షిర్డీ యాత్ర: సాయిబాబా ఆలయం దర్శనం తర్వాత చూడవలసిన ముఖ్యమైన ప్రదేశాలు

షిరిడి భారతదేశంలోని అత్యంత ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక ప్రదేశాలలో ఒకటి. ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది మంది భక్తులు, ముఖ్యంగా తెలుగు రాష్ట్రాల నుండి, సాయిబాబాని దర్శించుకోవడానికి షిరిడికి వస్తూ ఉంటారు. మొదటిసారి షిరిడి వెళ్లే వారికి ప్రయాణ ప్రణాళిక, వసతి, దర్శనం మరియు చుట్టుపక్కల చూడవలసిన ప్రదేశాల గురించి గందరగోళం ఉండవచ్చు. ఈ వ్యాసం షిరిడి యాత్రను సమగ్రంగా వివరించడానికి, ప్రయాణీకులకు పూర్తి సమాచారాన్ని అందించడానికి ఉద్దేశించబడింది.

షిరిడి సాయిబాబా దర్శనం:

షిరిడిలో సాయిబాబా దర్శనం కోసం రెండు ప్రధాన మార్గాలు ఉన్నాయి.

• VIP దర్శనం: దీని ధర ₹200. రద్దీగా ఉండే రోజులలో వెళ్లేవారు దీన్ని ముందుగానే బుక్ చేసుకోవడం మంచిది, ఎందుకంటే ఎలాంటి ఇబ్బంది లేకుండా దర్శనం పూర్తవుతుంది. ఈ దర్శనాన్ని కూడా సాయిబాబా సనాతన్ ట్రస్ట్ అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో బుక్ చేసుకోవాలి. వెళ్లే తేదీ మరియు సమయాన్ని ఎంచుకుని చెల్లింపు చేయాలి. బుకింగ్ రసీదును తప్పకుండా ప్రింట్ తీసి వెంట తీసుకెళ్లాలి, ఎందుకంటే దానిని స్కాన్ చేసి లోపలికి అనుమతిస్తారు.
• ఉచిత దర్శనం (Free Darshan): ఇది కూడా అందుబాటులో ఉంది.

దర్శన నియమాలు మరియు సౌకర్యాలు:

• గేట్ నంబర్లు: దర్శనానికి వెళ్లేవారు తప్పకుండా గేట్ నంబర్ చూసుకోవాలి. ఫ్రీ దర్శనానికి కొన్ని గేట్లు, పెయిడ్ దర్శనానికి కొన్ని గేట్లు ఉంటాయి. గేట్ నంబర్ 2A మరియు గేట్ నంబర్ 3 పెయిడ్ దర్శనానికి కేటాయించబడ్డాయి.
• లాకర్ సౌకర్యాలు: మొబైల్ ఫోన్లు, లగేజ్ మరియు చెప్పులు పెట్టుకోవడానికి కౌంటర్లు కొత్తగా ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. ఇప్పుడు ప్రతి గేట్ దగ్గర ఈ సౌకర్యం ఉంది. దర్శనానికి వెళ్లేటప్పుడు మొబైల్ ఫోన్లు లోపలికి అనుమతించబడవు, కాబట్టి వాటిని కౌంటర్లలో భద్రపరచాలి.
• నైవేద్యాలు: కొబ్బరికాయలు మరియు పువ్వులు లోపలికి అనుమతించబడవు. బయట అమ్ముతున్నా కూడా వాటిని కొనుగోలు చేయవద్దు, ఎందుకంటే చెకింగ్ సమయంలో వాటిని తీసివేస్తారు.
• దర్శన సమయం: రద్దీని బట్టి దర్శన సమయం ఉంటుంది. ₹200 దర్శనం టికెట్‌తో 45 నిమిషాల్లో దర్శనం పూర్తవుతుంది.

ప్రసాదం మరియు అన్నదానం:

దర్శనం తర్వాత ఉచిత ప్రసాదం ప్యాకెట్ మరియు భోజనం టోకెన్ ఇస్తారు. అదనపు ప్రసాదం కావాలంటే ప్రసాదం కౌంటర్‌లో కొనుక్కోవచ్చు. అన్నదానం టోకెన్‌తో శ్రీ సాయి ప్రసాదాలయం (Sai Prasadalaya) లో భోజనం చేయవచ్చు.

షిరిడిలో చూడవలసిన ప్రదేశాలు:

షిరిడిలో సాయిబాబా దర్శనం తర్వాత, చుట్టుపక్కల అనేక చూడదగిన ప్రదేశాలు ఉన్నాయి.

దర్శనం తర్వాత చూడవలసిన ప్రదేశాలు:

• గురుస్థాన్ (Gurusthan): ఇది బాబా గారికి చాలా ముఖ్యమైన ప్రదేశం. ఇక్కడ ఒక పెద్ద వేపచెట్టు ఉంటుంది. సాయిబాబా 16 ఏళ్ల వయసులో షిరిడిలో ఈ చెట్టు కింద కనిపించారని చెబుతారు. ఈ వేపచెట్టు ఆకులు చేదుగా కాకుండా స్వీట్‌గా ఉంటాయని చెబుతారు.
• లెండీ బాగ్ (Lendi Baug): సాయిబాబా మొక్కలు నాటి ఈ వనాన్ని తయారు చేశారని చెబుతారు. ఇక్కడ శనీశ్వరుని గుడి, శివాలయం, విగ్నేశ్వర స్వామి ఆలయం కూడా ఉన్నాయి.
• ఆంజనేయ స్వామి ఆలయం (Anjaneya Swamy Temple): గుడి నుండి బయటకు వచ్చాక ఈ ఆలయం కనిపిస్తుంది.
• ద్వారకామాయి (Dwarakamai): సాయిబాబా సమాధి తర్వాత అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన ప్రదేశం ఇది. ఇది బాబా జీవించి ఉన్నప్పుడు నివసించిన ప్రదేశం. ఇది ఒక పాత మసీదుగా ఉండేది. ఇక్కడ బాబా వాడిన వస్తువులు మరియు ధుని కనిపిస్తాయి.
• చావడి (Chavadi): ఇక్కడ బాబా చాలా సమయం గడిపారని చెబుతారు. ఇక్కడ మహిళలు మరియు పురుషులకు ప్రత్యేక లైన్లు ఉంటాయి.
• ఖండోబా ఆలయం (Khandoba Temple): ఇది కూడా చూడవలసిన ప్రదేశం. సాయిబాబా మొదట షిరిడికి వచ్చినప్పుడు ఖండోబా ఆలయ పూజారి మ్హాల్సాపతి “ఆవో సాయి” (రండి సాయి) అని పిలిచిన తర్వాతే బాబాకు సాయి అనే పేరు వచ్చిందని ప్రచారం.
• విఠల్ రుక్మిణి ఆలయం (Vitthal Rukmini Temple): ఇది కూడా బాబాకు సంబంధించిన ఆలయం.
• అన్నపూర్ణాదేవి ఆలయం (Annapurna Devi Temple): ఇది బాబా తన ఆకలితో ఉన్న భక్తులకు ఆహారం ఇచ్చిన స్థలం.
• సాయ్ కోరి ఆలయం (Sai Kori Temple): ఈ ఆలయం బాబా సమాధికి 2 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
• దత్తాత్రేయ ఆలయం (Dattatreya Temple): ఇక్కడ సాధారణంగా 10 నిమిషాల్లో దర్శనం లభిస్తుంది.

షిర్డీకి దగ్గరలో చూడవలసిన ప్రదేశాలు మరియు యాత్ర ప్రణాళిక:

1.శని  శింగనాపూర్(Shani Shingnapur): షిరిడికి వచ్చిన ప్రతి ఒక్కరూ సాయిబాబా దర్శనంతో పాటు శని శింగనాపూర్ లో ఉన్న శని భగవానుడిని దర్శించుకుంటారు.

-దూరం: షిరిడి నుండి శనిశింగనాపూర్ దాదాపు 70 కి.మీ. దూరంలో ఉంటుంది.
-ప్రయాణం: షిరిడి నుండి ఆటోలు మరియు షేర్డ్ వెహికల్స్ సులభంగా దొరుకుతాయి. అప్ అండ్ డౌన్ ₹200 వసూలు చేస్తారు. షిరిడి నుండి వెళ్ళడానికి రెండు గంటలు, తిరిగి రావడానికి రెండు గంటలు పడుతుంది.
-నియమాలు: ఆలయంలోకి వెళ్లే ముందు చెప్పులు, బెల్టు, వాచ్ వంటి తోలు వస్తువులను వాహనంలోనే ఉంచాలి. పువ్వులు లేదా ఇతర పూజా సామాగ్రిని కొనుగోలు చేయకుండా, నువ్వుల నూనె మాత్రమే కొని స్వామివారికి అభిషేకం చేయాలి. దర్శనం పూర్తైన తర్వాత వెనుకకు తిరిగి చూడకూడదని చెబుతారు. శనిదేవుని ప్రసాదం అయిన బర్ఫీ చాలా బాగుంటుంది, తప్పకుండా కొనుక్కోవాలి.

2.జ్యోతిర్లింగం, ఎల్లోరా గుహలు (Jyotirlinga, Ellora Caves): మీరు షిరిడిలో రెండో రోజు ఉంటే, షిరిడిలో ఉన్న ట్రావెల్స్ వారు ఒక్కొక్కరికి ₹350 వసూలు చేసి, శంభాజీ నగర్ ప్రాంతంలో ఉండే కృష్ణేశ్వర్ జ్యోతిర్లింగం మరియు ఎల్లోరా గుహలను సందర్శింపజేసి మళ్లీ షిరిడిలో దించుతారు. ఈ ట్రిప్ సాయంత్రం నాటికి పూర్తవుతుంది.

3.నాసిక్, త్రయంబకేశ్వర్ (Nashik, Trimbakeshwar): నాసిక్ మరియు త్రయంబకేశ్వర్ వెళ్లాలనుకుంటే ఆ టూర్ ప్యాకేజీలు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి. అయితే, నాసిక్ మరియు శంభాజీ నగర్ షిరిడికి వ్యతిరేక దిశలలో ఉంటాయి, కాబట్టి ఏదో ఒక ప్యాకేజ్ ఎంచుకుని పర్యటనను పూర్తి చేసుకోవాలి.

4.సాయి తీర్థ్ డివోషనల్ థీమ్ పార్క్ (Sai Teerth Devotional Theme Park): షిరిడిలో మూడో రోజు ఉండే వారు సాయి తీర్థ్ అనే డివోషనల్ థీమ్ పార్క్‌ను సందర్శించవచ్చు.

-ప్రత్యేకతలు: ఇది భారతదేశంలోనే మొదటి థీమ్ పార్క్. కుటుంబంతో నాలుగు నుండి ఐదు గంటలు హాయిగా గడపవచ్చు.
-ప్రవేశ రుసుము: సోమవారం నుండి శుక్రవారం వరకు టికెట్ ధర ₹530 నుండి ప్రారంభమవుతుంది, వారాంతాలు మరియు ప్రభుత్వ సెలవు దినాలలో ₹589 ఉంటుంది. ఫుడ్‌తో కలిపి టికెట్ ₹582 ఉంటుంది.
-ఆహారం: థీమ్ పార్క్‌లో రెస్టారెంట్ కూడా ఉంటుంది. సాయిబాబాకు ఇష్టమైన దీపాల కిచిడి, పైనాపిల్ షేరా మరియు స్వీట్ కర్డ్ వంటివి మెనూలో అందుబాటులో ఉంటాయి.
ఆకర్షణలు:
-ద్వారకాయ్ (Dwarkamai): ఇది రోబోటిక్ షోతో కూడిన 15 నిమిషాల ప్రదర్శన.
-తీర్థయాత్ర (Teerth Yatra): ఇందులో భారతదేశంలోని 10 ప్రముఖ దేవాలయాలను ఒక టాయ్ ట్రైన్‌లో కూర్చుని దర్శించుకోవచ్చు (ఉదాహరణకు, సిద్ధి వినాయక ఆలయం, ద్వారక, కేదార్‌నాథ్, బద్రీనాథ్, మధుర, మీనాక్షి అమ్మవారి ఆలయం, తిరుపతి, పూరి జగన్నాథ్ ఆలయం).
-సబ్కా మాలిక్ ఏక్ హై (Sabka Malik Ek Hai): ఒక పెద్ద జాయింట్ స్క్రీన్‌పై సాయిబాబా జీవితం గురించి ఒక సినిమాను చూడవచ్చు.
-లంకా దహన్ 5D షో (Lanka Dahan 5D Show): ఇది 5D థియేటర్‌లో చూసే ప్రదర్శన, సీట్లు కదులుతాయి మరియు నీటి స్ప్రింకిల్స్, స్ప్రే, బుడగలు వంటి ప్రభావాలు ఉంటాయి.
-లేజర్ షో మరియు మ్యాజిక్ షోలు: మహారాష్ట్రలోనే అతి పెద్ద లేజర్ షో మరియు ఆక్రోబాటిక్, మ్యాజిక్ షోలు సాయంత్రం వేళల్లో ప్రదర్శించబడతాయి, వీటికి ఎటువంటి ప్రవేశ రుసుము లేదు.

5.వెట్ అండ్ జాయ్ వాటర్ పార్క్ (Wet and Joy Water Park): సాయి తీర్థ్ థీమ్ పార్క్ పక్కనే ఈ వాటర్ పార్క్ ఉంటుంది. పిల్లలు ఉంటే చాలా బాగా ఎంజాయ్ చేయవచ్చు. పెద్దలకు ₹1000, పిల్లలకు ₹800 ఖర్చవుతుంది. ఇందులో దాదాపు 25 రైడ్స్ ఉన్నాయి.

6.సాయి హెరిటేజ్ విలేజ్ / ఓల్డ్ షిరిడి (Sai Heritage Village / Old Shirdi): షిరిడి మెయిన్ టెంపుల్ నుండి 2 కి.మీ. దూరంలో ఈ సాయి హెరిటేజ్ విలేజ్ ఉంది. దీన్ని ఓల్డ్ షిరిడి అని కూడా పిలుస్తారు.

–ప్రత్యేకత: అప్పట్లో షిరిడి ఎలా ఉండేదో, సాయిబాబా జీవితంలోని ముఖ్య సన్నివేశాలన్నీ ఇక్కడ బొమ్మల రూపంలో ప్రదర్శిస్తారు. ఖండోబా ఆలయం, చావడి, బైజాబాయి, బావు మహారాజ్ కుంభార్ వంటి వారి బొమ్మలు మరియు సాయిబాబాకు సంబంధించిన సంఘటనలు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
–ప్రవేశ రుసుము: పర్ పర్సన్ ₹150 వసూలు చేస్తారు.
–ఆకర్షణలు: జిప్ లైన్, మోటో రైల్ మరియు ఒంటె సవారీ వంటివి అందుబాటులో ఉన్నాయి. విలేజ్ మొత్తాన్ని పైనుండి చూడటానికి ₹50 కూపన్‌తో టాయ్ ట్రైన్ లేదా రోప్‌లైన్ ఎక్కవచ్చు. అయితే, ట్రైన్ ప్రయాణం అంతగా విలువైనది కాదని ఒక మూలం సూచిస్తుంది.

షిరిడికి ఎలా చేరుకోవాలి:

షిరిడి చేరుకోవడానికి వివిధ రకాల ప్రయాణ మార్గాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

రైలు మార్గం:

తెలుగు రాష్ట్రాల నుండి షిరిడికి డైరెక్ట్ రైళ్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

• సాయి నగర్ షిరిడి (Sainagar Shirdi): ఇది షిరిడిలోని రైల్వే స్టేషన్. డైరెక్ట్ టికెట్లు అందుబాటులో లేకపోతే, షిరిడికి దగ్గరగా ఉన్న నాగర్సోల్ (Nagarsol) అనే రైల్వే స్టేషన్‌లో కూడా దిగవచ్చు.
• నాగర్సోల్: నాగర్సోల్ నుండి షిరిడికి ఆటోలు మరియు షేర్డ్ క్యాబ్‌లు అందుబాటులో ఉంటాయి. నాగర్సోల్ నుండి షిరిడికి రైలు మార్గంలో మూడు నుండి మూడున్నర గంటలు పడుతుంది, కానీ రోడ్డు మార్గంలో కేవలం ఒకటి నుండి ఒకటిన్నర గంటలలో చేరుకోవచ్చు. అందువల్ల, చాలా మంది నాగర్సోల్‌లో దిగి షిరిడికి చేరుకుంటారు. నాగర్సోల్ స్టేషన్ బయట ఆటోలు అందుబాటులో ఉంటాయి మరియు అవి ఒక్కొక్కరికి ₹150 నుండి ₹200 వరకు వసూలు చేస్తాయి. తిరుగు ప్రయాణంలో మాత్రం సాయి నగర్ షిరిడి స్టేషన్ నుంచే టికెట్లు బుక్ చేసుకోవడం మంచిది, ఎందుకంటే షిరిడి నుండి నాగర్సోల్‌కు వెళ్లే వాహనాలు అంతగా అందుబాటులో ఉండకపోవచ్చు.

బస్సు మార్గం:

హైదరాబాద్ నుండి షిరిడికి డైరెక్ట్ బస్సు సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి, ఇందులో ప్రభుత్వ బస్సులు మరియు ప్రైవేట్ ట్రావెల్స్ ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, TSRTC లహరి స్లీపర్ బస్సు సర్వీసులు ఉన్నాయి. హైదరాబాద్ నుండి షిరిడికి బస్సు ప్రయాణం సుమారు 11 నుండి 11.5 గంటలు పట్టవచ్చని అంచనా. అయితే, కొన్ని బస్సు సర్వీసులు ఆలస్యం అయ్యే అవకాశం ఉంది.

విమాన మార్గం:

హైదరాబాద్ నుండి షిరిడికి డైరెక్ట్ విమాన సేవలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. షిరిడిలో సాయి నగర్ ఎయిర్‌పోర్ట్ కూడా ఉంది. విమానంలో ప్రయాణం ఒక గంటలో పూర్తవుతుంది.

షిరిడిలో వసతి:

షిరిడిలో బస చేయడానికి అనేక రకాల ఎంపికలు ఉన్నాయి.

సాయిబాబా ట్రస్ట్ వసతి గృహాలు:

సాయిబాబా ట్రస్ట్ ఆధ్వర్యంలో సాయి ఆశ్రమ్ భక్త నివాస్ మరియు సాయి ఆశ్రమ్ వంటి వసతి గృహాలు ఉన్నాయి.

• గదుల లభ్యత: ఈ ఆశ్రమాలలో చాలా గదులు అందుబాటులో ఉంటాయి. ఒక్కో గదిలో 2 నుండి 5 మంది వరకు బస చేయవచ్చు.
• ధర: గదుల ధర ఒక్కొక్కరికి ₹300 నుండి ₹1000 వరకు ఉంటుంది, గది రకాన్ని బట్టి మారుతుంది. కుటుంబాలతో వచ్చే వారికి ఇవి ఉత్తమ ఎంపిక అని చెప్పొచ్చు.
• స్థానం: ఈ గదులు ఆలయం నుండి 1 కి.మీ. లోపే ఉంటాయి, కాబట్టి ఆలయానికి వెళ్లి రావడానికి ఎలాంటి ఇబ్బంది ఉండదు.
• బుకింగ్: వీటిని ముందుగానే బుక్ చేసుకోవాలి, అప్పటికప్పుడు గది దొరకడం కష్టం. సాయిబాబా సనాతన్ ట్రస్ట్ యొక్క అధికారిక వెబ్‌సైట్ ద్వారా ఆన్‌లైన్‌లో బుక్ చేసుకోవచ్చు. ఒకసారి బుకింగ్ చేసుకున్న తర్వాత, బుకింగ్ అప్లికేషన్‌ను ప్రింట్ తీసి వెంట ఉంచుకోవాలి.
• ముఖ్య గమనిక: ఒక్కో గదిని గరిష్టంగా రెండు రోజులు ఇస్తారు. ఎక్కువ రోజులు ఉండాలంటే మళ్లీ బుకింగ్ చేసుకోవాలి. ఒంటరిగా వచ్చే వారికి సాయి ఆశ్రమ్ భక్త నివాస్ మరియు సాయి ఆశ్రమ్ లలో గదులు ఇవ్వరు.

ప్రైవేట్ హోటల్స్:

షిరిడిలో చాలా ప్రైవేట్ హోటల్స్ అందుబాటులో ఉన్నాయి.

• ధర: వీటి ధర ₹700 నుండి ₹3000 మధ్యలో ఉంటుంది, బడ్జెట్‌ను బట్టి ఎంచుకోవచ్చు. ఒంటరిగా వచ్చే వారు ₹800 నుండి ₹1000 రేంజ్‌లో ప్రైవేట్ హోటల్‌లో గదులు తీసుకోవచ్చు.
• స్థానం: కొన్ని హోటల్స్ ఆలయానికి దగ్గరగా, నడిచి వెళ్లే దూరంలో ఉంటాయి.

బడ్జెట్ మరియు చిట్కాలు

• ప్రయాణ ఖర్చులు: షిరిడికి వెళ్లడానికి, ఒక వ్యక్తికి ₹6000 బడ్జెట్ అవసరమవుతుందని ఒక అనుభవం సూచిస్తుంది. అయితే, ఇది వ్యక్తిగత ఎంపికలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
• ముందుగానే బుకింగ్: రూమ్‌లు మరియు VIP దర్శనం టికెట్‌లు ముందుగానే ఆన్‌లైన్‌లో బుక్ చేసుకోవడం మంచిది.
• బేరం: నాగర్సోల్ నుండి షిరిడికి ఆటోలు ఎక్కేటప్పుడు బేరం ఆడటం మంచిది.
• ఎక్కువ బడ్జెట్: తక్కువ అమౌంట్‌తో వెళ్తే ఇబ్బందులు పడాల్సి వస్తుందని, కొంచెం ఎక్కువ అమౌంట్ తీసుకొని వెళ్తే సురక్షితంగా ఉంటుందని ఒక సూచన.

ఈ సమాచారం మీ షిరిడి యాత్రకు ఉపయోగపడుతుందని ఆశిస్తున్నాము.

మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ విహారి ను చూడండి.