క్రికెట్ LBW నియమం: క్రికెట్ మ్యాచ్ చూస్తున్నప్పుడు బౌలర్ వేసిన బంతి బ్యాటర్ ప్యాడ్కు తగలగానే ఫీల్డర్లు LBW కోసం అప్పీల్ చేయడం చూస్తుంటాం. అంపైర్ వేలెత్తి అవుట్ అని ప్రకటిస్తే స్టేడియంలో ఒక్కసారిగా ఉత్కంఠ నెలకొంటుంది. అయితే ప్యాడ్కు తగిలిన ప్రతిసారీ బ్యాటర్ అవుట్ కాడు. బంతి ఎక్కడ పిచ్ అయింది? ముందుగా బ్యాట్ను తాకిందా? శరీరానికి ఏ ప్రాంతంలో తగిలింది? వికెట్లను తాకే అవకాశం ఉందా? అనే అంశాల ఆధారంగా అంపైర్ నిర్ణయం తీసుకుంటాడు.
క్రికెట్లో LBW నియమం ఎలా పనిచేస్తుంది? ఏయే సందర్భాల్లో బ్యాటర్ అవుట్ అవుతాడు? ఎప్పుడు నాటౌట్గా ఉంటాడు? DRS ద్వారా ఈ నిర్ణయాన్ని ఎలా పరిశీలిస్తారు? అనే విషయాలను సులభంగా తెలుసుకుందాం.
క్రికెట్లో LBW అంటే ఏమిటి? LBW Full Form ఏమిటి?
LBW పూర్తి రూపం Leg Before Wicket. తెలుగులో దీనిని ‘వికెట్కు అడ్డుగా కాలు ఉండటం’ అని సులభంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. అయితే ఈ నియమంలో కాలు మాత్రమే కాకుండా బ్యాటర్ శరీరంలోని ఇతర భాగాలు కూడా పరిగణనలోకి వస్తాయి.
బ్యాటర్ తన బ్యాట్తో బంతిని ఆడకుండా శరీరాన్ని అడ్డుగా ఉంచి వికెట్లను కాపాడినప్పుడు, నిర్దిష్ట పరిస్థితుల్లో అంపైర్ అతడిని LBW అవుట్గా ప్రకటించవచ్చు.
ఉదాహరణకు, బౌలర్ వేసిన బంతి బ్యాట్ను తాకకుండా నేరుగా బ్యాటర్ ప్యాడ్కు తగిలిందనుకుందాం. ఆ సమయంలో శరీరం అడ్డుగా లేకపోతే బంతి వికెట్లను తాకేదని అంపైర్ భావిస్తే, మిగతా నియమాలు కూడా సరిపోతే LBW అవుట్ ఇవ్వవచ్చు.
ఈ నిబంధన ప్రధాన ఉద్దేశం బ్యాటర్ తన శరీరాన్ని ఉపయోగించి వికెట్లను అన్యాయంగా కాపాడకుండా చూడటమే.
బ్యాట్స్మన్ LBW అవుట్ కావడానికి ఉండాల్సిన 5 ప్రధాన నియమాలు
ఒక బ్యాటర్ను LBWగా ప్రకటించాలంటే క్రికెట్ నియమాల్లో పేర్కొన్న కొన్ని ముఖ్యమైన షరతులు నెరవేరాలి. వాటిలో ప్రధానమైన ఐదు అంశాలను ఇప్పుడు చూద్దాం.
1. బంతి నో బాల్ కాకూడదు
బౌలర్ వేసిన డెలివరీ నో బాల్ అయితే బ్యాటర్ను LBW అవుట్గా ప్రకటించలేరు. ప్యాడ్కు తగిలినప్పటికీ, అది వికెట్లను తాకే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ ఈ నిబంధన వర్తించదు.
అందువల్ల LBW నిర్ణయం తీసుకునే ముందు అంపైర్ ఆ బంతి చట్టబద్ధమైన డెలివరీనా కాదా అనే విషయాన్ని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంటాడు.
2. బంతి లెగ్ స్టంప్ వెలుపల పిచ్ అయి ఉండకూడదు
బౌలర్ వేసిన బంతి పిచ్పై ఎక్కడ పడిందనేది ఈ నిర్ణయంలో చాలా కీలకం.
లెగ్ స్టంప్ వెలుపల పిచ్ అయిన బంతికి సాధారణంగా LBW ఇవ్వరు. మరోవైపు, ఆఫ్ స్టంప్ వెలుపల లేదా స్టంప్స్ మధ్యలో పడిన డెలివరీ విషయంలో మిగతా షరతులు సరిపోతే అవుట్ ఇచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
బంతి పిచ్పై పడకుండా గాలిలోనే వచ్చి బ్యాటర్కు తగిలితే దానిని ఫుల్ టాస్ అంటారు. అలాంటి సందర్భంలో పిచింగ్ స్థానం అనే అంశం వర్తించదు.
3. బంతి ముందుగా బ్యాట్ను తాకి ఉండకూడదు
LBWలో అత్యంత ముఖ్యమైన నియమాల్లో ఇది కూడా ఒకటి.
డెలివరీ మొదట బ్యాట్కు తగిలి, ఆ తర్వాత ప్యాడ్ను తాకితే బ్యాటర్ను LBW అవుట్గా ప్రకటించరు. ఎందుకంటే అతడు ముందుగా బ్యాట్తో బంతిని ఆడినట్లుగా పరిగణిస్తారు.
ఒకవేళ బ్యాట్, ప్యాడ్ రెండింటికీ దాదాపు ఒకేసారి తగిలినట్లు కనిపిస్తే ఏది ముందుగా తగిలిందనే విషయాన్ని అంపైర్ పరిశీలిస్తాడు. బ్యాటర్ చేతిలోని గ్లోవ్స్కు తగిలినప్పుడు కూడా సంబంధిత నియమాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు.
4. బంతి బ్యాటర్ శరీరానికి తగిలిన స్థానం ముఖ్యం
బ్యాటర్ శరీరానికి ఏ ప్రాంతంలో బంతి తగిలిందనేది కూడా ముఖ్యమైన అంశం. ఇక్కడ అతడు షాట్ ఆడేందుకు నిజమైన ప్రయత్నం చేశాడా లేదా అనే విషయం కీలకంగా మారుతుంది.
షాట్ ఆడే ప్రయత్నం చేయకపోతే, బంతి ఆఫ్ స్టంప్ వెలుపల శరీరానికి తగిలినా మిగతా షరతులు సరిపోతే LBW అవుట్ అయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.
కానీ బ్యాటర్ నిజంగా షాట్ ఆడే ప్రయత్నం చేసినప్పుడు బంతి ఆఫ్ స్టంప్ వెలుపల శరీరానికి తగిలితే సాధారణంగా LBW ఇవ్వరు.
5. బంతి వికెట్లను తాకే అవకాశం ఉండాలి
బ్యాటర్ శరీరానికి బంతి తగిలిన తర్వాత, ఆ శరీరం అడ్డుగా లేకపోతే డెలివరీ వికెట్లను తాకేదా లేదా అనేది అంపైర్ పరిశీలిస్తాడు.
వికెట్ల మీదుగా వెళ్లిపోయే బంతికి లేదా స్టంప్స్ పక్కనుంచి దూరంగా వెళ్లే బంతికి LBW అవుట్ ఇవ్వలేరు.
వికెట్లను తాకే అవకాశం ఉండటంతో పాటు మిగతా షరతులన్నీ సరిపోతేనే బ్యాటర్ను LBWగా ప్రకటించవచ్చు.
బంతి ఎక్కడ పిచ్ అయితే LBW అవుట్ అవుతారు?
పిచ్పై బంతి పడిన స్థానం ఈ నిర్ణయంలో చాలా ముఖ్యమైనది. దానిని మూడు ప్రధాన ప్రాంతాలుగా విభజించి అర్థం చేసుకోవచ్చు.
బంతి స్టంప్స్ మధ్యలో పిచ్ అయితే
ఆఫ్ స్టంప్, లెగ్ స్టంప్ మధ్యలో బంతి పడినప్పుడు బ్యాటర్ ప్యాడ్కు తగిలితే వికెట్లను తాకే అవకాశం ఉందా లేదా అనే అంశాన్ని పరిశీలిస్తారు.
బ్యాట్ ముందుగా తగలకపోవడం, ఇంపాక్ట్కు సంబంధించిన నియమాలు సరిపోవడం వంటి మిగతా షరతులు నెరవేరితే LBW అవుట్ ఇవ్వవచ్చు.
బంతి ఆఫ్ స్టంప్ వెలుపల పిచ్ అయితే
ఆఫ్ స్టంప్ వెలుపల పడిన డెలివరీ కూడా LBWకు దారితీయవచ్చు. అయితే బ్యాటర్ షాట్ ఆడేందుకు ప్రయత్నించాడా లేదా, శరీరానికి ఎక్కడ తగిలింది, వికెట్లను తాకే అవకాశం ఉందా అనే అంశాలను పరిశీలించాలి.
బంతి లెగ్ స్టంప్ వెలుపల పిచ్ అయితే
లెగ్ స్టంప్ వెలుపల పిచ్ అయిన బంతికి LBW అవుట్ ఇవ్వరు. ఆ తర్వాత బంతి ఎంతగా తిరిగి వికెట్ల వైపు వచ్చినా ఈ నియమం మారదు.
బ్యాటర్కు నేరుగా ఫుల్ టాస్ తగిలితే ఏమవుతుంది?
పిచ్పై పడకుండా నేరుగా బ్యాటర్ శరీరానికి తగిలే డెలివరీని ఫుల్ టాస్ అంటారు.
ఇలాంటి సందర్భంలో పిచింగ్ స్థానం అనే షరతు వర్తించదు. మిగతా LBW నియమాలన్నీ సరిపోతే బ్యాటర్ అవుట్ అయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.
బ్యాట్కు ముందు ప్యాడ్కు తగిలితేనే LBW అవుతారా?
చాలామందికి ఉండే సందేహం ఇదే. బంతి ముందుగా ప్యాడ్కు తగిలితేనే LBW అవుట్ ఇస్తారని అనుకుంటారు. కానీ అది ఒక్కటే సరిపోదు.
బ్యాట్, ప్యాడ్కు తగిలిన క్రమం ఆధారంగా అంపైర్ నిర్ణయం మారుతుంది. దాంతో పాటు పిచింగ్, ఇంపాక్ట్, వికెట్కు సంబంధించిన నిబంధనలను కూడా పరిశీలించాలి.
ముందుగా బ్యాట్కు తగిలితే ఎందుకు నాట్ అవుట్?
డెలివరీ మొదట బ్యాట్ను తాకి, ఆ తర్వాత ప్యాడ్కు తగిలితే బ్యాటర్ LBW అవుట్ కాడు. బంతిని ముందుగా బ్యాట్తో ఆడినందున ఈ నిబంధన వర్తించదు.
బ్యాట్, ప్యాడ్ ఒకేసారి తగిలితే ఏ నిర్ణయం తీసుకుంటారు?
రెండింటికీ దాదాపు ఒకేసారి తగిలినట్లు కనిపించినప్పుడు అంపైర్ ఏది ముందుగా తగిలిందో పరిశీలించాలి. అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాల ఆధారంగా నిర్ణయం తీసుకుంటారు.
ప్యాడ్కు తగిలిన తర్వాత బ్యాట్కు తగిలితే?
మొదట ప్యాడ్ను తాకి, ఆ తర్వాత బ్యాట్కు తగిలిన డెలివరీ విషయంలో LBW అప్పీల్ను పరిశీలించవచ్చు. అయితే పిచింగ్, ఇంపాక్ట్, వికెట్ వంటి ఇతర షరతులు కూడా నెరవేరాలి.
LBW అవుట్ కాని సందర్భాలు ఏమిటి?
ప్యాడ్కు బంతి తగిలినప్పటికీ కొన్ని పరిస్థితుల్లో బ్యాటర్ నాటౌట్గా ఉంటాడు. అలాంటి ముఖ్యమైన సందర్భాలు ఇవి.
- బ్యాట్ ముందుగా తగిలినప్పుడు: బంతి మొదట బ్యాట్ను తాకి, ఆ తర్వాత ప్యాడ్కు తగిలితే LBW అవుట్ ఇవ్వరు.
- లెగ్ స్టంప్ వెలుపల పిచ్ అయినప్పుడు: ఆ ప్రాంతంలో పడిన డెలివరీకి LBW వర్తించదు.
- వికెట్లను తాకే అవకాశం లేనప్పుడు: బ్యాటర్ శరీరానికి తగిలినప్పటికీ బంతి స్టంప్స్కు దూరంగా వెళ్లేదైతే నాటౌట్.
- నో బాల్ అయినప్పుడు: నో బాల్కు LBW అవుట్ ఇవ్వలేరు.
- షాట్ ఆడే ప్రయత్నంలో ఆఫ్ స్టంప్ వెలుపల ఇంపాక్ట్ అయినప్పుడు: బ్యాటర్ నిజంగా షాట్ ఆడే ప్రయత్నం చేసి, బంతి ఆఫ్ స్టంప్ వెలుపల శరీరానికి తగిలితే సాధారణంగా LBW కాదు.
LBW నిర్ణయంలో DRS ఎలా పనిచేస్తుంది?
మైదానంలోని అంపైర్ LBW అవుట్ ఇచ్చినప్పుడు ఆ నిర్ణయంపై సందేహం ఉంటే బ్యాటర్ DRS ద్వారా రివ్యూ కోరవచ్చు. అలాగే నాటౌట్ నిర్ణయంపై ఫీల్డింగ్ జట్టు కూడా రివ్యూ తీసుకోవచ్చు. DRS పూర్తి రూపం Decision Review System.
ఈ విధానంలో బంతి ప్రయాణించిన మార్గాన్ని సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో పరిశీలిస్తారు. LBW రివ్యూలో ముఖ్యంగా మూడు అంశాలను చూస్తారు.
Pitching అంటే ఏమిటి?
బౌలర్ వేసిన బంతి పిచ్పై మొదట ఎక్కడ పడిందో పరిశీలించడాన్ని Pitching అంటారు. ఈ దశలో బంతి లెగ్ స్టంప్ వెలుపల పడిందా లేదా అనే విషయాన్ని గుర్తిస్తారు.
Impact అంటే ఏమిటి?
బ్యాటర్ శరీరానికి బంతి ఎక్కడ తగిలిందో పరిశీలించడాన్ని Impact అంటారు. ఇంపాక్ట్ ఆఫ్ స్టంప్ వెలుపల ఉందా, స్టంప్స్ మధ్యలో ఉందా అనే విషయం ఇక్కడ ముఖ్యమైనది.
Wicket అంటే ఏమిటి?
బ్యాటర్ శరీరం అడ్డుగా లేకపోతే బంతి వికెట్లను తాకేదా లేదా అనేది పరిశీలించే దశను Wicket అంటారు.
బాల్ ట్రాకింగ్ సాంకేతికత ద్వారా డెలివరీ ప్రయాణ మార్గాన్ని అంచనా వేసి, అది స్టంప్స్ను తాకే అవకాశం ఉందా లేదా అని పరిశీలిస్తారు.
Umpire’s Call అంటే ఏమిటి?
DRSలో కొన్నిసార్లు బంతి వికెట్లను తాకుతుందా లేదా అనే విషయంలో నిర్ణయం పూర్తిగా స్పష్టంగా ఉండకపోవచ్చు. అలాంటి సందర్భాల్లో Umpire’s Call వర్తించే అవకాశం ఉంటుంది.
ఈ పరిస్థితిలో మైదానంలోని అంపైర్ మొదట ఇచ్చిన నిర్ణయమే కొనసాగుతుంది. ఉదాహరణకు, ఫీల్డ్ అంపైర్ అవుట్ ఇచ్చి రివ్యూలో Umpire’s Call వస్తే అవుట్ నిర్ణయం కొనసాగుతుంది. మొదట నాటౌట్ ఇచ్చిన సందర్భంలోనూ ఇదే విధంగా నాటౌట్ నిర్ణయం కొనసాగుతుంది.
LBW నియమాన్ని సులభంగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఉదాహరణలు
కొన్ని మ్యాచ్ పరిస్థితులను ఊహించుకుంటే ఈ నియమాలు మరింత సులభంగా అర్థమవుతాయి.
ఉదాహరణ 1 – ప్యాడ్కు తగిలి వికెట్లను తాకే బంతి
బౌలర్ వేసిన డెలివరీ స్టంప్స్ మధ్యలో పిచ్ అయింది. బ్యాటర్ బ్యాట్తో ఆడలేకపోయాడు. దాంతో బంతి నేరుగా ప్యాడ్కు తగిలింది. శరీరం అడ్డుగా లేకపోతే ఆ బంతి వికెట్లను తాకేదని అంపైర్ భావించాడు. బ్యాట్ ముందుగా తగలకపోవడం సహా మిగతా షరతులు సరిపోతే బ్యాటర్ LBW అవుట్ అవుతాడు.
ఉదాహరణ 2 – లెగ్ స్టంప్ వెలుపల పిచ్ అయిన బంతి
బౌలర్ వేసిన బంతి లెగ్ స్టంప్ వెలుపల పిచ్ అయి, ఆ తర్వాత తిరిగి బ్యాటర్ ప్యాడ్కు తగిలింది. అది వికెట్లను తాకేలా వచ్చినప్పటికీ, పిచింగ్ స్థానం కారణంగా బ్యాటర్ LBW అవుట్ కాడు.
ఉదాహరణ 3 – బ్యాట్కు ముందుగా తగిలిన బంతి
ఒక డెలివరీ బ్యాటర్ బ్యాట్కు ముందుగా తగిలి, ఆ తర్వాత ప్యాడ్ను తాకింది. వికెట్లను తాకే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, బ్యాట్ ముందుగా తగిలినందున LBW అవుట్ ఇవ్వరు.
ఉదాహరణ 4 – షాట్ ఆడకుండా ప్యాడ్తో అడ్డుకున్నప్పుడు
బ్యాటర్ షాట్ ఆడే ప్రయత్నం చేయకుండా తన ప్యాడ్తో బంతిని అడ్డుకున్నాడు. అది ఆఫ్ స్టంప్ వెలుపల శరీరానికి తగిలింది. బంతి వికెట్లను తాకే అవకాశం ఉండి, మిగతా నియమాలు కూడా సరిపోతే బ్యాటర్ LBW అవుట్ కావచ్చు.
Read also: shadow law in cricket
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
LBW పూర్తి రూపం Leg Before Wicket. బంతి బ్యాటర్ శరీరానికి తగిలి, వికెట్లను తాకే అవకాశం ఉన్నప్పుడు నిర్దిష్ట నియమాల ప్రకారం ఇచ్చే అవుట్ ఇది.
లేదు. బంతి లెగ్ స్టంప్ వెలుపల పిచ్ అయితే బ్యాటర్ను LBW అవుట్గా ప్రకటించలేరు.
బంతి బ్యాట్కు ముందుగా తగిలిందా లేదా అనేది ముఖ్యం. రెండింటికీ ఒకేసారి తగిలినట్లు కనిపిస్తే అంపైర్ అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాలను పరిశీలించి నిర్ణయం తీసుకుంటాడు.
క్రికెట్లో LBW అనేది కేవలం బంతి బ్యాటర్ ప్యాడ్కు తగిలిందనే కారణంతో ఇచ్చే అవుట్ కాదు. పిచింగ్ స్థానం, బ్యాట్ను ముందుగా తాకిందా లేదా, శరీరానికి తగిలిన స్థానం, వికెట్లను తాకే అవకాశం వంటి అంశాలన్నింటినీ పరిశీలించిన తర్వాతే అంపైర్ నిర్ణయం తీసుకుంటాడు.
ఈ ఐదు ప్రధాన నియమాలను అర్థం చేసుకుంటే మ్యాచ్ చూస్తున్నప్పుడు LBW నిర్ణయాలు ఎందుకు ఇస్తారో, ఏ సందర్భాల్లో బ్యాటర్ నాటౌట్గా ఉంటాడో సులభంగా తెలుసుకోవచ్చు.
మరిన్ని క్రీడావిశేషాల కొరకు తెలుగు రీడర్స్ క్రీడలు ని సందర్శించండి.

