రిషికేశ్ యాత్ర: తప్పక సందర్శించాల్సిన ప్రముఖ పర్యాటక ప్రదేశాలు
గంగా తీరంలోని ఆధ్యాత్మిక నగరం ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలోని హిమాలయాల పాదాల వద్ద ఉన్న రిషికేశ్, ప్రపంచవ్యాప్తంగా శాంతి మరియు ఆధ్యాత్మికతకు నెలవుగా పేరుగాంచింది. గంగా నది తీరాన వెలసిన ఈ నగరాన్ని “ప్రపంచ యోగా రాజధాని” (Yoga Capital of the World) అని పిలుస్తారు. ఇక్కడి ప్రశాంతమైన లోయలు, గంగా నది అలల సవ్వడి, మరియు నిరంతరం వినిపించే దేవాలయ గంటల ధ్వనులు ప్రతి పర్యాటకుని మనసుకి ఎనలేని ప్రశాంతతను చేకూరుస్తాయి. రిషికేశ్ కేవలం ఒక పర్యాటక ప్రాంతం మాత్రమే కాదు, ఇది వేలాది మంది ఋషులు, మునులు తపస్సు చేసిన పుణ్యభూమి. ఇక్కడ అడుగుపెట్టగానే ఒక తెలియని ఆధ్యాత్మిక శక్తి మనల్ని ఆవహిస్తుంది.
రిషికేశ్ పేరు వెనుక ఉన్న పురాణ గాథ :
రిషికేశ్ అనే పేరుకు ఒక ప్రత్యేకమైన పౌరాణిక చరిత్ర ఉంది. పురాణాల ప్రకారం, పూర్వం రైభ్య మహర్షి గంగా తీరాన కఠినమైన తపస్సు చేసి తన ఇంద్రియాలను జయించాడు. ఆయన భక్తికి మెచ్చిన శ్రీ మహావిష్ణువు “హృషికేశ్” రూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు. సంస్కృతంలో ‘హృషిక’ అంటే ఇంద్రియాలు, ‘ఈశ’ అంటే ప్రభువు అని అర్థం; అంటే ఇంద్రియాలకు అధిపతి అని అర్థం. కాలక్రమేణా ఆ పేరు ‘రిషికేశ్’గా స్థిరపడింది. అలాగే, ఈ నగరాన్ని శివుని నగరంగా కూడా పరిగణిస్తారు. సముద్ర మథనం సమయంలో ఉద్భవించిన హాలాహలాన్ని శివుడు సేవించిన నీలకంఠ మహాదేవ్ ఆలయం కూడా ఈ నగరానికి సమీపంలోనే ఉంది.
చారిత్రక నేపథ్యం మరియు గంగా నది ప్రాముఖ్యత :
రిషికేశ్ చరిత్ర చాలా లోతైనది. దీని ప్రస్తావన స్కంద పురాణం మరియు రామాయణం రెండింటిలోనూ కనిపిస్తుంది. రావణ సంహారం తర్వాత శ్రీరాముడు ఇక్కడ తపస్సు చేశాడని భక్తుల నమ్మకం. హిమాలయ పర్వత శ్రేణుల నుండి దాదాపు 250 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రవహించిన తర్వాత గంగా నది రిషికేశ్ వద్ద మైదాన ప్రాంతంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. ఇక్కడి నుండి నది మరింత పవిత్రంగా ప్రవహిస్తూ హరిద్వార్ వైపు వెళుతుంది. ఉత్తరాఖండ్లోని చార్ ధామ్ యాత్రలకు (బద్రీనాథ్, కేదార్నాథ్, గంగోత్రి, యమునోత్రి) వెళ్లే పర్యాటకులు రిషికేశ్ను ఒక ముఖ్యమైన ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగా భావిస్తారు.
ప్రపంచ పర్యాటక కేంద్రంగా రిషికేశ్ :
నేడు రిషికేశ్ కేవలం భారతీయులకే కాకుండా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఆధ్యాత్మిక అన్వేషకులకు మరియు సాహస ప్రేమికులకు ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది. ఇక్కడ భారతీయ సంస్కృతి మరియు విదేశీయుల జీవనశైలి చాలా అందంగా మిళితం అవుతాయి. ప్రతిరోజూ ఉదయం గంగా తీరాన ధ్యానం చేసే పర్యాటకులు, సాయంత్రం వేళల్లో భక్తితో నిర్వహించే గంగా హారతి పర్యాటకులకు అద్భుతమైన అనుభూతిని ఇస్తాయి. ఆధ్యాత్మికతతో పాటు రివర్ రాఫ్టింగ్, బంగీ జంపింగ్ వంటి అడ్వెంచర్ క్రీడలకు కూడా ఇది ప్రసిద్ధి చెందింది.
గంగానదిపై నిర్మించిన ఐకానిక్ వంతెనలు – రామ్, లక్ష్మణ్ మరియు జానకీ సేతు :
రిషికేశ్ నగరానికి వచ్చే పర్యాటకులను ప్రధానంగా ఆకర్షించేవి గంగానదిపై నిర్మించిన సస్పెన్షన్ బ్రిడ్జ్లు (ఊయల వంతెనలు). వీటిలో అత్యంత పురాతనమైనది లక్ష్మణ్ జోలా. పురాణాల ప్రకారం, లక్ష్మణ స్వామి గంగానదిని దాటడానికి జనపనార తాళ్లతో ఇక్కడ వారధిని నిర్మించాడని, అందుకే దీనికి ఆ పేరు వచ్చిందని చెబుతారు. 1929లో నిర్మించిన ఈ వంతెన ప్రస్తుతం భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా మూసివేయబడింది మరియు దీనికి ప్రత్యామ్నాయంగా ‘బజరంగ్ సేతు’ అనే కొత్త గాజు వంతెనను నిర్మిస్తున్నారు. దీనికి సమీపంలోనే రామ్ జోలా ఉంది, ఇది 1986లో నిర్మించబడింది. శ్రీరాముడు ఇక్కడ గంగానదిని దాటాడని భక్తుల నమ్మకం. ఇది శివానంద ఆశ్రమం మరియు స్వర్గాశ్రమం ప్రాంతాలను కలుపుతుంది. ఇక జానకీ సేతు రిషికేశ్లో నిర్మించిన మూడవ సస్పెన్షన్ బ్రిడ్జ్, దీనిపై పాదచారులతో పాటు ద్విచక్ర వాహనాలు కూడా వెళ్ళవచ్చు. ఈ వంతెనలపై నడుస్తున్నప్పుడు గంగానది ప్రవాహాన్ని చూడటం ఒక అద్భుతమైన అనుభూతినిస్తుంది.
ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాలు – త్రయంబకేశ్వర మరియు భరత్ మందిరం :
రిషికేశ్లో తప్పక దర్శించవలసిన ఆలయాలలో త్రయంబకేశ్వర ఆలయం (దీనిని తేరా మంజిల్ ఆలయం అని కూడా పిలుస్తారు) ఒకటి. లక్ష్మణ్ జోలా వద్ద ఉన్న ఈ ఆలయం 13 అంతస్తులతో చాలా ఎత్తుగా ఉంటుంది. ప్రతి అంతస్తులో వివిధ హిందూ దేవతల విగ్రహాలు కొలువై ఉంటాయి. ఈ ఆలయ పదమూడవ అంతస్తు నుండి చూస్తే రిషికేశ్ నగరం మరియు గంగానది యొక్క విహంగ వీక్షణం పర్యాటకులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తుంది. మరో ముఖ్యమైన ఆలయం భరత్ మందిరం (లేదా రిషికేశ్ నారాయణ ఆలయం), ఇది ఈ నగరంలోని అత్యంత పురాతనమైన ఆలయం అని చెప్పవచ్చు. దీనిని 8వ శతాబ్దంలో ఆదిశంకరాచార్యులు నిర్మించారని చారిత్రక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. ఈ ఆలయంలోని విగ్రహాన్ని శాలిగ్రామ రాయితో చెక్కారు. దీనికి సమీపంలోనే ‘ఋషికుండ్’ అనే పవిత్రమైన కొలను ఉంది, ఇక్కడ రాముడు వనవాస సమయంలో స్నానం చేశాడని పురాణ గాథలు ఉన్నాయి.
విశిష్ట ఆలయాలు – భూతనాథ్ మరియు వీరభద్ర స్వామి ఆలయం :
రిషికేశ్లోని మరికొన్ని విశిష్టమైన ఆలయాలలో భూతనాథ్ ఆలయం ఒకటి. ఇది 10 అంతస్తుల ఎత్తులో ఉండి, శివుడిని భూత గణాలకు అధిపతిగా ఇక్కడ ఆరాధిస్తారు. రామ్ జోలా నుండి కొంత దూరం కొండపైకి నడుచుకుంటూ వెళ్తే ఈ ఆలయానికి చేరుకోవచ్చు, ఇక్కడి నుండి సూర్యాస్తమయ దృశ్యాలు చాలా అందంగా కనిపిస్తాయి.
రిషికేశ్ సమీపంలో ఉన్న సుమారు 1300 ఏళ్ల పురాతనమైన క్షేత్రం వీరభద్ర స్వామి ఆలయం. దక్ష యజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేసిన తర్వాత వీరభద్రుడు శివుని ఆజ్ఞతో ఇక్కడ శాంతించి కొలువయ్యాడని స్థానిక భక్తుల విశ్వాసం. ఇక్కడ శివుడు లింగ రూపంలో ఉంటాడు. ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలోనే మరో అద్భుతమైన ప్రదేశం పీపలేశ్వర్ మహాదేవాలయం. ఇక్కడ ప్రకృతి సహజంగా ఏర్పడిన ఒక విశేషం కనిపిస్తుంది; ఒకే చోట పెరిగిన రావి (Peepal) మరియు మర్రి (Banyan) వృక్షాల మధ్యలో శివలింగం కొలువై ఉంటుంది. ఈ వృక్షాల వేర్ల మధ్యలో శివలింగాన్ని చూడటం పర్యాటకులకు మరియు భక్తులకు ఒక అద్భుతమైన అనుభూతిని ఇస్తుంది. ఈ ప్రాంతం అంతా చాలా ప్రశాంతంగా, చెట్ల నీడన ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది.
గంగా నదిపై రివర్ రాఫ్టింగ్ – ఒక అద్భుతమైన సాహసం :
రిషికేశ్ కేవలం ఆధ్యాత్మికతకే కాదు, సాహస క్రీడలకు కూడా ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందింది, ముఖ్యంగా ఇక్కడ గంగా నదిపై చేసే రివర్ రాఫ్టింగ్ పర్యాటకులకు ఒక మర్చిపోలేని అనుభూతిని ఇస్తుంది. పర్యాటకుల ఆసక్తిని బట్టి ఇక్కడ 9 కి.మీ, 12 కి.మీ, 16 కి.మీ మరియు 26 కి.మీ దూరాల వరకు రాఫ్టింగ్ పాయింట్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. సాధారణంగా 16 కి.మీ రాఫ్టింగ్ కోసం ఒక వ్యక్తికి రూ. 500 నుండి రూ. 800 వరకు, అదే 26 కి.మీ (కౌడియాల నుండి ప్రారంభం) కోసం రూ. 900 నుండి రూ. 1500 వరకు ఛార్జ్ చేస్తారు. రాఫ్టింగ్ చేసే సమయంలో హెల్మెట్లు, లైఫ్ జాకెట్లు వంటి భద్రతా పరికరాలను తప్పనిసరిగా ధరించాలి మరియు అనుభవజ్ఞులైన గైడ్ల సూచనలను పాటించాలి. ఫిబ్రవరి, మార్చి, ఏప్రిల్ మరియు మే నెలలు రాఫ్టింగ్కు అత్యంత అనుకూలమైన సమయం కాగా, జూలై నుండి సెప్టెంబర్ వరకు వర్షాకాలంలో భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా దీనిని నిలిపివేస్తారు. గంగా నదిలోని ఉధృతమైన అలల మధ్య (ముఖ్యంగా ‘త్రీ బ్లైండ్ మైస్’ వంటి డేంజరస్ పాయింట్ల వద్ద) ప్రయాణించడం ఎంతో థ్రిల్లింగ్గా ఉంటుంది.
బంగీ జంపింగ్ మరియు ఇతర సాహస క్రీడలు :
సాహస ప్రేమికుల కోసం రిషికేశ్లో ఉన్న మరో ప్రధాన ఆకర్షణ బంగీ జంపింగ్ (Bungee Jumping). రిషికేశ్ నుండి సుమారు 21 కి.మీ దూరంలో ఉన్న శివపురి ఏరియాలో ‘జంపింగ్ హైట్స్’ అనే ప్రాంతం దీనికి చాలా ప్రసిద్ధి. ఇక్కడ పర్వతాల మధ్య ఎత్తైన పాయింట్ నుండి కిందకు దూకడం ఒక గొప్ప సాహసం. దీని కోసం ఒక వ్యక్తికి సుమారు రూ. 3500 నుండి రూ. 4500 వరకు ఖర్చు అవుతుంది (వీడియో రికార్డింగ్తో కలిపి). బంగీ జంపింగ్తో పాటు ఇక్కడ జైంట్ స్వింగ్ (Giant Swing), ఫ్లయింగ్ ఫాక్స్ (Flying Fox) వంటి మరిన్ని అడ్వెంచర్ క్రీడలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. మీరు చేసే ఈ సాహసాలను వీడియో తీయించుకోవాలంటే అదనంగా కొంత రుసుము చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. వారాంతాల్లో (వీకెండ్స్) ఇక్కడ విపరీతమైన రద్దీ ఉంటుంది, కాబట్టి సాధారణ రోజుల్లో రావడం మంచిది.
రిషికేశ్లోని అందమైన జలపాతాలు మరియు ట్రెకింగ్ :
రిషికేశ్ చుట్టుపక్కల ఉన్న ప్రకృతి అందాలను చూడాలంటే ఇక్కడి జలపాతాలను (Waterfalls) తప్పక సందర్శించాలి. వీటిలో నీర్ జలపాతం (Neer Waterfall) మరియు పాట్నా జలపాతం (Patna Waterfall) చాలా ముఖ్యమైనవి. పాట్నా జలపాతానికి చేరుకోవడానికి అటవీ మార్గంలో సుమారు 1 నుండి 1.5 కిలోమీటర్ల మేర చిన్నపాటి ట్రెకింగ్ చేయాల్సి ఉంటుంది. ఈ ట్రెకింగ్ మార్గం పచ్చని చెట్లు మరియు కొండల మధ్య చాలా ప్రశాంతంగా, అందంగా ఉంటుంది. జలపాతం వద్దకు చేరుకోగానే ఆ చల్లని నీటి చినుకులు మన ఒంటిపై పడుతుంటే ట్రెకింగ్ చేసిన అలసట అంతా మర్చిపోతాము. అలాగే నీలకంఠ మహాదేవ్ ఆలయానికి వెళ్లి వచ్చే దారిలో ‘కాళీకుం’ అనే మరో చిన్న మరియు స్వచ్ఛమైన జలపాతాన్ని కూడా చూడవచ్చు. ఈ ప్రాంతాల్లో చిన్న చిన్న షాపులు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి, అక్కడ మ్యాగీ వంటి చిరుతిళ్లు తింటూ ప్రకృతిని ఆస్వాదించవచ్చు.
రిషికేశ్లోని ప్రముఖ ఆశ్రమాలు – పరమార్థ నికేతన్ మరియు బీటెల్స్ ఆశ్రమం :
రిషికేశ్ నగరం ఆశ్రమాలకు నిలయం, వీటిలో పరమార్థ నికేతన్ అత్యంత పురాతనమైనది మరియు ప్రసిద్ధమైనది. 1942లో స్థాపించబడిన ఈ ఆశ్రమంలో యోగా, ధ్యానం మరియు ఆయుర్వేద కోర్సులు నిర్వహిస్తారు. ముఖ్యంగా ప్రతి సంవత్సరం మార్చి నెలలో ఇక్కడ జరిగే అంతర్జాతీయ యోగా ఉత్సవం (International Yoga Festival) కోసం ప్రపంచం నలుమూలల నుండి వేలాది మంది వస్తుంటారు. ఈ ఆశ్రమంలో పర్యాటకుల కోసం వెయ్యికి పైగా గదులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. మరో ఆసక్తికరమైన ప్రదేశం బీటెల్స్ ఆశ్రమం (దీని అసలు పేరు చౌరాసియా కుటీర్). 1968లో ప్రఖ్యాత బ్రిటిష్ రాక్ బ్యాండ్ ‘ది బీటెల్స్’ సభ్యులు ఇక్కడ మెడిటేషన్ నేర్చుకోవడానికి వచ్చి 48 పాటలు రాశారు. ఇక్కడ 84 చిన్న ధ్యాన గదులు (కుటీరాలు) ఉండటం వల్ల దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది. ప్రస్తుతం ఇది కొంత మేర శిథిలావస్థకు చేరినప్పటికీ, పర్యాటకులు దీనిని సందర్శిస్తుంటారు. అలాగే, గీతా భవన్ మరొక ముఖ్యమైన ఆశ్రమం, ఇక్కడ భగవద్గీత శ్లోకాలు నిరంతరం వినవస్తుంటాయి. తెలుగు రాష్ట్రాల నుండి వెళ్లే భక్తుల కోసం త్రివేణి ఘాట్ సమీపంలో టిటిడి (TTD) ఆంధ్ర ఆశ్రమం కూడా ఉంది, ఇక్కడ తక్కువ ధరకే రూములు మరియు భోజన సదుపాయం లభిస్తుంది.
త్రివేణి ఘాట్ – పవిత్ర సంగమ ప్రాంతం :
రిషికేశ్లో అత్యంత పవిత్రమైన ఘాట్ త్రివేణి ఘాట్. గంగా, యమునా మరియు సరస్వతి అనే మూడు నదుల ఆధ్యాత్మిక సంగమంగా దీనిని భావిస్తారు. ఇక్కడ గంగా నదిలో స్నానం చేస్తే పాపాలు తొలగిపోయి మోక్షం లభిస్తుందని భక్తుల నమ్మకం. చార్ ధామ్ యాత్రకు వెళ్లే భక్తులు ఇక్కడి గంగా జలాన్ని తమ వెంట తీసుకువెళ్తుంటారు. ఈ ఘాట్ వద్ద పూర్వీకులకు పిండ ప్రదానాలు కూడా నిర్వహిస్తారు. త్రివేణి ఘాట్ సమీపంలోనే పురాతనమైన భరత్ మందిరం (రిషికేశ్ నారాయణ ఆలయం) మరియు ఋషికుండ్ అనే పవిత్ర కొలను ఉన్నాయి. పురాణాల ప్రకారం, రాములవారు వనవాస కాలంలో ఈ ఋషికుండ్లో స్నానం చేశారని చెబుతారు. ఈ ప్రాంతమంతా ఎప్పుడూ భక్తులతో కిటకిటలాడుతూ ఎంతో ఆధ్యాత్మిక చైతన్యంతో కనిపిస్తుంది.
గంగా హారతి – మనసును మైమరిపించే దివ్య అనుభూతి :
రిషికేశ్ పర్యటనలో గంగా హారతిని వీక్షించడం ఒక అనిర్వచనీయమైన అనుభూతిని ఇస్తుంది. ప్రధానంగా త్రివేణి ఘాట్ మరియు పరమార్థ నికేతన్ ఘాట్ వద్ద ఈ హారతిని నిర్వహిస్తారు. ప్రతిరోజూ సూర్యాస్తమయ సమయంలో (సాధారణంగా సాయంత్రం 6 నుండి 7 గంటల మధ్య) వేలాది మంది భక్తుల సమక్షంలో ఈ కార్యక్రమం జరుగుతుంది. హారతి సమయంలో వినిపించే దేవాలయ గంటల శబ్దం, భక్తి సంగీతం మరియు నదీ జలాలపై తేలియాడే వందలాది ప్రమిదల వెలుగులు ఆ ప్రాంతాన్ని ఒక ఆధ్యాత్మిక లోకంలా మారుస్తాయి. త్రివేణి ఘాట్ వద్ద హారతిని అద్భుతంగా నిర్వహిస్తారు, ఇక్కడ భక్తులు నేరుగా హారతి ఇచ్చే కార్యక్రమంలో కూడా పాల్గొనవచ్చు. హారతి ముగిసిన తర్వాత భక్తులు భక్తి పారవశ్యంతో నృత్యాలు చేయడం రిషికేశ్ ప్రత్యేకత. ఈ దివ్యమైన హారతిని చూడకుండా రిషికేశ్ యాత్ర పూర్తి కాదని పర్యాటకులు భావిస్తారు.
నీలకంఠ మహాదేవ్ ఆలయం – హాలాహలాన్ని సేవించిన పరమశివుని క్షేత్రం :
రిషికేశ్ నుండి సుమారు 22 నుండి 32 కిలోమీటర్ల దూరంలో, మణికూట్ పర్వత శ్రేణుల మధ్య ఉన్న నీలకంఠ మహాదేవ్ ఆలయం అత్యంత పవిత్రమైనది. పురాణాల ప్రకారం, దేవదానవులు సముద్ర మథనం చేసినప్పుడు ఉద్భవించిన భయంకరమైన హాలాహలాన్ని (విషాన్ని) లోక కళ్యాణం కోసం పరమశివుడు ఇక్కడే సేవించాడు. ఆ విషం వల్ల శివుని గొంతు నీలం రంగులోకి మారి ఆయన ‘నీలకంఠుడు’గా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆ విషాగ్ని వేడిని శాంతింపజేయడానికి శివుడు ఈ ప్రశాంతమైన ప్రదేశంలో చాలా కాలం పాటు తపస్సు చేశాడని చెబుతారు. ఈ ఆలయ గోపురంపై సముద్ర మథనం యొక్క ఘట్టాలను అద్భుతంగా చెక్కారు, ఇది ద్రవిడ నిర్మాణ శైలిని పోలి ఉంటుంది. రిషికేశ్ నుండి ఇక్కడికి చేరుకోవడానికి అటవీ మార్గంలో సుమారు ఒక గంట పాటు ఘాట్ రోడ్డులో ప్రయాణించాల్సి ఉంటుంది. ఈ ఆలయం ఉదయం 6:00 నుండి సాయంత్రం 6:00 గంటల వరకు మాత్రమే తెరిచి ఉంటుంది.
కుంజాపురి దేవి ఆలయం – అద్భుతమైన సూర్యోదయ దృశ్యం :
రిషికేశ్లో సూర్యోదయాన్ని వీక్షించడానికి అత్యంత ఉత్తమమైన ప్రదేశం కుంజాపురి సూర్యోదయ పాయింట్. ఇది సముద్ర మట్టానికి 1676 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న ఒక ప్రసిద్ధ శక్తి పీఠం. ఈ పర్వత శిఖరం నుండి చూస్తే ఒకవైపు హిమాలయాల మంచు శిఖరాలు, మరోవైపు రిషికేశ్ మరియు హరిద్వార్ నగరాల విహంగ వీక్షణం పర్యాటకులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తుంది. సూర్యోదయ వేళలో బంగారు వర్ణంలో మెరిసిపోయే హిమాలయాలను చూడటం ఒక దివ్యానుభూతిని ఇస్తుంది. ఈ ఆలయానికి చేరుకోవడానికి సుమారు 300 మెట్లు ఎక్కాల్సి ఉంటుంది. అమ్మవారి విగ్రహం ఇక్కడ ఒక సహజ సిద్ధమైన రాయి రూపంలో ఉంటుంది. ఆధ్యాత్మిక శాంతితో పాటు ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని ఆస్వాదించాలనుకునే వారు తెల్లవారుజామునే ఇక్కడికి చేరుకోవడం మంచిది.
సూర్యాస్తమయ దృశ్యాలు మరియు నైట్ వ్యూ :
రిషికేశ్లో సాయంత్రం వేళల్లో సూర్యాస్తమయాన్ని చూడటానికి కొన్ని ప్రత్యేక పాయింట్లు ఉన్నాయి. కొండల పైనుండి చూసినప్పుడు గంగా నది ఒక పాము వలె మెలికలు తిరుగుతూ ప్రవహించే దృశ్యం చాలా అందంగా కనిపిస్తుంది. ముఖ్యంగా క్యార్ (Kyar) వంటి ప్రాంతాల నుండి రిషికేశ్ నగరం యొక్క పూర్తి దృశ్యాన్ని చూడవచ్చు. చీకటి పడిన తర్వాత నగరంలోని దీపాలు, జానకీ సేతు మరియు రామ్ జోలా వంతెనల విద్యుత్ కాంతులు గంగా నది నీటిలో ప్రతిబింబిస్తూ రిషికేశ్ను ఒక స్వర్గంలా మారుస్తాయి. జానకీ సేతు (సీతా బ్రిడ్జ్) రాత్రి వేళల్లో లైటింగ్ కారణంగా చూడటానికి చాలా ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది.
తెలుగు రాష్ట్రాల నుండి రిషికేశ్ చేరుకోవడం ఎలా? :
తెలుగు రాష్ట్రాల నుండి రిషికేశ్కు నేరుగా రైలు సౌకర్యం లేదు. హైదరాబాద్ నుండి ప్రతి మంగళవారం హరిద్వార్కు ఒక డైరెక్ట్ రైలు అందుబాటులో ఉంది. ఇతర రోజులలో వెళ్లేవారు ముందుగా రైలులో ఢిల్లీ చేరుకుని, అక్కడి నుండి డెహరాడూన్ వెళ్లే బస్సు ఎక్కితే రిషికేశ్ హైవేలోని ‘నేపాలీ ఫామ్’ వద్ద దింపుతారు; అక్కడి నుండి ఆటోలో రిషికేశ్ చేరుకోవచ్చు. విమానంలో రావాలనుకునే వారు ఢిల్లీ లేదా ఇతర నగరాల నుండి డెహరాడూన్ (జోలీ గ్రాంట్) విమానాశ్రయం చేరుకోవచ్చు. విమానాశ్రయం నుండి రిషికేశ్ సుమారు 16 నుండి 18 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది, ఇక్కడి నుండి క్యాబ్లు అందుబాటులో ఉంటాయి. హరిద్వార్ నుండి రిషికేశ్ కేవలం 22 నుండి 26 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది, ఇక్కడి నుండి బస్సులు, షేరింగ్ ఆటోలు లేదా రాపిడో క్యాబ్ల ద్వారా సులభంగా చేరుకోవచ్చు.
బస చేయడానికి ఉత్తమమైన ప్రదేశాలు మరియు ఆంధ్ర ఆశ్రమం:
రిషికేశ్లో బస చేయడానికి తప్పోవన్ (Tapovan) మరియు లక్ష్మణ్ జోలా ప్రాంతాలు అత్యంత అనుకూలమైనవి. ఇక్కడ రూమ్ ధరలు రోజుకు సుమారు రూ. 800 నుండి రూ. 1500 వరకు ఉంటాయి, బడ్జెట్ హోటళ్లతో పాటు లగ్జరీ రిసార్టులు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. సోలో పర్యాటకుల కోసం రూ. 300 నుండి రూ. 350 ధరలో ట్రావెల్ హాస్టల్స్ (Dormitories) లభిస్తాయి. తెలుగు భక్తుల కోసం త్రివేణి ఘాట్ సమీపంలో టిటిడి (TTD) ఆంధ్ర ఆశ్రమం అందుబాటులో ఉంది. ఇక్కడ రూము ధర రూ. 200 నుండి రూ. 300 వరకు ఉంటుంది మరియు తక్కువ ధరలోనే ఆంధ్ర భోజనం లభిస్తుంది. అలాగే పరమార్థ నికేతన్ వంటి ప్రసిద్ధ ఆశ్రమాలలో కూడా ముందుగా వెబ్సైట్ ద్వారా బుక్ చేసుకుని స్టే చేయవచ్చు.
స్థానిక రవాణా మరియు పర్యటన ఖర్చుల వివరాలు :
రిషికేశ్లో ప్రదేశాలను సందర్శించడానికి అత్యంత ఉత్తమమైన మార్గం స్కూటీ లేదా బైక్ రెంటల్. రోజుకు రూ. 400 నుండి రూ. 600 వరకు అద్దె ఉంటుంది, పెట్రోల్ మనమే పోయించుకోవాలి. ఇద్దరు వ్యక్తులు ఉంటే ఇది చాలా పొదుపైన మార్గం. షేరింగ్ ఆటోలు కూడా ప్రధాన ప్రాంతాల మధ్య రూ. 20 నుండి రూ. 30 ఛార్జీతో నడుస్తాయి. రివర్ రాఫ్టింగ్ దూరాన్ని బట్టి రూ. 400 నుండి రూ. 1500 వరకు ఉంటుంది. బంగీ జంపింగ్ కోసం సుమారు రూ. 3500 నుండి రూ. 4500 వరకు (వీడియోతో కలిపి) ఖర్చు అవుతుంది. సాధారణంగా ఒక వ్యక్తికి రోజువారీ భోజనం కోసం రూ. 400 వరకు ఖర్చు కావచ్చు. నీలకంఠ మహాదేవ్ ఆలయానికి వెళ్లి రావడానికి షేరింగ్ వాహనాల్లో ఒక్కొక్కరికి రూ. 250 నుండి రూ. 500 వరకు ఛార్జ్ చేస్తారు.
సందర్శనకు ఉత్తమ సమయం మరియు ముఖ్యమైన సూచనలు :
రిషికేశ్ సందర్శించడానికి ఫిబ్రవరి నుండి మే వరకు మరియు సెప్టెంబర్ నుండి నవంబర్ వరకు అత్యంత అనుకూలమైన సమయం. వర్షాకాలంలో (జూలై నుండి సెప్టెంబర్ వరకు) గంగా నది ఉధృతంగా ఉండటం వల్ల రివర్ రాఫ్టింగ్ పూర్తిగా నిలిపివేయబడుతుంది. శని, ఆదివారాల్లో (వీకెండ్స్) విపరీతమైన రద్దీ మరియు ట్రాఫిక్ జామ్స్ ఉంటాయి, కాబట్టి సాధ్యమైనంత వరకు సాధారణ రోజుల్లో పర్యటన ప్లాన్ చేసుకోవడం మంచిది. పర్యటనలో భాగంగా గంగా నది వద్ద స్నానం చేసేటప్పుడు ప్రవాహం ఉధృతిని గమనించి జాగ్రత్తగా ఉండాలి. సాహస క్రీడలు చేసేటప్పుడు గైడ్ల సూచనలు తప్పక పాటించాలి.
See Also plz click on this: top-tourist-attractions-in-gujarat
మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ విహారి ను చూడండి.
