కుండలేశ్వరం: మోక్షానికి రాజమార్గం – కాశీతో సమానమైన పుణ్యక్షేత్రం
తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని రమణీయమైన కోనసీమ ప్రాంతంలో, వృద్ధ గౌతమీ నది తీరాన వెలసిన శ్రీ కుండలేశ్వర స్వామి వారి ఆలయం, ఆధ్యాత్మికంగా అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగిన దివ్య క్షేత్రం. ఈ క్షేత్రాన్ని “రెండవ కాశీ” గా భక్తులు కొనియాడుతారు. స్థల పురాణం ప్రకారం, కాశీ యాత్రకు వెళ్లే భక్తులు తప్పనిసరిగా ముందుగా ఈ క్షేత్రంలో స్నానం ఆచరించి, స్వామిని దర్శించుకోవాలని పురాణాలు చెప్తున్నాయి. ఈ ఆలయం కాట్రేనికోన మండలంలోని కుండలేశ్వరం గ్రామంలో కొలువై ఉంది.
కుండలాకారంలో వెలసిన విశ్వనాథుడు:
ఈ క్షేత్రంలో కొలువైన ప్రధాన దైవం పరమేశ్వరుడు, కుండలేశ్వరుడు. ఈయనను కాట్రీడు (కాటికి రేడు), భూతనాధుడు, ప్రేతవన ప్రీతిపాత్రుడు, కాలభైరవుడి అంశగా కూడా కీర్తిస్తారు. ఆలయంలోని మూలవిరాట్ లింగరూపంలో ఉంటుంది, సహజ లింగాకృతిలో పానవట్టం మీద వెలసి నిరంతరం అభిషేకాలు అందుకుంటూ ఉంటాడు.
కుండలేశ్వరుని ప్రత్యేకత ఆయన లింగాకారం: ఈ లింగం కుండలాకారంలో (చెవికి పెట్టుకునే పోగు వలె రింగ్ ఆకారంలో) ఉంటుంది. ఈ ప్రత్యేకమైన రూపం కారణంగానే ఈశ్వరునికి కుండలేశ్వరుడు అనే పేరు స్థిరపడింది, తద్వారా ఈ గ్రామానికి కుండలేశ్వరము అనే పేరు వచ్చింది.
స్థల పురాణ గాథ: గౌతమీ గోదావరి నది అత్యంత వేగంగా ప్రవహిస్తూ సముద్రంలో కలుస్తున్నప్పుడు, ఆ ప్రవాగ వేగానికి తట్టుకోలేక సముద్రుడు (సాగరం) ఆమెను శాంతింపచేయడానికి రెండు దివ్యమైన కుండలాలను (చెవిపోగులను) బహుమతిగా ఇచ్చాడు. ఆ కుండలాలలో ఒకదానిని లోక కళ్యాణార్థం మానవులు పూజించుకోవడం కోసం నది ఒడ్డున ప్రతిష్ఠించమని గోదావరి కోరగా, ఆ కుండలం నిక్షిప్తమైన చోట ఈశ్వరుడు కుండలేశ్వరుడుగా వెలిశాడు. రెండవ కుండలం మాత్రం దేవతలు పూజించుకోవడం కోసం నదీ గర్భంలోనే ఉండిపోయింది. నదీ గర్భంలో కంచు గుళ్ళతో నిర్మించిన ఆలయంలో ఆ కుండలేశ్వర స్వామిని దేవతలు ప్రతిరోజు తెల్లవారుజామున (రెండు, మూడు గంటల ప్రాంతంలో) వచ్చి పూజిస్తారని పురాణం చెప్తోంది.
వృద్ధ గౌతమి – పుణ్య స్నానాల మహత్యం:
కుండలేశ్వర క్షేత్రంలో ప్రవహించే గోదావరి పాయను వృద్ధ గౌతమి నది అని పిలుస్తారు. ఈ నదిలో స్నానం చేసిన వారికి అఖండ గోదావరి నదిలోనూ, సాక్షాత్తు గంగా నదిలోనూ స్నానం చేసిన పుణ్య ఫలితం లభిస్తుందని స్థల పురాణం చెబుతోంది.
వృద్ధ గౌతమి నదికి ఉన్న అపారమైన పవిత్రత:
- యవ్వనాన్ని ప్రసాదించే శక్తి: ఈ నదికి వృద్ధ గౌతమి అని పేరు రావడానికి కారణం, వృద్ధాప్యంతో ఉన్నవారు ఇందులో స్నానం చేస్తే వారి వృద్ధాప్యం తొలగిపోయి, యవ్వనం తిరిగి వస్తుంది అనేది క్షేత్ర మహత్యం.
- అనంతమైన ఫలితం: బ్రహ్మాండ పురాణంలో (103వ అధ్యాయం, 15వ శ్లోకం) ఈ క్షేత్రం గురించి బ్రహ్మదేవుడు నారదుడికి వివరిస్తూ, ఇక్కడ స్నానం చేసి స్వామి వారిని దర్శించుకుంటే “అనంతం కుండలాఫలం” అనగా ఈ అనంత విశ్వం ఎంతైతే ఉందో అంతటి ఫలితం, కోటి కోటి రెట్ల ఫలితం లభిస్తుందని చెప్పాడని తెలుస్తోంది.
- ప్రతిరోజూ పుష్కర ఫలితం: వ్యాస మహర్షి వరం కారణంగా, ఈ వృద్ధ గౌతమి నదికి ప్రతిరోజు పుష్కరాలే అని చెప్తారు. ఇక్కడ స్నానం చేసిన వారికి కోటి యజ్ఞ పుణ్య ఫలితం (పదివేల గోవులను దానం చేసినంత ఫలితం) లేదా నెల రోజుల పాటు గంగా స్నానం చేసిన ఫలితం లభిస్తుందని శ్రీనాథ మహాకవి భీమఖండంలో వర్ణించారు.
- కాశీ అస్తికలు: కాశీకి వెళ్లి అస్తికలు (అంత్యక్రియల బూడిద) కలపలేని వారు ఈ క్షేత్రంలో కలిపితే, వారికి గోదావరిలోనూ, గంగా నదిలోనూ అస్తికలు కలిపిన ఫలితం లభిస్తుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
- గంగా దేవి పాప ప్రక్షాళన: కాశీ పురాణం ప్రకారం, కాశీలో భక్తులు వదిలివేసిన పాపాల భారం కారణంగా గంగాదేవి హంస రూపం నుంచి నల్లటి కాకి రూపం ధరిస్తుందట. ఆ పాపాలు పోగొట్టుకోవడానికి రాత్రివేళల్లో ఆ కాకి రూపంలో వచ్చి కుండలేశ్వర క్షేత్రంలో స్నానం చేసి, మర్నాడు ఉదయం తిరిగి హంస రూపంలోకి మారుతుందని పురాణాలు చెప్తున్నాయి.
కాశీ యాత్రకు ముందస్తు నియమం:
స్థల పురాణం ప్రకారం, ఎవరైనా కాశీ యాత్ర చేయాలనుకున్నప్పుడు, ముందుగా ఈ క్షేత్రానికి వచ్చి వృద్ధ గౌతమిలో స్నానం ఆచరించి, కుండలేశ్వర స్వామిని దర్శించుకున్న తరువాతే కాశీకి వెళ్ళాలి. కుండలేశ్వర క్షేత్రంలో స్నానం చేసి వెళ్లిన భక్తులకు, గంగాదేవి ఎటువంటి పాపాలు అంటించుకోకుండానే వెంటనే శివ సాధ్యం (మోక్షం) పొందుగాక అని ఆశీర్వదిస్తుందని ప్రవచనాలు తెలియజేస్తున్నాయి.
బ్రహ్మశ్రీ చాగంటి కోటేశ్వరరావు గారు సైతం కాశీ వెళ్ళినప్పుడు, అక్కడి వేద పండితుడు కుండలేశ్వరంలో స్నానం చేశారా అని అడిగాడని, కాశీతో సమానమైన ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించకుండా కాశీకి రావడం సరికాదని చెప్పడంతో, ఆయన కూడా కాశీకి వెళ్లేవారందరూ ముందుగా ఇక్కడ స్నానం చేసి వెళ్ళాలని ప్రవచనాల్లో చెప్పారు.
పురాణాలలో, చరిత్రలో కుండలేశ్వరం:
కుండలేశ్వరం యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఆది పురాణాల నుంచి ఆధునిక కాలం వరకు ఎందరో రుజువు చేశారు:
- మార్కండేయుడు: కలియుగం ప్రారంభమైన 400 సంవత్సరాల తరువాత (నాలుగో శతాబ్దంలో) ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించిన మొట్టమొదటి మానవుడు మార్కండేయుడు. యమధర్మరాజు తనను తీసుకుపోవడానికి వచ్చినప్పుడు, మార్కండేయుడు ఈ స్వామిని స్తుతిస్తూ శ్లోకం చదివాడు: “కుండీకృత కుండలేశ్వర కుండలం వృషవాహనం నారదాది మునీశ్వర స్తుత వైభవం భువనేశ్వరం…”. ఈ శ్లోకం ద్వారా వృషభ వాహనుడైన, కుండలాకారంలో ఉన్న కుండలేశ్వరుడిని, నారదాది మునీశ్వరులు స్తుతించిన క్షేత్రంగా ఆయన కీర్తించాడు.
- ఆదిశంకరాచార్యులు: 8వ శతాబ్దానికి చెందిన ఆదిశంకరాచార్యుల వారు కూడా భారతదేశంలోని క్షేత్రాలను దర్శించుకుంటూ ఈ ప్రాంతానికి వచ్చి, నదిలో స్నానం చేసి, స్వామి వారిని దర్శించుకున్నట్టు తెలుస్తోంది.
- శ్రీనాథ మహాకవి: 15వ శతాబ్దంలో, శ్రీనాథ మహాకవి కాశీ ఖండాన్ని తెలుగులోకి అనువాదం చేస్తూ, కుండలేశ్వరుడు (విరూపాక్షుడు) కాశీలో ఉన్న విశ్వేశ్వరుడితో సమానమైనవాడు అని వర్ణించాడు.
ఆలయ నిర్మాణం మరియు అనుబంధ దేవతలు:
ఆలయ ప్రవేశ ద్వారం నిరాడంబరంగా ఉంటుంది. లోపలి ప్రాంగణంలో లోహ కవచం ధరించిన ధ్వజస్తంభం, బలిపీఠం, మరియు శివుడికి అభిముఖంగా ఆసీనమైన నందీశ్వరుడు దర్శనమిస్తారు.
విమాన గోపురం: ఈ ఆలయ గోపురం అపురూపమైంది. విమాన గోపురం పైన మొత్తం 72 లేదా 74 విగ్రహాలు (శిల్పాలు) చెక్కబడి ఉన్నాయి. వీటిలో నవగ్రహాలు, శక్తి పీఠాలు, అష్టదిక్పాలకులు ఉంటారు. అన్నిటికన్నా ముఖ్యంగా, ఈ దేవాలయ విమానం పైన 24 ప్రత్యేక శివ లీలలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. 1975లో రాజరాజు నరేంద్రుడు గారు అనే భక్తుడు సంతానం కలగడం కోసం 42 తులాల బంగారాన్ని విరాళంగా ఇవ్వగా, ఆ డబ్బుతో ఆలయాన్ని పునఃప్రతిష్ఠ చేసి, ఈ 24 శివ లీలల విగ్రహాలను వేయించినట్లు తెలుస్తోంది.
ఉపాలయాలు: కుండలేశ్వర స్వామి మందిరం అనేక ఉపాలయాలతో అలరారుతూ ఉంటుంది. ఇందులో ప్రముఖ్యత రీత్యా ప్రధాన ఉపాలయం శ్రీ పార్వతీ దేవి (శివాని) మందిరం, ఇది స్వామి వారికి వామ భాగంలో ఉంటుంది. ఇతర దేవతలు:
- రుక్మిణి సత్యభామ సమేత శ్రీ వేణుగోపాల స్వామి: పిఠాబర మహారాజులు కట్టించిన ఈ అనుబంధ ఆలయంలో స్వామి తన ఇద్దరు దేవేరులతో కొలువై ఉన్నారు.
- శ్రీ కనక దుర్గాంబిక: ఈమె ఈ గ్రామానికి గ్రామదేవత.
- వక్రతుండ విఘ్నేశ్వరుడు మరియు శ్రీ వల్లి దేవసేన సమేత సంతాన సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామి. సంతానం లేని వారు, వివాహం కాని వారు ఈ సుబ్రహ్మణ్య స్వామికి అభిషేకాలు చేయించుకుంటే కోరికలు తీరుతాయని భక్తుల విశ్వాసం.
- ఆలయ ప్రాంగణంలో అభయాంజనేయ స్వామి ఉపమందిరం కూడా ఉంది.
ఈ దివ్యక్షేత్రానికి అమలాపురం నుంచి సుమారు 20 కిలోమీటర్లు, కాకినాడ నుంచి సుమారు 40 కిలోమీటర్ల దూరంలో మురమళ్ళ క్షేత్రానికి పక్కన ఉంది. ఈ ఆలయానికి ఉదయం 6 గంటల నుంచి మధ్యాహ్నం 12 గంటల వరకు, సాయంత్రం 5 నుంచి 8 గంటల వరకు భక్తులు దర్శనం చేసుకోవచ్చు. మహాశివరాత్రి, మాఘశుద్ధ ఏకాదశి రోజుల్లో కళ్యాణ మహోత్సవాలు ఇక్కడ ఘనంగా జరుగుతాయి. చుట్టుపక్కల 70-80 గ్రామాల ప్రజలు కాశీతో సమానమని భావించి, ఇక్కడ దహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించడానికి వస్తున్నారు.
కుండలేశ్వరం క్షేత్రం అనేది ఒక ఆధ్యాత్మిక వేదిక లాంటిది. ఒక క్రీడాకారుడు ఒలింపిక్స్లో పోటీ చేయాలంటే ముందుగా అర్హత సాధించి, శుద్ధి చేసుకున్నట్టుగా, మోక్ష ప్రధానమైన కాశీకి వెళ్లేముందు ఈ కుండలేశ్వరంలో పాప ప్రక్షాళన చేసుకుని, శివ సాధ్యానికి సిద్ధం కావాలని పురాణాలు మార్గనిర్దేశం చేస్తున్నాయి.
See Also plz click on this: yanamadurru-sri-shakteeswara-swamy-temple
మరిన్ని ఇటువంటి వాటి కోసం తెలుగు రీడర్స్ భక్తి ను చూడండి.
