మేఘాలయలోని ఖాశీ కొండలలో వెలసిన చిరపుంజి, ప్రపంచంలోనే అత్యధిక వర్షపాతం నమోదయ్యే ప్రదేశంగా పర్యాటక రంగంలో ఎంతో ప్రసిద్ధి గాంచింది. ఈ ప్రాంతాన్ని స్థానికులు సోహ్రా అని పిలుస్తారు; పూర్వం బ్రిటీష్ పాలకులు ‘సోహ్రా’ అనే పేరును సరిగ్గా ఉచ్చరించలేక దీనిని ‘చిరపుంజి’గా మార్చారు. మేఘాలయ రాజధాని షిల్లాంగ్ నుండి సుమారు 53 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ ప్రదేశం, అద్భుతమైన జలపాతాలు, ప్రాచీనమైన సున్నపురాయి గుహలు, సహజసిద్ధంగా ఏర్పడిన వేర్ల వంతెనలు (Living Root Bridges) మరియు పచ్చని లోయలకు నిలయం. మేఘాల మధ్య దోబూచులాడే పర్వత శిఖరాలు మరియు ప్రతి రెండు మూడు కిలోమీటర్లకు ఒక జలపాతం కనిపించే చిరపుంజి, ప్రకృతి ప్రేమికులకు ఒక స్వర్గధామంలా అనిపిస్తుంది.
చిరపుంజి (సోహ్రా) లోని ప్రధాన పర్యాటక ప్రదేశాల వివరాలు వరుసగా ఇక్కడ ఉన్నాయి:
మెకడాక్ వ్యూ పాయింట్ (Mawkdok Dympep Viewpoint): షిల్లాంగ్ నుండి చిరపుంజికి వెళ్లే దారిలో మొట్టమొదటగా వచ్చే అందమైన ప్రదేశం మెకడాక్ వ్యూ పాయింట్. ఇది చిరపుంజికి సుమారు 21 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది. ఇక్కడ లోయల దృశ్యాలు చాలా అద్భుతంగా, పచ్చని తివాచీ పరిచినట్లు కనిపిస్తాయి. సాహసప్రియుల కోసం ఇక్కడ జిప్ లైన్ (Zipline) సౌకర్యం కూడా ఉంది, దీని ద్వారా లోయను ఒక వైపు నుండి మరో వైపుకు దాటవచ్చు.
వా-కాబా జలపాతం (Wah-Kaba Falls): షిల్లాంగ్ మరియు చిరపుంజి మధ్యలో రోడ్డు మార్గంలో ఉండే మరో అందమైన ప్రదేశం వా-కాబా జలపాతం. ఇది సుమారు 180 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంటుంది. వర్షాకాలంలో ఈ జలపాతం ఎంతో నిండుగా, చూడముచ్చటగా కనిపిస్తుంది. ఈ ప్రదేశాన్ని చేరుకోవడానికి రోడ్డు నుండి కొంత దూరం ట్రెకింగ్ చేయాల్సి ఉంటుంది.
అర్వా గుహలు (Arwah Caves):

చిరపుంజికి 3.5 కి.మీ దూరంలో ఉన్న అర్వా గుహలు ప్రాచీన శిలాజాలకు (Fossils) మరియు సున్నపురాయి నిర్మాణాలకు ప్రసిద్ధి. ఈ గుహలలో వేల సంవత్సరాల క్రితం నాటి శిలాజాలను మనం స్పష్టంగా చూడవచ్చు. ఇక్కడికి వెళ్లే మార్గంలో మంచి వ్యూ పాయింట్లు కూడా కనిపిస్తాయి. ఈ గుహల లోపల మార్గాలను అర్థం చేసుకోవడానికి గైడ్ను తీసుకోవడం మంచిది.
దైంత్లెన్ జలపాతం (Dainthlen Falls): చిరపుంజిలోని ప్రసిద్ధ జలపాతాలలో దైంత్లెన్ జలపాతం ఒకటి, ఇది 80 మీటర్ల ఎత్తు కలిగి ఉంటుంది. ఈ జలపాతం ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, సాధారణంగా జలపాతాలను కింద నుండి చూస్తాం, కానీ ఇక్కడ నీరు కిందకు పడే పైభాగంలో నిలబడి చూడవచ్చు. పూర్వం ఇక్కడ ఒక భారీ పాముతో (Demon Serpent) స్థానికులు పోరాడి దాన్ని తరిమికొట్టినట్లు ఒక పురాణ కథ ప్రచారంలో ఉంది.
వే సావ్డోంగ్ జలపాతం (Wei Sawdong Falls): దైంత్లెన్ జలపాతానికి కేవలం 10 నిమిషాల దూరంలోనే మూడు అంచెలలో పడే వే సావ్డోంగ్ జలపాతం ఉంటుంది. దీని నీరు స్ఫటికంలా చాలా స్పష్టంగా (Crystal clear) ఉంటుంది. అయితే, ఇక్కడికి చేరుకోవడానికి చేసే ట్రెకింగ్ మార్గం చాలా కష్టంగా ఉంటుంది, కాబట్టి వృద్ధులు మరియు ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు ఈ ప్రదేశానికి వెళ్లకపోవడమే మంచిది.
నోకలికై జలపాతం (Nohkalikai Falls): చిరపుంజిలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైన మరియు భారతదేశంలోనే ఎత్తైన జలపాతాలలో ఇది ఒకటి. ఇది 1115 అడుగుల ఎత్తు నుండి కిందకు పడుతుంది. దీని పేరు వెనుక ఒక విషాదకరమైన కథ ఉంది; తన కూతురిని కోల్పోయిన లికై అనే మహిళ ఈ జలపాతం పైనుండి దూకి మరణించినట్లు చెబుతారు, అందుకే దీనికి ‘నోకలికై’ (లికై దూకిన చోటు) అని పేరు వచ్చింది.
గార్డెన్ ఆఫ్ కేవ్స్ (Garden of Caves):

గార్డెన్ ఆఫ్ కేవ్స్ ఒకే చోట సుమారు 10 నుండి 11 ఆకర్షణలను కలిగి ఉన్న ప్రదేశం. ఇందులో సహజ సిద్ధమైన గుహలు, జలపాతాలు మరియు వెదురు వంతెనలు (Bamboo bridges) ఉంటాయి. ఇక్కడ ‘తల్లి గర్భంలోని శిశువు’ ఆకారం (Baby in a womb) మరియు రాతిపై ‘హృదయాకారం’ (Heart shape) వంటి వింత రాతి నిర్మాణాలను చూడవచ్చు.
మౌసమాయి గుహలు (Mawsmai Caves): మౌసమాయి గుహలు సహజ సిద్ధమైన సున్నపురాయి గుహలు మరియు పర్యాటకులకు సులభంగా అందుబాటులో ఉండేలా అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. సుమారు 150 మీటర్ల పొడవు ఉండే ఈ గుహలలోని ఇరుకైన మార్గాలలో వంగుతూ, పాకుతూ వెళ్లడం ఒక అడ్వెంచర్ లాగా ఉంటుంది. గుహల లోపల సహజంగా ఏర్పడిన సున్నపురాయి స్తంభాలు చూపరులను ఆకట్టుకుంటాయి.
సెవెన్ సిస్టర్స్ జలపాతం (Seven Sisters Waterfalls): దీన్నే ‘నోసింగ్ క్యాంగ్’ (Nohsangithaiang Falls) అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ జలపాతంలో ఏడు విభాగాలు ఉంటాయి, ఇవి ఈశాన్య భారతదేశంలోని ఏడు రాష్ట్రాలకు చిహ్నంగా భావిస్తారు. ఇది 315 మీటర్ల ఎత్తు నుండి పడుతుంది. వర్షాకాలంలో మాత్రమే ఈ ఏడు ధారలను మనం స్పష్టంగా చూడగలం, శీతాకాలంలో ఇది ఎండిపోయి ఉంటుంది.
ఎకో పార్క్ (Eco Park): సెవెన్ సిస్టర్స్ జలపాతం పైభాగంలోనే ఈ ఎకో పార్క్ను నిర్మించారు. ఇక్కడి నుండి బంగ్లాదేశ్ లోని మైదాన ప్రాంతాలను మరియు లోయల దృశ్యాలను చూడవచ్చు. ఈ పార్కులో వివిధ రకాల దేశీయ పూల మొక్కలు, పిల్లల ఆటస్థలాలు మరియు నీటి సంరక్షణ నిర్మాణాలను చూడవచ్చు.
థంగ్ఖరాంగ్ పార్క్ (Thangkharang Park): ఇది ఒక అందమైన బొటానికల్ గార్డెన్, ఇక్కడ మేఘాలయకు చెందిన వివిధ రకాల ఆర్కిడ్లు మరియు కీటకాలను తినే ‘పిచ్చర్ ప్లాంట్స్’ (Pitcher Plants) ఉంటాయి. ఇక్కడి నుండి ‘కో-రమ్హా’ (Khoh Ramhah) అనే సహజ శివలింగం వంటి రాతి నిర్మాణాన్ని మరియు బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు దృశ్యాలను చూడవచ్చు.
డబుల్ డెక్కర్ లివింగ్ రూట్ బ్రిడ్జ్ (Double Decker Living Root Bridge): చిరపుంజి సమీపంలోని టైర్నా గ్రామంలో ఈ అద్భుతమైన వంతెన ఉంది. ఇది రబ్బరు చెట్ల వేర్లతో సహజంగా పెరిగిన రెండు అంతస్తుల వంతెన. ఇక్కడికి చేరుకోవడానికి సుమారు 3000 మెట్లు దిగాల్సి ఉంటుంది, ఇది చాలా కష్టతరమైన ట్రెకింగ్. ఈ వంతెనలు కాలక్రమేణా మరింత బలంగా మారుతాయి.

రెయిన్బో జలపాతం (Rainbow Falls): డబుల్ డెక్కర్ బ్రిడ్జ్ నుండి మరో గంట సేపు ట్రెకింగ్ చేస్తే రెయిన్బో జలపాతం చేరుకోవచ్చు. సూర్యకాంతి నీటిపై పడినప్పుడు ఇక్కడ తరచుగా ఇంద్రధనస్సు కనిపిస్తుంది, అందుకే దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది. ట్రెకింగ్ ఇష్టపడే వారికి మరియు ప్రకృతి ప్రేమికులకు ఇది ఒక అద్భుతమైన ప్రదేశం.
చిరపుంజి పర్యాటక ప్రదేశాల వివరాలు:
| ప్రదేశం పేరు | రకం | ప్రవేశ రుసుము (సుమారుగా) | ముఖ్య విశేషాలు |
| నోకలికై జలపాతం (Nohkalikai Falls) | జలపాతం | ₹50 | భారతదేశంలోనే అత్యంత ఎత్తైన జలపాతాలలో ఒకటి (1115 అడుగులు); లికై అనే మహిళ కథతో ప్రసిద్ధి. |
| సెవెన్ సిస్టర్స్ జలపాతం (Seven Sisters Falls) | జలపాతం | ఉచితం (వ్యూ పాయింట్) | ఈశాన్య భారత్ లోని 7 రాష్ట్రాలకు చిహ్నం; 315 మీటర్ల ఎత్తు. |
| మౌసమాయి గుహలు (Mawsmai Caves) | గుహ | ₹30 | 150 మీటర్ల పొడవైన సహజ సున్నపురాయి గుహ; ఇరుకైన మార్గాలు ఉంటాయి. |
| డబుల్ డెక్కర్ లివింగ్ రూట్ బ్రిడ్జ్ | వంతెన / ట్రెకింగ్ | ఉచితం | రబ్బరు చెట్ల వేర్లతో సహజంగా పెరిగిన రెండు అంతస్తుల వంతెన; 3000 మెట్లు దిగాల్సి ఉంటుంది. |
| అర్వా గుహలు (Arwah Caves) | గుహ | ₹50 | వేల ఏళ్ల నాటి శిలాజాలు (Fossils) మరియు సున్నపురాయి నిర్మాణాలకు ప్రసిద్ధి. |
| వే సావ్డోంగ్ జలపాతం (Wei Sawdong Falls) | జలపాతం | ₹30 | మూడు అంచెల జలపాతం; చాలా స్పష్టమైన నీరు ఉంటుంది; ట్రెకింగ్ కష్టంగా ఉంటుంది. |
| దైంత్లెన్ జలపాతం (Dainthlen Falls) | జలపాతం | ఉచితం | జలపాతం పైభాగం (ఎక్కడ నుండి నీరు పడుతుందో అక్కడ) నిలబడి చూడవచ్చు. |
| గార్డెన్ ఆఫ్ కేవ్స్ (Garden of Caves) | పార్క్ / గుహలు | ₹100 | ఇక్కడ 11 ఆకర్షణీయమైన పాయింట్లు ఉన్నాయి; ‘బేబీ ఇన్ ఏ వూంబ్’ రాతి నిర్మాణం ప్రత్యేకం. |
| ఎకో పార్క్ (Eco Park) | పార్క్ | ₹10 | సెవెన్ సిస్టర్స్ జలపాతం పైన ఉంది; ఇక్కడి నుండి బంగ్లాదేశ్ మైదానాలు కనిపిస్తాయి. |
| మెకడాక్ వ్యూ పాయింట్ (Mawkdok Viewpoint) | వ్యూ పాయింట్ | ఉచితం | లోయ అందాలను చూడవచ్చు; ఇక్కడ జిప్ లైన్ (₹1500) సౌకర్యం కూడా ఉంది. |
| రెయిన్బో జలపాతం (Rainbow Falls) | జలపాతం | ₹20 | సూర్యకాంతి పడినప్పుడు నీటిలో ఇంద్రధనస్సు కనిపిస్తుంది; డబుల్ డెక్కర్ బ్రిడ్జ్ తర్వాత ట్రెకింగ్ చేయాలి. |
| థంగ్ఖరాంగ్ పార్క్ (Thangkharang Park) | బొటానికల్ పార్క్ | రుసుము వర్తిస్తుంది | వివిధ రకాల ఆర్కిడ్లు, పిచ్చర్ ప్లాంట్లు మరియు బంగ్లాదేశ్ వ్యూ కనిపిస్తుంది. |
గమనిక: పైన పేర్కొన్న రుసుములు సందర్శించే సమయాన్ని బట్టి మారవచ్చు. వృద్ధులు లేదా ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు మౌసమాయి గుహలు మరియు వే సావ్డోంగ్ జలపాతం వంటి ఇరుకైన లేదా కష్టతరమైన ట్రెకింగ్ ప్రదేశాలకు వెళ్లకపోవడమే మంచిదని సూచిస్తున్నారు.
See Also plz click on this: chitrakoot-places-to-visit
మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ విహారి ను చూడండి.
