దసరా అనగానే మన కళ్లముందు మెదిలే దృశ్యం మైసూర్ ప్యాలెస్‌లో వెలిగే లక్షలాది విద్యుత్ కాంతులు, రాజసంతో కూడిన ఉత్సవాలు. భారతదేశంలోనే అత్యంత వైభవంగా జరిగే ఈ ఉత్సవాల వెనుక 400 ఏళ్ల సుదీర్ఘమైన రాజరిక చరిత్ర, సంస్కృతి మరియు పౌరాణిక నమ్మకాలు ముడిపడి ఉన్నాయి. ఒకవైపు కోట్ల రూపాయల విలువైన 750 కేజీల స్వర్ణ అంబారీ (బంగారు పల్లకి)లో ఊరేగే జగన్మాత చాముండేశ్వరి దేవి ఉత్సవ మూర్తి, మరొకవైపు అంతఃపురం వెనుక తరతరాలుగా వడియార్ రాజవంశాన్ని వెంటాడుతున్న అల్మేలమ్మ శాప గాథ – ఈ రెండింటి కలయికే మైసూర్ దసరా ప్రత్యేకత.
చాముండేశ్వరి దేవి విశిష్టత & మైసూర్ ఆవిర్భావం
ఈ ఉత్సవాలకు మూల కేంద్రం మైసూర్ నగరానికి గుండెకాయ వంటి చాముండి కొండ. స్థానిక పురాణాల ప్రకారం, బ్రహ్మదేవుని వరాలతో లోకాలను కంపింపజేసిన మహిషాసురుడనే రాక్షసుడిని సంహరించడానికి త్రిమూర్తులు మరియు ముక్కోటి దేవతల తేజస్సుతో దేవి ఆవిర్భవించింది. సింహ వాహనంపై వచ్చిన చాముండేశ్వరి దేవికి, మహిషాసురుడికి మధ్య ఈ కొండపై 9 రోజుల పాటు హోరాహోరీ యుద్ధం జరిగింది.
- నవరాత్రులు & విజయదశమి: ఆ 9 రోజుల యుద్ధ ఘట్టమే “నవరాత్రులు” గా, 10వ రోజున త్రిశూలంతో రాక్షసుడిని వధించి దేవి విజయం సాధించిన శుభదినమే “విజయదశమి” గా స్థిరపడ్డాయి. మహిషాసురుడిని అంతం చేసిన ప్రదేశం కావడం వల్లే ఈ నగరానికి ‘మైసూరు’ అనే పేరు వచ్చింది.
- అష్టాదశ శక్తిపీఠం: చాముండి కొండపై 1000కి పైగా మెట్లు ఎక్కి వెళితే ద్రావిడ నిర్మాణ శైలిలో అద్భుతమైన శ్రీ చాముండేశ్వరి ఆలయం కనిపిస్తుంది. ఇది క్రౌంచ పీఠంగా, శక్తిపీఠాలలో ఒకటిగా ప్రాశస్త్యం పొందింది. దక్షయజ్ఞంలో సతీదేవి దేహ త్యాగం తర్వాత ఆమె శరీర భాగాలు పడిన దివ్య స్థలాలలో ఇది ఒకటని నమ్ముతారు. ఈ దేవిని వడియార్ రాజవంశీకులు తమ ఇలవేల్పుగా, ప్రజలు తమను కాపాడే రక్షక తల్లిగా పూజిస్తారు.
400 ఏళ్ల రాయల్ సంప్రదాయం & అల్మేలమ్మ శాప రహస్యం
1610వ సంవత్సరంలో రాజా వడియార్ I శ్రీరంగపట్నాన్ని తన ఆధీనంలోకి తీసుకుని అధికారికంగా వడియార్ దసరా ఉత్సవాలను ప్రారంభించారు. అయితే, ఈ వైభవానికి సమాంతరంగా 400 ఏళ్లుగా ‘అల్మేలమ్మ శాపం’ అనే జానపద నమ్మకం కూడా వడియార్ వంశాన్ని వెంటాడుతోంది. విజయనగర ప్రతినిధి తిరుమల రాయల భార్య అల్మేలమ్మ వద్ద ఉన్న రాజాభరణాల కోసం వడియార్ సైనికులు వెళ్లినప్పుడు, ఆమె కావేరి నదిలో దూకి ఆత్మహత్య చేసుకుంటూ శపించిందని ప్రజలు విశ్వసిస్తారు.
మైసూర్ దసరా పుట్టుపూర్వోత్తరాలు – మహిషాసుర మర్ధిని పౌరాణిక కథ
మహిషాసురుని వధ & విజయదశమి ఆవిర్భావం
స్థానిక పురాణాల ప్రకారం, అత్యంత శక్తివంతమైన మహిషాసురుడు అనే రాక్షసుడు బ్రహ్మదేవుని గురించి తీవ్రమైన తపస్సు చేసి అసమానమైన వరాలు, అపారమైన శక్తులను పొందాడ. ఆ అహంకారంతో ముల్లోకాలను కంపింపజేస్తూ, దేవతలను సైతం తనకు లొంగిపోయేలా చేశాడు. ఆ రాక్షస సంహారానికి త్రిమూర్తుల తేజస్సు మరియు ముక్కోటి దేవతల అంశతో ఆ జగన్మాత దుర్గాదేవి, చాముండేశ్వరి రూపంలో ఆవిర్భవించి, సింహ వాహనంపై ఈ కొండపైకి వేంచేసింది.
చాముండేశ్వరి దేవికి మరియు మహిషాసురుడికి మధ్య 9 రోజుల పాటు అత్యంత భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది. ఆ 9 రోజుల పోరాట ఘట్టమే ‘నవరాత్రులు’ గా ఆవిర్భవించింది. చివరకు 10వ రోజున దేవి తన త్రిశూలంతో అసురుడిని సంహరించి విజయం సాధించింది; ఆ పవిత్ర దినమే ‘విజయదశమి’ గా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ విధంగా మహిషాసురుడిని అంతం చేసిన ప్రదేశం కావడం వల్లే ఈ నగరానికి ‘మైసూరు’ అనే పేరు స్థిరపడింది.
చాముండి బెట్టం మరియు అష్టాదశ శక్తిపీఠాల విశిష్టత
మైసూర్ నగరానికి గుండెకాయ వంటి చాముండి కొండ (చాముండి బెట్టం) పై కల 1000కి పైగా మెట్లు ఎక్కి శిఖరానికి చేరుకుంటే, అద్భుతమైన ద్రావిడ నిర్మాణ శైలిలో నిర్మించబడిన శ్రీ చాముండేశ్వరి ఆలయం దర్శనమిస్తుంది. ఇక్కడ అమ్మవారు ఉగ్ర శక్తి రూపంలో మహిషాసుర మర్ధినిగా పూజలందుకుంటోంది.
శాక్త సంప్రదాయం ప్రకారం, దక్షయజ్ఞంలో తన భర్త అయిన పరమశివునికి జరిగిన పరాభవాన్ని తట్టుకోలేక సతీదేవి దేహ త్యాగం చేసింది. ఆగ్రహోదగ్రుడైన శివుడు ఆమె మృతదేహాన్ని మోస్తూ ప్రళయ తాండవం చేస్తున్నప్పుడు, సృష్టిని కాపాడేందుకు విష్ణుమూర్తి తన సుదర్శన చక్రంతో సతీదేవి దేహాన్ని ఖండాలుగా చేశాడు. ఆ శరీర భాగాలు పడిన దివ్య స్థలాలు ‘మహాశక్తి పీఠాలు’గా వెలిసాయి. క్రౌంచ పీఠం సంస్కృతితో ముడిపడి ఉన్న చాముండి కొండ కూడా ఆ పవిత్ర శక్తిపీఠాలలో ఒకటిగా పౌరాణిక ప్రసిద్ధి గాంచింది.
విజయనగర సామ్రాజ్యం నుండి మైసూర్ దసరా రాయల్ సంప్రదాయం
హంపి మహానవమి దిబ్బ & శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలం నాటి వైభవం
మైసూర్ దసరా వైభవానికి అసలు మూలాలు విజయనగర సామ్రాజ్యంలో ఉన్నాయి. హంపిలోని సిద్ధలాలలో సగర్వంగా నిలిచి ఉన్న ‘మహానవమి దిబ్బ’ విజయనగర రాజుల దసరా వేడుకలకు ప్రశాంత సాక్షిగా నిలుస్తోంది. శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంలో దసరా నవరాత్రుల సమయంలో రాజులు ఈ మహానవమి దిబ్బపై ఆసీనులై రాయల్ దర్బార్ నిర్వహించేవారు.
ఈ ఉత్సవాలలో సైనిక వ్యూహాలు, గజబలం, అశ్వదళ ప్రదర్శనలు మరియు సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలు అంగరంగ వైభవంగా జరిగేవి. వీధుల్లోనే రత్నాలు, వజ్రాలు రాశులుగా పోసి అమ్మే ఆనాటి నవరాత్రి వైభవాన్ని చూసి పోర్చుగీస్, పర్షియన్ విదేశీ యాత్రికులు సైతం ఆశ్చర్యపోయారని ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. విజయనగర రాజ్యంలో దసరా అనేది కేవలం ఒక మతపరమైన పండుగ మాత్రమే కాదు; అది రాజు తన సైనిక పటిష్టత, రాజ్యాధికారం, సంపద మరియు సాంస్కృతిక వైభవాన్ని శత్రురాజులకు, సామంత రాజులకు చాటిచెప్పే అత్యంత శక్తివంతమైన మహావేదిక.
1610లో శ్రీరంగపట్నంలో ప్రారంభమైన వడియార్ దసరా
క్రీ.శ. 1565లో జరిగిన చారిత్రాత్మక తల్లికోట యుద్ధం తర్వాత విజయనగర సామ్రాజ్యం క్రమంగా క్షీణించడంతో, మైసూర్ ప్రాంతంలో అప్పటివరకు సామంతులుగా ఉన్న వడియార్ రాజవంశం స్వతంత్ర పాలనను ప్రారంభించింది. సామ్రాజ్యం అంతరించినా, వారి రక్తంలో ఇంకిపోయిన రాయల్ దసరా సంప్రదాయం మాత్రం చెరిగిపోలేదు.
క్రీ.శ. 1610వ సంవత్సరం మైసూర్ దసరా చరిత్రలోనే ఒక గొప్ప మలుపుగా నిలిచింది. కావేరీ నది పరివాహక ప్రాంతంలోని శ్రీరంగపట్నం కోటను రాజా వడియార్ I తన ఆధీనంలోకి తీసుకున్నారు. విజయనగర సామ్రాజ్యపు దసరా సంప్రదాయాలకు కొనసాగింపుగా, 1610లో శ్రీరంగపట్నంలో మొదటి అధికారిక వడియార్ దసరా ఉత్సవాలను రాజా వడియార్ I ఘనంగా ప్రారంభించారు. ఈ ఉత్సవం ద్వారా వడియార్ రాజవంశం తమ స్వతంత్ర పాలనను, సర్వాధికారాలను అధికారికంగా చాటుకుంది.
400 ఏళ్ల అల్మేలమ్మ శాపం – జానపద నమ్మకం vs చారిత్రక సత్యాలు
కావేరీ నదిలో అల్మేలమ్మ ఆత్మహత్య & భయంకరమైన శాపం
క్రీ.శ. 1610లో రాజా వడియార్ I శ్రీరంగపట్నాన్ని వశపరచుకున్న సమయంలో, విజయనగర ప్రతినిధి తిరుమల రాయలు తీవ్ర అనారోగ్యంతో మరణించారు. ఆయన భార్య అల్మేలమ్మ వద్ద శ్రీరంగపట్నంలోని దేవతాలంకరణకు సంబంధించిన అమూల్యమైన రాజాభరణాలు ఉండేవి. ఆ ఆభరణాలతో ఆమె మలంగి అనే ప్రాంతానికి వెళ్ళిపోగా, వడియార్ సైనికులు ఆ నగలను స్వాధీనం చేసుకునేందుకు ఆమెను అనుసరించారు.
సైనికులు తనను బంధిస్తారని గ్రహించిన అల్మేలమ్మ, కావేరీ నది తీరాన నిలబడి తీవ్ర వేదనతో నదిలోకి దుమికి ఆత్మహత్య చేసుకుంది. నదిలో మునిగిపోతూ ఆమె కంటనీటితో ఇచ్చిన శపధమే కన్నడ సాహిత్యంలో “అల్మేలమ్మ శాపం” గా నిలిచింది:
“తలకాడు మరుళాగి, మలంగి మడువాగి, మైసూరు దొరెగళిగె మక్కళాగదిరలి”
భావం: “తలకాడు ప్రాంతం ఇసుక దిబ్బగా మారిపోవాలి.. మలంగి నది నీరు ప్రమాదకరమైన సుడిగుండంగా మారాలి.. మైసూర్ రాజులకు వారసులు లేకుండా పోవాలి!”
శాపం నిజమేనా? చరిత్రకారులు మరియు శాస్త్రవేత్తల విశ్లేషణ
మైసూర్ ప్రజల విశ్వాసాల్లో ఈ శాప గాథ వందల ఏళ్లుగా బలంగా నాటుకుపోయింది. దీనికి ప్రధాన కారణం తదనంతర కాలంలో జరిగిన కొన్ని చారిత్రక పరిణామాలు ఈ శాపాన్ని నిజమేననేలా అనిపించడమే:
- తలకాడు ఇసుక దిబ్బలు: ఒకప్పుడు వైభవంగా వెలిగిన తలకాడు నగరం నేడు ఇసుక మేటల కింద మునిగిపోయింది.
- మలంగి సుడిగుండాలు: కావేరీ నదిలో మలంగి వద్ద ఇప్పటికీ ప్రమాదకరమైన సుడిగుండాలు కనిపిస్తాయి.
- వారసత్వ లోపం: గడిచిన 400 ఏళ్ల వడియార్ రాజవంశ చరిత్రలో అనేకసార్లు ప్రత్యక్ష వారసులు (సొంత రక్తం పంచుకున్న సంతానం) లేక దత్తత తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి.
చారిత్రక & శాస్త్రీయ దృక్కోణం: అయితే చారిత్రక ఆధారాలను పరిశీలిస్తే, 17వ శతాబ్దానికి చెందిన ఏ ఆధికారిక రికార్డుల్లోనూ ఈ శాపం ప్రస్తావన లేదు; ఇది తదనంతర కాలంలో మౌఖిక సంప్రదాయం (Oral Tradition) ద్వారా ప్రచారంలోకి వచ్చింది. తలకాడు నగరం ఇసుకలో మునిగిపోవడానికి కావేరీ నదీ ప్రవాహ మార్గంలో వచ్చిన ప్రకృతిసిద్ధమైన మార్పులు మరియు తీవ్రమైన ఈదురు గాలుల వల్ల ఏర్పడిన ఇసుక మేటలే కారణమని భౌగోళిక శాస్త్రవేత్తలు, చరిత్రకారులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
మైసూర్ ప్యాలెస్‌లో అల్మేలమ్మ విగ్రహం & ప్రత్యేక పూజలు
ఈ శాపాన్ని కేవలం భయంతో చూడకుండా, తమ చరిత్రలో చోటుచేసుకున్న ఒక విషాదకరమైన ఘట్టానికి ఇచ్చే గౌరవంగా వడియార్ రాజవంశీకులు భావిస్తారు. అందుకే మైసూర్ ప్యాలెస్ ప్రాంగణంలో అల్మేలమ్మ విగ్రహాన్ని నెలకొల్పారు.
ప్రతి ఏటా దసరా నవరాత్రి ఉత్సవాలలో రాజకుటుంబం తమ పూజా కార్యక్రమాలను ప్రారంభించడానికి ముందే, మహోన్నత సాధ్విగా అల్మేలమ్మ విగ్రహానికి ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించి ఆశీస్సులు తీసుకుంటారు. ఇది శాప భయం కంటే కూడా తమ చారిత్రక మూలాలను మరియు ఒక పవిత్రమైన ఆత్మను గౌరవించే సంప్రదాయంగా వస్తోంది.
హైదర్ అలీ, టిప్పు సుల్తాన్ కాలం & బ్రిటిష్ హయాంలో దసరా
1799 శ్రీరంగపట్నం యుద్ధం & ముమ్మడి కృష్ణరాజ వడియార్ పట్టాభిషేకం
18వ శతాబ్దంలో మైసూర్ రాజకీయ ముఖచిత్రం వేగంగా మారింది. హైదర్ అలీ మరియు ఆయన కుమారుడు టిప్పు సుల్తాన్ కాలంలో వాస్తవ అధికారమంతా వారి చేతుల్లోకి వెళ్లడంతో, వడియార్ రాజులు నామమాత్రపు పాలకులుగా అంతఃపురాలకే పరిమితమయ్యారు. ఆ సమయంలో దసరా వేడుకలు వెలుపలి ప్రజల భాగస్వామ్యం లేకుండా కేవలం ప్యాలెస్ ప్రాంగణాలకే పరిమితమై తమ ప్రాభవాన్ని కోల్పోయాయి.
అయితే, 1799లో జరిగిన నాలుగో ఆంగ్లో-మైసూర్ యుద్ధం (4th Anglo-Mysore War) ఒక చారిత్రాత్మక మలుపుగా నిలిచింది. శ్రీరంగపట్నం కోట వద్ద జరిగిన తీవ్ర పోరాటంలో టిప్పు సుల్తాన్ వీరమరణం పొందారు. ఆ తర్వాత బ్రిటిష్ వారు తమ రాజకీయ వ్యూహాలలో భాగంగా వడియార్ రాజవంశానికి తిరిగి రాజ్యాధికారాన్ని కట్టబెట్టారు. అప్పటికి కేవలం 5 సంవత్సరాల బాలుడైన “ముమ్మడి కృష్ణరాజ వడియార్ (కృష్ణరాజ వడియార్ III)” ను సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టారు. అంతేకాకుండా, రాజధానిని శ్రీరంగపట్నం నుండి తిరిగి మైసూర్ కోటకు తరలించి, దసరా ఉత్సవాలకు కొత్త ఊపిరి పోశారు.
ఖాస్ దర్బార్ & 280 కేజీల స్వర్ణ సింహాసనం రహస్యం
క్రీ.శ. 1805లో ముమ్మడి కృష్ణరాజ వడియార్ అధికారికంగా ‘ఖాస్ దర్బార్’ (Royal Private Durbar) సంప్రదాయాన్ని పునరుద్ధరించారు. దీనితో దసరా కేవలం గుడికి పరిమితమైన పూజ కాకుండా, రాజు తన సమగ్ర రాజసంతో ప్రజల ముందుకు వచ్చి దర్బార్ నిర్వహించే వైభవంగా రూపాంతరం చెందింది.
- పౌరాణిక స్వర్ణ సింహాసనం (Golden Throne): ఈ దర్బార్‌లో అత్యంత ప్రధానమైనది 280 కేజీల పసిడితో రూపొందించిన మైసూర్ స్వర్ణ సింహాసనం. అంజురపు (అత్తి) కలపతో తయారుచేయబడి, అమూల్యమైన వజ్ర వైడూర్యాలు మరియు 280 కేజీల పసిడి రేకులతో అలంకరించబడిన ఈ సింహాసనం వెనుక గొప్ప పౌరాణిక చరిత్ర ఉంది. పురాణాల ప్రకారం ఇది పాండవులు ఉపయోగించిన సింహాసనమని, తదనంతరం శ్రీ విద్యారణ్య స్వామి ద్వారా విజయనగర రాజులకు, అక్కడి నుండి వడియార్ రాజులకు సంక్రమించిందని విశ్వసిస్తారు.
- ఆయుధ పూజ సంప్రదాయం (మహానవమి): 1805 నుండి ప్రతి ఏటా నవరాత్రులలో 9వ రోజున (మహానవమి) రాజు తన రాజఖడ్గాన్ని (Khadga) పవిత్రంగా పూజించే సంప్రదాయం పునరుద్ధరించబడింది. ఈ ఖడ్గం కేవలం ఇనుప ఆయుధం మాత్రమే కాదు; అది ధర్మం, న్యాయం మరియు మైసూర్ రాజ్యాధికారానికి ప్రతీకగా పూజలందుకుంటుంది.
ఆధునిక జంబూ సవారీ & కర్ణాటక ‘నాడహబ్బ’ (జాతీయ పండుగ)
750 కేజీల బంగారు అంబారీలో శ్రీ చాముండేశ్వరి ఊరేగింపు
స్వాతంత్ర్యం రాకముందు ఈ ఉత్సవాల్లో అంబారీపై రాజు కూర్చుని ఊరేగేవారు; కానీ ఆధునిక కాలంలో రాజరికం అంతరించిన తర్వాత, శ్రీ చాముండేశ్వరి దేవి ఉత్సవ మూర్తినే 750 కేజీల సువర్ణ అంబారీ (బంగారు పల్లకి)లో వేంచేపు చేసి అలంకరించిన ఏనుగుపై ఘనంగా ఊరేగిస్తున్నారు.
ఈ వైభవమే ప్రసిద్ధ ‘జంబూ సవారీ’ (Jumbu Savari). మైసూర్ అంబా విలాస్ ప్యాలెస్ ప్రాంగణం నుండి ప్రారంభమయ్యే ఈ సాంస్కృతిక శోభాయాత్ర నగర వీధుల గుండా సాగుతూ ‘బన్నిమంటపం’ వరకు చేరుకుంటుంది. ఈ శోభాయాత్రలో కర్ణాటకకు చెందిన సాంప్రదాయ జానపద కళారూపాలైన ‘డోళ్లు కుణిత’ (Dollu Kunitha), ‘వీరగాసే’ (Veeragase) నృత్యాలు, శకటాలు మరియు రంగురంగుల ప్రదర్శనలు పర్యాటకులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తాయి. బన్నిమంటపం వద్ద జమ్మి (బన్ని) వృక్షానికి పవిత్ర పూజలు నిర్వహించడంతో జంబూ సవారీ పూర్తవుతుంది.
అంబా విలాస్ ప్యాలెస్ విద్యుత్ కాంతులు & టార్చ్ లైట్ పరేడ్
మైసూర్ దసరా ఉత్సవాల్లో మరొక ప్రధాన ఆకర్షణ అంబా విలాస్ ప్యాలెస్ (Amba Vilas Palace) కాంతులు. నవరాత్రి రాత్రులలో ప్యాలెస్‌ను సుమారు లక్షలాది విద్యుత్ దీపాలు (Bulbs)తో అలంకరిస్తారు. చీకటి పడగానే ఒకేసారి ఆ వెలుగులు విరజిమ్మే దృశ్యం మైసూర్ నగరానికే తలమానికగా నిలుస్తుంది.
జంబూ సవారీ ముగిసిన అనంతరం రాత్రి వేళ బన్నిమంటపం మైదానంలో అత్యంత సాహసపేతమైన ‘పంజిన కవాయతు’ (Panjina Kavayathu / Torchlight Parade) నిర్వహించబడుతుంది. సైనిక కవాతులు, విన్యాసాలు, గుర్రపుస్వారీలు మరియు దివిటీల (టార్చ్ లైట్ల) కాంతిలో జరిగే ఈ ప్రదర్శన దసరా ఉత్సవాలకు రాత్రి వేళ ప్రధాన ముగింపు ఘట్టంగా నిలుస్తుంది.
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత ప్రభుత్వ నేతృత్వంలో దసరా
1947 ఆగస్టు 15న భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చి, సంస్థానాలన్నీ భారతదేశంలో విలీనమైనప్పుడు మైసూర్ దసరా భవిష్యత్తుపై అనేక అనుమానాలు వ్యక్తమయ్యాయి. రాజరికం అంతరించడంతో ఈ 400 ఏళ్ల రాయల్ సంప్రదాయం ఆగిపోతుందని చాలామంది భావించారు.
అయితే, ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో కర్ణాటక ప్రభుత్వం ఈ చారిత్రక బాధ్యతను తన భుజస్కంధాలపై వేసుకుంది. రాజవంశీకుల పండుగగా ఉన్న దసరాను ప్రజలందరి పండుగగా ‘నాడహబ్బ’ (కన్నడ జాతీయ పండుగ) గా ప్రకటించింది. నేడు ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో పర్యాటక శాఖ, సాంస్కృతిక శాఖల భాగస్వామ్యంతో ప్యాలెస్ వెలుగులు, సంగీత కచేరీలు, దసరా ఎగ్జిబిషన్ మరియు జంబూ సవారీలు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అత్యంత వైభవంగా నిర్వహిస్తున్నారు.
మైసూర్ దసరా చరిత్ర – ముఖ్యమైన ఘట్టాల పట్టిక
మైసూర్ దసరా శతాబ్దాల చరిత్రలోని ప్రధాన చారిత్రక ఘట్టాలు, సంవత్సరాలు మరియు వాటి ప్రాముఖ్యతను తెలుసుకోవడానికి ఈ పట్టిక ఉపకరిస్తుంది:
| సంవత్సరం / కాలం | చారిత్రక ఘట్టం | ప్రాముఖ్యత |
| పౌరాణిక కాలం | మహిషాసుర మర్ధనం | చాముండేశ్వరి దేవి ద్వారా మహిషాసురుడి సంహారం, విజయదశమి ఉత్సవాల ఆరంభం. |
| 14 – 16 వ శతాబ్దం | విజయనగర దసరా | హంపిలోని మహానవమి దిబ్బపై మిలిటరీ, సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలు మరియు రాజ దర్బార్ నిర్వహణ. |
| 1610 | రాజా వడియార్ I | శ్రీరంగపట్నంలో వడియార్ రాజవంశం ఆధ్వర్యంలో మొదటి అధికారిక దసరా ఆరంభం. |
| 1805 | ముమ్మడి కృష్ణరాజ వడియార్ (III) | మైసూర్ ప్యాలెస్‌లో అధికారికంగా ‘ఖాస్ దర్బార్’ మరియు స్వర్ణ సింహాసన ప్రదర్శన ప్రారంభం. |
| 1947 తర్వాత | కర్ణాటక ప్రభుత్వం | రాజరికం అంతరించిన తర్వాత కర్ణాటక ప్రభుత్వంచే ‘నాడహబ్బ’ (జాతీయ పండుగ)గా నిర్వహణ. |
Read also: Mysore palace history architecture
FAQలు :
జవాబు: 750 కేజీల బంగారు అంబారీపై చాముండేశ్వరి దేవి జంబూ సవారీ ఊరేగింపు మరియు లక్షలాది దీపాలతో మెరిసే మైసూర్ ప్యాలెస్ దీని ప్రత్యేకత.
జవాబు: వడియార్ రాజుల సైనికుల నుండి తప్పించుకోవడానికి కావేరి నదిలో దుమికిన అల్మేలమ్మ, వడియార్ వంశానికి వారసులు ఉండకూడదని శపించిందని నమ్ముతారు.
జవాబు: 280 కేజీల బంగారంతో చేసిన ఈ సింహాసనం పాండవుల కాలం నాటిదని, దీనిపై రాజు కూర్చుని దర్బార్ నిర్వహిస్తాడని ప్రతీతి.
మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ చరిత్ర ను చూడండి.
