Table of Contents
భాషా భాగములు (Parts of Speech):
తెలుగు భాషలో పదాలను వాటి అర్థాలను మరియు ఉపయోగాలను బట్టి వివిధ వర్గాలుగా విభజించారు. వీటినే భాషా భాగములు అని అంటారు. తెలుగు వ్యాకరణం ప్రకారం భాషా భాగాలు ప్రధానంగా ఐదు రకములు: నామవాచకము, సర్వనామము, విశేషణము, క్రియ మరియు అవ్యయము. ఈ వ్యాసంలో మొదటి భాగంగా నామవాచకం, సర్వనామం మరియు విశేషణం గురించి సవివరంగా తెలుసుకుందాం.
1. నామవాచకం (Noun) – నిర్వచనం మరియు వివరణ:
ఒక వ్యక్తిని, వస్తువుని, జాతిని, స్థలాన్ని లేదా గుణమును తెలియజేసే పదాలను నామవాచకము అని అంటారు. ఉదాహరణకు రాముడు, సీత, గీత, హైదరాబాద్, ఆవు, చెట్టు మొదలైనవి. తెలుగు నామవాచకాలకు ప్రధానంగా ‘వచనం’ (Number) మరియు ‘లింగం’ (Gender) ఉంటాయి.
- లింగములు: తెలుగులో మగవారిని సూచించే పదాలను పుంల్లింగం అని (ఉదా: రాముడు, తండ్రి), ఆడవారిని సూచించే పదాలను స్త్రీ లింగం అని (ఉదా: సీత, అమ్మ) అంటారు. పక్షులు, జంతువులు మరియు ప్రాణం లేని వస్తువులను కూడా సాధారణంగా స్త్రీ లింగముగానే పరిగణిస్తారు (ఉదా: ఆవు, నది, రాయి).
- వచనములు: ఇవి ఏకవచనం మరియు బహువచనం అని రెండు రకాలు. ఒకే వస్తువును తెలిపేది ఏకవచనం, అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటే బహువచనం. బహువచన పదాలు సాధారణంగా “లు” లేదా “ళ్లు” అనే అక్షరాలతో అంతమవుతాయి. ఉదాహరణకు: గోడ-గోడలు, బడి-బళ్లు, ఊరు-ఊళ్లు.
2. సర్వనామము (Pronoun) – రకాలు మరియు ప్రాముఖ్యత:
నామవాచకములకు బదులుగా వాడబడే పదములను సర్వనామములు అని అంటారు. ఉదాహరణకు: అతడు, ఆమె, అది, ఇది, మీరు, నేను మొదలైనవి. ఒకే పేరును మాటిమాటికీ వాడకుండా సర్వనామాలను ఉపయోగిస్తాము (ఉదా: రాముడు మంచి బాలుడు. అతడు పెద్దల మాట వింటాడు). సర్వనామాలలో ఎనిమిది ప్రధాన రకాలు ఉన్నాయి:
- సంబంధ సర్వనామము: వాక్యాల మధ్య సంబంధాన్ని తెలుపుతుంది (ఉదా: ఎవడు-వాడు).
- విశేషణ సర్వనామము: విశేషణ రూపంలో ఉండే సర్వనామాలు (ఉదా: అందరు).
- సంఖ్యావాచక సర్వనామము: సంఖ్యలను తెలిపేవి (ఉదా: ఒకరు, ఇద్దరు).
- సంఖ్యేయవాచక సర్వనామము: నిర్దిష్టంగా ఎవరో చెప్పకుండా సంఖ్యను మాత్రమే సూచించేవి.
- పురుషలకు సంబంధించినవి: ఇవి మూడు రకాలు – ప్రథమ పురుష (వాడు, వారు), మధ్యమ పురుష (నీవు, మీరు), ఉత్తమ పురుష (నేను, మేము).
- నిర్దేశాత్మక మరియు అనిర్ధిష్టార్థక సర్వనామాలు: ఒక వస్తువును ఖచ్చితంగా చూపించేవి (ఇది, అది) మరియు ఖచ్చితమైన సంఖ్య చెప్పనివి (కొన్ని, కొంత).
- ప్రశ్నార్థక సర్వనామము: ప్రశ్నించడానికి వాడేవి (ఎవరు?, ఏమిటి?).
3. విశేషణము (Adjective) – లక్షణాలు:
నామవాచకాల యొక్క లేదా సర్వనామాల యొక్క గుణాలను, స్వభావాలను లేదా విశేషాలను తెలియజేసే పదాలను విశేషణములు అంటారు. ఇవి వస్తువుల రంగు, రుచి, పరిమాణం వంటి వాటిని వివరిస్తాయి. ఉదాహరణకు: తెల్లని గోడ, తీపి పండు, మంచి బాలుడు, పొడుగు మనిషి. విశేషణాలను ప్రధానంగా నాలుగు రకాలుగా విభజించవచ్చు:
- జాతి ప్రయుక్త విశేషణము: జాతిని గురించి తెలియజేసేది (ఉదా: అతడు బ్రాహ్మణుడు).
- గుణ ప్రయుక్త విశేషణము: వస్తువు లేదా వ్యక్తి యొక్క గుణాన్ని తెలిపేది (ఉదా: చక్కని చుక్క).
- క్రియా ప్రయుక్త విశేషణము: క్రియతో కూడి ఉండే విశేషణం (ఉదా: పోవువాడు అర్జునుడు).
- సంఖ్యా ప్రయుక్త విశేషణము: సంఖ్యను విశేషణంగా వాడటం (ఉదా: నూరు వరహాలు, ఆరు ఋతువులు).
4. క్రియ (Verb) – పనులు మరియు రకాలు:
ఏ విధంగానైనా పనులను తెలియజేసే పదాలను క్రియలు అంటారు. తెలుగు భాషలో క్రియలు ప్రధానంగా రెండు రకాలుగా ఉంటాయి: సకర్మక క్రియలు (Transitive verbs) మరియు అకర్మక క్రియలు (Intransitive verbs). కర్మ కలిగిన క్రియలను సకర్మక క్రియలని (ఉదా: ఆయన కిరీటం ధరించాడు), కర్మ లేని క్రియలను అకర్మక క్రియలని (ఉదా: ఆమె విరాజిల్లింది) పిలుస్తారు. తెలుగులో క్రియా ధాతువులు వివిధ రకాలుగా అంతమవుతాయి. ఉదాహరణకు, “చు” తో అంతమయ్యేవి (కాచు, దంచు, తెచ్చు), “యు” తో అంతమయ్యేవి (కోయు, తీయు), మరియు “ను” తో అంతమయ్యేవి (తిను, విను).
తెలుగు భాషా సౌలభ్యం ప్రకారం, నామవాచకాలను లేదా విశేషణాలను క్రియలుగా మార్చడానికి “ఇంచుక్” వంటి ప్రత్యయాలను ఉపయోగిస్తారు (ఉదా: భీష్ముడు – భీష్మించుట). అలాగే, ఒక సకర్మక ధాతువును అకర్మక ధాతువుగా మార్చడానికి “ఇల్లుక్” అనే ప్రత్యయాన్ని కూడా ఉపయోగిస్తారు. పనులను తెలియజేయడానికి సాధారణంగా తినటం, తిరగటం, నవ్వటం వంటి పదాలను మనం నిత్య జీవితంలో ఉపయోగిస్తుంటాం.
5. అవ్యయము (Indeclinable) – నిర్వచనం మరియు వర్గీకరణ:
లింగ, వచన, విభక్తులు లేని పదాలను అవ్యయములు అని అంటారు. అంటే, ఈ పదాలు స్త్రీ లింగం, పుంలింగం లేదా నపుంసకలింగం వల్ల గానీ, ఏకవచన లేదా బహువచనాల వల్ల గానీ ఎటువంటి మార్పులకు లోనుకావు. వీటిని ప్రధానంగా రెండు రకాలుగా విభజించవచ్చు:
- లాక్షణికావ్యయములు: ఇవి వ్యాకరణ నియమాల ద్వారా సాధించబడినవి. ఉదాహరణకు: చూచి, తిని, చూడక, తినక వంటి పదాలు.
- ప్రతి పదోక్తావ్యయములు: ఇవి పుట్టుకతోనే లింగవచన విభక్తులు లేకుండా ఉండి, వాడుకలో వేరొక అర్థాన్ని ఇచ్చే శబ్దాలు. ఉదాహరణకు: కాని, కాబట్టి, కనుక, బాగు బాగు, అయ్యో!, అక్కడ, భలే! వంటివి.
ఈ విధంగా తెలుగు భాషా భాగములు వాక్యానికి సంపూర్ణమైన అర్థాన్ని మరియు అందాన్ని చేకూరుస్తాయి. నామవాచకం నుండి అవ్యయం వరకు ప్రతి ఒక్కటి భాషా నిర్మాణంలో తనదైన విశిష్టతను కలిగి ఉంది.
తెలుగు భాషా భాగాలకు సంబంధించిన వివరాలను క్రింది పట్టికలో చూడవచ్చు:
| క్రమ సంఖ్య | భాషా భాగము | నిర్వచనము | ఉదాహరణలు |
| 1 | నామవాచకము (Noun) | వ్యక్తులు, వస్తువులు, జాతులు, స్థలాలు లేదా గుణాలను తెలియజేసే పదాలు. | రాముడు, గీత, హైదరాబాద్, ఆవు, చెట్టు. |
| 2 | సర్వనామము (Pronoun) | నామవాచకములకు బదులుగా వాడబడే పదాలు. | అతడు, ఆమె, అది, ఇది, మీరు, నేను. |
| 3 | విశేషణము (Adjective) | నామవాచక లేదా సర్వనామాల యొక్క గుణాలను లేదా విశేషాలను తెలిపే పదాలు. | మంచి, తెల్లని, తీపి, పొడుగు, చల్లని. |
| 4 | క్రియ (Verb) | పనులను తెలియజేసే పదాలను క్రియలు అంటారు. | తినటం, నవ్వటం, వెళ్ళడం, చదవటం, చూడటం. |
| 5 | అవ్యయము (Indeclinable) | లింగ, వచన, విభక్తులు లేని (మార్పు చెందని) పదాలు. | అక్కడ, అయ్యో, భలే, కనుక, కాబట్టి. |
See Also plz click on this: సమాసాలు
మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ కిడ్స్ ను చూడండి.
