తోంది. ముఖ్యంగా అమరారామంలోని అమరలింగేశ్వరుడిని మాఘమాసంలో దర్శించి అభిషేకం చేయడం వల్ల 16 రకాల మహాదానాలు చేసిన ఫలితం దక్కుతుందని నమ్మకం. అలాగే క్షీరారామంలోని రామలింగేశ్వరుడిని దర్శించడం వల్ల చర్మ వ్యాధులు నయమవుతాయని, అక్కడి రుణహర గణపతిని పూజిస్తే అప్పుల బాధలు తొలగిపోతాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. సోమారామ క్షేత్ర దర్శనం వల్ల మానసిక సమస్యలు, డిప్రెషన్ మరియు భయాందోళనలు తొలగిపోయి మనశ్శాంతి కలుగుతుంది. ద్రాక్షారామంలో స్వామివారికి చెరుకు రసంతో అభిషేకం చేయడం వల్ల దీర్ఘకాలిక బాధల నుండి విముక్తి లభిస్తుంది.
విశేష పర్వదినాలు మరియు ఖగోళ అద్భుతాలు:
ఈ క్షేత్రాలలో కార్తీక మాసం అత్యంత విశేషమైనది; ఈ సమయంలో జ్వాల తోరణం వంటి కార్యక్రమాలలో పాల్గొనడం వల్ల మరణానంతరం యమయాతనలు ఉండవని శివపురాణం చెబుతోంది. కుమారరామ మరియు క్షీరారామ క్షేత్రాలలో శిల్పకళా చాతుర్యం వల్ల ఒక ఖగోళ అద్భుతం చోటుచేసుకుంటుంది. ఉత్తరాయణ మరియు దక్షిణాయన ప్రారంభ రోజుల్లో సూర్య కిరణాలు నేరుగా గాలిగోపురం గుండా వచ్చి శివలింగాన్ని తాకడం ఇక్కడి ప్రత్యేకత. సామర్లకోట కుమారరామంలో చైత్ర, వైశాఖ మాసాల్లో ఉదయం సూర్య కిరణాలు స్వామివారి పాదాలను, సాయంత్రం అమ్మవారి పాదాలను తాకుతాయి. ఈ పవిత్ర సమయాల్లో క్షేత్రాలను సందర్శించడం భక్తులకు ఒక మరపురాని ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని మిగిలిస్తుంది.
పూజా విధానాలు మరియు సేవా కార్యక్రమాలు :
పంచారామ యాత్ర చేసే భక్తులు కేవలం దర్శనానికే పరిమితం కాకుండా వివిధ సేవా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం శ్రేయస్కరం. ఆలయాలలో దీపారాధన కోసం నూనె లేదా ఆవు నెయ్యిని సమర్పించడం వల్ల మనస్తాపాలు తగ్గి ప్రశాంతత లభిస్తుంది. అలాగే ఈ క్షేత్రాలలో జరిగే అన్నదాన కార్యక్రమాలకు విరాళాలు ఇవ్వడం లేదా అన్నదానంలో పాల్గొనడం వల్ల భవిష్యత్తులో ఆహారానికి లోటు ఉండదని, ఐశ్వర్యం సిద్ధిస్తుందని ప్రతీతి. భక్తులు తమ అపేక్ష మేరకు కర్పూరం లేదా ఇతర పూజా సామగ్రిని సమర్పించి స్వామివారి నిత్య కైంకర్యాలలో భాగస్వాములు కావచ్చు. ఈ క్షేత్రాలలో నిత్యం జరిగే ఏకాదశ రుద్రాభిషేకాలు మరియు ప్రదోష కాల పూజలు భక్తులకు విశేష ఫలాన్ని ఇస్తాయి.
చారిత్రక వారసత్వం మరియు ప్రయాణ సౌకర్యాలు :
ఈ ఐదు క్షేత్రాలు చారిత్రక శిల్పకళా సంపదకు నిలయాలు. వీటిలో అధిక శాతం ఆలయాలను 9వ మరియు 10వ శతాబ్దాల మధ్య తూర్పు చాళుక్య రాజైన చాళుక్య భీముడు నిర్మించాడు. ఈ ఆలయాలన్నీ ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ఉమ్మడి తూర్పు గోదావరి, పశ్చిమ గోదావరి మరియు గుంటూరు జిల్లాలలో విస్తరించి ఉన్నాయి. సామర్లకోట, భీమవరం వంటి ప్రాంతాలకు రైలు వసతి మెరుగ్గా ఉంది. భక్తులు ఒక కారు లేదా బస్సు ద్వారా ఒకే యాత్రలో ఈ ఐదు ఆరామాలను దర్శించుకోవచ్చు. అమరావతిలోని అమరారామం కృష్ణా నదీ తీరాన ఉండగా, మిగిలిన క్షేత్రాలు గోదావరి పరివాహక ప్రాంతంలో ఉన్నాయి, ఇవి భక్తులకు ఆధ్యాత్మికతతో పాటు ప్రకృతి రమణీయతను కూడా అందిస్తాయి.
See Also plz click on this: draksharamam-pancharama-temple-history-significance
మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ భక్తి ను చూడండి.
