Table of Contents
తెలుగు భాషా సౌందర్యం దాని పదజాలంలో ఉంది. మన పూర్వీకుల అభిప్రాయం ప్రకారం ‘ఎల్ల భాషలకు జనని సంస్కృతంబు’. సంస్కృత భాష నుండి అనేక పదాలు తెలుగులోకి వచ్చాయి. కాలక్రమేణా, ఉచ్చారణా సౌలభ్యం కోసం మరియు వాడుక భాషలో ఈ పదాలు మారుతూ వచ్చాయి. ఈ మార్పులను అర్థం చేసుకోవడానికి మనకు ప్రకృతి మరియు వికృతి అనే రెండు వర్గాలు ఉన్నాయి.
ప్రకృతి అంటే ఏమిటి?
సంస్కృత భాష నుండి తెలుగులోకి యథాతథంగా (మార్పు లేకుండా) వచ్చిన పదాలను ‘ప్రకృతి’ పదాలు అంటారు. వీటిని తెలుగు వ్యాకరణంలో ‘తత్సమ’ పదాలు అని కూడా పిలుస్తారు. ఇవి పదం యొక్క అసలు రూపాలు మరియు ఎక్కువగా గ్రంథస్థ (రాత) భాషలో కనిపిస్తాయి.
- ఉదాహరణ: అగ్ని, చంద్రుడు, గృహం.
వికృతి అంటే ఏమిటి?
సంస్కృత లేదా ప్రాకృత మూల పదాల నుండి పుట్టి, కాలక్రమేణా తెలుగు వాడుకలో స్వల్ప మార్పులు పొందిన రూపాలను ‘వికృతి’ పదాలు అంటారు. వీటినే ‘తద్భవ’ పదాలు అని కూడా పిలుస్తారు. ఇవి మన రోజువారీ సంభాషణల్లో ఎక్కువగా వినిపిస్తాయి.
- ఉదాహరణ: అగ్గి, చందురుడు, ఇల్లు.
వికృతి పదాలు ఎలా ఏర్పడతాయి?
ప్రకృతి నుండి వికృతి ఏర్పడేటప్పుడు ధ్వని లేదా అక్షరాలలో కొన్ని మార్పులు సంభవిస్తాయి. అవి:
- వర్ణ లోపం: కొన్ని అక్షరాలు తగ్గిపోవడం.
- వర్ణాగమం: కొత్త అక్షరాలు వచ్చి చేరడం.
- వర్ణ వ్యత్యయం: అక్షరాల స్థానాలు మారడం.
- రూప మార్పు: పదం యొక్క స్వరూపమే పూర్తిగా మారడం.
ముఖ్యమైన ప్రకృతి – వికృతి పదాల పట్టిక:
భాషా విద్యార్థులకు మరియు పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే వారికి ఉపయోగపడేలా కొన్ని ముఖ్యమైన పదాల జాబితా ఇక్కడ ఉంది:
| ప్రకృతి (Tatsama) | వికృతి (Tadbhav) |
| అంబ / అంబా | అమ్మ |
| అక్షరము | అక్కరము |
| అగ్ని | అగ్గి |
| అద్భుతము | అబ్బురము |
| అమావాస్య | అమవస |
| ఆకాశము | ఆకసము |
| ఆశ్చర్యము | అచ్చెరువు |
| ఆహారము | ఓగిరము |
| కథ | కత |
| కన్య | కన్నె |
| కవి | కయి |
| కుమారుడు | కొడుకు / కొమరుడు |
| కృష్ణుడు | కన్నడు |
| చంద్రుడు | చందురుడు |
| జ్యోతి | జోతి |
| ధర్మము | దమ్మము |
| నిద్ర | నిదుర |
| పక్షీ | పక్కి |
| పద్యము | పద్దెము |
| పుష్పము / పుష్పం | పువ్వు / పూవు |
| భాగ్యము | బాగెము |
| భాష | బాస |
| ముఖము | మొగము |
| లక్ష్మి | లచ్చి / లచ్చిమి |
| విద్య | విద్దె |
| సంతోషం | సంతసం |
| సముద్రము | సంద్రము |
| శ్రీ | సిరి |
| స్త్రీ | ఇంతి |
ప్రకృతి మరియు వికృతి మధ్య తేడాలు:
| ప్రకృతి | వికృతి |
| పదం యొక్క అసలు రూపం. | మార్పు చెందిన రూపం. |
| సంస్కృత మూలం కలిగి ఉంటుంది. | స్థానిక భాషా ప్రభావం ఉంటుంది. |
| వ్యాకరణ పరంగా ప్రామాణిక రూపం. | సాధారణ వాడుకలో ఉండే రూపం. |
తెలుగు భాషా పరిణామాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రకృతి-వికృతి పదాలు నిదర్శనంగా నిలుస్తాయి. వీటిని నేర్చుకోవడం వల్ల మన పదజాలం (Vocabulary) పెరుగుతుంది మరియు ప్రాచీన కావ్యాలను అర్థం చేసుకోవడం సులభమవుతుంది. తెలుగు భాషపై పట్టు సాధించాలనుకునే ప్రతి ఒక్కరికీ ఈ అంశం ఎంతో కీలకం.
See Also plz click on this: ద్విత్వ అక్షరాలు
మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ కిడ్స్ ను చూడండి.
