ఒకే రాతిలో ముందు విష్ణువు మరియు వెనుక మోహిని విగ్రహం గల అద్భుత క్షేత్రం
కోనసీమలోని ఆత్రేయపురం మండలం, ర్యాలి గ్రామంలో కొలువై ఉన్న శ్రీ జగన్మోహినీ కేశవ స్వామి దేవాలయం, ఆధ్యాత్మికత, శిల్పకళా వైభవంతో పాటు పురాణ గాథలతో ముడిపడి ఉన్న ఒక అద్భుతమైన దివ్య క్షేత్రం. ర్యాలి గ్రామం రాజమండ్రి నుండి 40 కిలోమీటర్లు, కాకినాడ నుండి 80 కిలోమీటర్లు, అమలాపురం నుండి 20 కిలోమీటర్లు, మరియు రావులపాలెం నుండి 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ ఆలయంలో లభించే దర్శనం భక్తులకు అమితానందాన్ని, అదృష్టాన్ని కలుగజేస్తుందని ప్రగాఢ విశ్వాసం.
అద్భుత విగ్రహం: విష్ణు-జగన్మోహినీ రూపం
ఈ ఆలయంలోని ప్రధాన ఆకర్షణ స్వయంభూ శిలా రూపంలో వెలసిన జగన్మోహినీ కేశవ స్వామి విగ్రహం. ఈ విగ్రహం ఒకే శిలపై శ్రీ మహావిష్ణువు మరియు జగన్మోహినీ దేవి రూపాలను కలిగి ఉండటం దీని ప్రత్యేకత. విగ్రహం ముందు భాగంలో శ్రీ మహావిష్ణువు రూపం, వెనుక భాగంలో శ్రీ జగన్మోహినీ దేవి రూపం కనిపిస్తాయి. ఈ అపూర్వమైన విగ్రహం భక్తుల హృదయాలను దోచుకునేంత నయన మనోహరంగా ఉంటుందని వర్ణించబడింది.
జగన్మోహినీ దేవి రూపం అత్యంత సౌందర్యవంతంగా, అలంకరణలతో కూడి ఉంటుంది. ఆమె శిరోభూషణములు, శరీర అలంకరణలు, ముఖ సౌందర్యం వర్ణనాతీతం. ఈ విగ్రహం యొక్క మరో ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, జగన్మోహినీ దేవి వెనుక భాగంలో పద్మినీ జాతి స్త్రీలకు సహజంగా ఉండే పుట్టు మచ్చ స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఈ శిల్పం యొక్క ప్రత్యేకత మరియు విశ్వసృష్టికి మూలభూతమైన స్త్రీ రూపానికి ఇది ప్రతీక. ఆంధ్రప్రదేశ్లో తప్ప ప్రపంచంలో మరెక్కడా ఇలాంటి దేవాలయం లేదని కూడా చెప్పబడింది.
కేశవ స్వామి పాదాల నుండి నిరంతరం జలం ఉద్భవించడం మరో అద్భుతం, ఈ జలాన్ని భక్తులు తీర్థంగా స్వీకరిస్తారు, ఇది వారిని ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తుంది. స్వామి వారి చేతిలో శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం వంటి చిహ్నాలు కూడా అద్భుతంగా చెక్కబడి ఉన్నాయి, ఇది నాటి శిల్పకళా నైపుణ్యానికి నిదర్శనం.
జగన్మోహినీ అవతార పురాణం:
ర్యాలి జగన్మోహినీ కేశవ స్వామి ఆలయం వెనుక క్షీరసాగర మథన గాథ ఉంది. దేవదానవులు కలిసి క్షీరసాగరాన్ని మథించినప్పుడు అమృతం ఉద్భవించింది. అమృతాన్ని పంచుకునే విషయంలో దేవదానవుల మధ్య ఘర్షణ జరిగినప్పుడు, శ్రీ మహావిష్ణువు జగన్మోహినీ రూపాన్ని ధరించి దానవులను మోసగించి, అమృతాన్ని దేవతలకు పంచాడు.
ఈ జగన్మోహినీ రూపాన్ని చూసి బ్రహ్మ కూడా ఆమె సౌందర్యానికి ఆకర్షితుడయ్యాడని, నారదుడు పరమశివుడికి ఈ వృత్తాంతాన్ని చెప్పాడని పురాణాలు చెబుతాయి. పరమశివుడు జగన్మోహినీ రూపాన్ని చూడాలని కోరగా, శ్రీ మహావిష్ణువు ఆ రూపాన్ని మరల ధరించాడు. ఆ అసాధారణ సౌందర్యాన్ని చూసి వైరాగి అయిన పరమశివుడు కూడా శృంగార రసావేషి అయి జగన్మోహినిని వశీకరణం చేసుకున్నాడు. ఆ సమయంలో జగన్మోహిని నవ్వుతూ కొన్ని పువ్వులను/అలంకరణలను భూలోకంలో పడేసింది. ఈ పువ్వులు/అలంకరణలు పడిన చోటే ఉమా కామండలేశ్వర ఆలయం ఉందని, ఇది ప్రస్తుత జగన్మోహినీ కేశవ స్వామి ఆలయానికి దగ్గరగా ఉందని నమ్మకం.
ఆలయ స్థాపన: చోళ చక్రవర్తి కల
పూర్వం చోళ చక్రవర్తి ర్యాలి ప్రాంతాన్ని పరిపాలిస్తుండగా, ఒకసారి వేటకు వెళ్లి అలసిపోయి విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నప్పుడు హరి సంకీర్తన ధ్వనిని విని ఆశ్చర్యపోయాడు. ఆ రాత్రి అతని కలలో శ్రీ మహావిష్ణువు కనిపించి, ఒక రథాన్ని సిద్ధం చేయించి తన రాజ్యంలో నడపమని ఆదేశించాడు. ఆ రథం నుండి శిల ఎక్కడ పడుతుందో, అక్కడ తన విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించి ఆలయం నిర్మించమని, తద్వారా అతని జన్మ ధన్యమవుతుందని చెప్పాడు.
మరుసటి రోజు మహారాజు తన కలను రాజగురువులకు చెప్పి వారి ఆదేశం మేరకు రథాన్ని నడిపించాడు. ఒక చోట ఒక శిల పడిపోగా, అక్కడ తవ్వకాలు జరిపినప్పుడు జగన్మోహినీ విగ్రహం లభించింది. ఆ విగ్రహంలో ఒకవైపు శ్రీ మహావిష్ణువు ఆకృతి, మరోవైపు జగన్మోహినీ ఆకృతి ఉండటం చూసి మహారాజు ఆశ్చర్యపోయాడు. ఆ తర్వాత చోళ చక్రవర్తి ఆ విగ్రహానికి అక్కడే ఆలయాన్ని నిర్మించి ప్రతిష్టాపన చేశాడు. కాలక్రమేణా ఆ ఆలయం అభివృద్ధి చెంది ప్రస్తుత ర్యాలి జగన్మోహినీ కేశవ స్వామి దేవాలయంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఇతర సన్నిధి దేవాలయాలు:
ప్రధాన ఆలయంతో పాటు, ఈ క్షేత్రంలో శ్రీదేవి మరియు భూదేవి విగ్రహాలు కూడా ఉన్నాయి. అలాగే, శ్రీ గోపాలస్వామి దేవాలయం కూడా ఇక్కడ ఉంది, భక్తులు ఇక్కడ స్వామి వారి దర్శనం చేసుకోగలుగుతారు. సమీపంలో శ్రీ సత్యనారాయణ స్వామి ఆలయం కూడా ఉంది, ఇక్కడ భక్తులు భజనలు చేస్తూ స్వామి వారి దర్శనం చేసుకుంటారు. ఆలయ ప్రాంగణంలో దశావతారాల చిత్రాలు కూడా దర్శనమిస్తాయి.
ఆలయ విశిష్టత మరియు దర్శనం:
శ్రీ జగన్మోహినీ కేశవ స్వామి దేవాలయం కేవలం పురాణ ప్రాముఖ్యత కలిగినది మాత్రమే కాదు, ఇది ఒక ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం కూడా. ఇక్కడ విష్ణు సహస్రనామ సంకీర్తనలు నిరంతరం జరుగుతుంటాయి. ఈ దివ్య క్షేత్రంలో జగన్మోహినీ కేశవ స్వామి దర్శనం అనంత ఫలాలను ఇస్తుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. ఈ ఆలయ సందర్శన ఒక అద్భుతమైన, ఆనందకరమైన, ఆధ్యాత్మిక భావనలను కలిగించే అనుభూతిని ఇస్తుందని చెప్పబడింది. భక్తులు లార్డ్ విష్ణు మరియు జగన్మోహిని మాత దర్శనం చేసుకుని ఎంతో ఆశీర్వదించబడినట్లు భావిస్తారు.
ఆలయ నిర్వహణ మరియు ప్రత్యేక దినాలు:
ఈ ఆలయ నిర్వహణలో తంత్రి మరియు ప్రధాన పూజారి కీలక పాత్ర పోషిస్తారు. నిత్యం భక్తులు స్వామి వారి దర్శనానికి తరలివస్తారు, ముఖ్యంగా సోమవారాల్లో ఈ ఆలయంలో ప్రత్యేక సందర్శన ఉంటుంది. అక్షయ తృతీయ వంటి పర్వదినాలలో స్వామి వారికి ప్రత్యేక పూజలు, ఉత్సవాలు జరుగుతాయి.
మరిన్ని ఇటువంటి ఆలయాల కోసం తెలుగు రీడర్స్ భక్తి ను చూడండి.
