Prakruthi vikruthi words in telugu

తెలుగు భాషలో ప్రకృతి – వికృతి పదాలు: పూర్తి జాబితా

by Lakshmi Guradasi

తెలుగు భాషా సౌందర్యం దాని పదజాలంలో ఉంది. మన పూర్వీకుల అభిప్రాయం ప్రకారం ‘ఎల్ల భాషలకు జనని సంస్కృతంబు’. సంస్కృత భాష నుండి అనేక పదాలు తెలుగులోకి వచ్చాయి. కాలక్రమేణా, ఉచ్చారణా సౌలభ్యం కోసం మరియు వాడుక భాషలో ఈ పదాలు మారుతూ వచ్చాయి. ఈ మార్పులను అర్థం చేసుకోవడానికి మనకు ప్రకృతి మరియు వికృతి అనే రెండు వర్గాలు ఉన్నాయి.

ప్రకృతి అంటే ఏమిటి?

సంస్కృత భాష నుండి తెలుగులోకి యథాతథంగా (మార్పు లేకుండా) వచ్చిన పదాలను ‘ప్రకృతి’ పదాలు అంటారు. వీటిని తెలుగు వ్యాకరణంలో ‘తత్సమ’ పదాలు అని కూడా పిలుస్తారు. ఇవి పదం యొక్క అసలు రూపాలు మరియు ఎక్కువగా గ్రంథస్థ (రాత) భాషలో కనిపిస్తాయి.

  • ఉదాహరణ: అగ్ని, చంద్రుడు, గృహం.

వికృతి అంటే ఏమిటి?

సంస్కృత లేదా ప్రాకృత మూల పదాల నుండి పుట్టి, కాలక్రమేణా తెలుగు వాడుకలో స్వల్ప మార్పులు పొందిన రూపాలను ‘వికృతి’ పదాలు అంటారు. వీటినే ‘తద్భవ’ పదాలు అని కూడా పిలుస్తారు. ఇవి మన రోజువారీ సంభాషణల్లో ఎక్కువగా వినిపిస్తాయి.

  • ఉదాహరణ: అగ్గి, చందురుడు, ఇల్లు.

వికృతి పదాలు ఎలా ఏర్పడతాయి?

ప్రకృతి నుండి వికృతి ఏర్పడేటప్పుడు ధ్వని లేదా అక్షరాలలో కొన్ని మార్పులు సంభవిస్తాయి. అవి:

  • వర్ణ లోపం: కొన్ని అక్షరాలు తగ్గిపోవడం.
  • వర్ణాగమం: కొత్త అక్షరాలు వచ్చి చేరడం.
  • వర్ణ వ్యత్యయం: అక్షరాల స్థానాలు మారడం.
  • రూప మార్పు: పదం యొక్క స్వరూపమే పూర్తిగా మారడం.

ముఖ్యమైన ప్రకృతి – వికృతి పదాల పట్టిక:

భాషా విద్యార్థులకు మరియు పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే వారికి ఉపయోగపడేలా కొన్ని ముఖ్యమైన పదాల జాబితా ఇక్కడ ఉంది:

ప్రకృతి (Tatsama)వికృతి (Tadbhav)
అంబ / అంబాఅమ్మ
అక్షరముఅక్కరము
అగ్నిఅగ్గి
అద్భుతముఅబ్బురము
అమావాస్యఅమవస
ఆకాశముఆకసము
ఆశ్చర్యముఅచ్చెరువు
ఆహారముఓగిరము
కథకత
కన్యకన్నె
కవికయి
కుమారుడుకొడుకు / కొమరుడు
కృష్ణుడుకన్నడు
చంద్రుడుచందురుడు
జ్యోతిజోతి
ధర్మముదమ్మము
నిద్రనిదుర
పక్షీపక్కి
పద్యముపద్దెము
పుష్పము / పుష్పంపువ్వు / పూవు
భాగ్యముబాగెము
భాషబాస
ముఖముమొగము
లక్ష్మిలచ్చి / లచ్చిమి
విద్యవిద్దె
సంతోషంసంతసం
సముద్రముసంద్రము
శ్రీసిరి
స్త్రీఇంతి

ప్రకృతి మరియు వికృతి మధ్య తేడాలు:

ప్రకృతివికృతి
పదం యొక్క అసలు రూపం.మార్పు చెందిన రూపం.
సంస్కృత మూలం కలిగి ఉంటుంది.స్థానిక భాషా ప్రభావం ఉంటుంది.
వ్యాకరణ పరంగా ప్రామాణిక రూపం.సాధారణ వాడుకలో ఉండే రూపం.

తెలుగు భాషా పరిణామాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రకృతి-వికృతి పదాలు నిదర్శనంగా నిలుస్తాయి. వీటిని నేర్చుకోవడం వల్ల మన పదజాలం (Vocabulary) పెరుగుతుంది మరియు ప్రాచీన కావ్యాలను అర్థం చేసుకోవడం సులభమవుతుంది. తెలుగు భాషపై పట్టు సాధించాలనుకునే ప్రతి ఒక్కరికీ ఈ అంశం ఎంతో కీలకం.

See Also plz click on this: ద్విత్వ అక్షరాలు

మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ కిడ్స్ ను చూడండి.

You may also like